چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۹۷۴) حکم نیت در روزه‌های نفل معین

(۳۹۷۴) سوال: آیا نیت برای روزه‌ی نفل معيّن، مانند روزه‌ی شش روز از شوال، روز عرفه و عاشورا واجب است یا جایز است که در طول روز، نیت کند؟

جواب:

نفل، دو نوع است:

۱- نفل مطلق: جایز است که آن ‌را در وسط روز هم نیت کند به شرطی که پیش از نیت، کاری انجام که روزه را باطل کند انجام نداده باشد؛ مثال: مردی برای نماز صبح بیدار شده است و پیش از خوردن صبحانه، دوست دارد که آن‌ روز را روزه بگیرد لذا نیت روزه می‌کند؛ روزه‌ی وی صحيح و پذیرفته است و از وقتی نیت کرده، نه از هنگام طلوع فجر، پاداش می‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى»[۱] : (اعمال به نیت‌ها بستگی دارد و هر کس فقط آن چیزی را دارد که نیت کرده باشد). این فرد نیز از هنگام فجر نیت نکرده بلکه در طول روز، نیت نموده است.

۲- نفل مقيد: این نفل برای یک روز مشخص است. برای این روزه باید قبل از فجر، نیت کند تا این که یک روز کامل را روزه گرفته باشد؛ مانند: روز عرفه؛ مثال: شخصی روز عرفه بیدار می‌شود. وی نیت نداشته که روزه بگیرد اما در وسط روز، روزه می‌گیرد در حالی که قبل از نیت، چیزی نخورده و ننوشیده است و هیچ چیزی که روزه را باطل ‌کند نیز انجام نداده است. به او می‌گوییم: روزه‌ات را بگیر و مانعی ندارد اما پاداش کسی که روز عرفه را روزه بگیرد را نداری چون تو این روز را روزه نگرفته‌ای بلکه فقط بخشی از روز عرفه را روزه گرفته‌ای لذا اجر و پاداش کسی که ‌روز عرفه را روزه بگیرد را نداری.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تجب النية في صوم التطوع المعين؛ كصيام الست من شوال، وعرفة وعاشوراء، أم تجوز النية من النهار؟

فأجاب رحمه الله تعالى:

النفل نوعان:

1 – نفل مطلق: ويجوز للإنسان أن ينويه في أثناء النهار إذا لم يفعل ما يفطر قبل ذلك، ومثاله: رجل قام لصلاة الفجر، وقبل أن يفطر فطور الصباح أحب أن يصوم ذلك اليوم فنوى فصيامه صحيح مجزئ، ويثاب على الصوم من نيته، لا من طلوع الفجر، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم: إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى »). وهذا لم ينو من الفجر، بل نوى من أثناء النهار.

۲ – ونفل مقيد: وهو نفل مقيد بيوم، فهذا لا بد أن ينويه من قبل الفجر؛ ليكون قد صام يوما كاملا، كيوم عرفة مثلا، ومثاله: شخص قام يوم عرفة، وليس من نيته أن يصوم، لكنه في أثناء النهار صام، وهو لم يأكل ولم يشرب من قبل، ولم يأتِ مفطرًا، فنقول : الصيام صم ليس فيه مانع، لكنك لا تُثاب ثواب من صام يوم عرفة، فإنك لم تصم يوم عرفة، صمت بعض يوم عرفة، فلا يحصل لك ثواب من صام يوم عرفة.

مطالب مرتبط:

(۳۹۹۳) حکم روزه‌ی شش روز از شوال در ماه بیست و نه روزه

اگر ماه در تقویم بیست و نه روز باشد و ماه قبلی سی روز کامل شده باشد، اصل بر باقی بودن ماه دوم و سی روز بودنش است....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۵) اطاعت از شوهر در روزه‌ی نفل

اگر زن بخواهد در حالی که شوهرش حضور دارد، روزه‌ی نفل بگیرد، انجام این کار فقط زمانی برایش جایز است که از شوهرش اجازه بگیرد؛ اگر شوهر اجازه نداد، روزه گرفتن بر آن زن، حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۰) اگر کسی هنگام روزه‌ی نفل، از روی فراموشی بخورد یا بنوشد، روزه‌اش باطل می‌شود؟

اگر روزه‌دار چیزی را از روی فراموشی بخورد یا بیاشامد و روزه‌اش روزه‌ی نفل، روزه‌ی رمضان، قضای رمضان یا روزه‌ی كفاره باشد، روزه‌اش کامل و صحيح می‌باشد ولی واجب است همان لحظه که به یاد آورد، از خوردن و نوشیدن دست بکشد...

ادامه مطلب …

(۴۰۰۳) حكم روزه‌ گرفتن روز عرفه به نیت قضای روزه‌ی واجب چیست؟

اگر کسی روزه‌ی قضای رمضان بر عهده داشته باشد و روز عرفه را به نیت قضای آن روز از رمضان روزه بگیرد نیز ایرادی ندارد و امیدوارم که پاداش روزه‌ی قضا و پاداش روزه‌ی عرفه را کسب کند....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۰) آیا می‌توان روز عاشورا یا شش روز از شوال را به نیت قضای رمضان روزه گرفت؟

درست نیست که روزه‌ی شش روز از شوال را به جای قضای رمضان بگیری....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۵) حكم روزه‌ گرفتن نفل در روز جمعه چیست؟

وزه‌ گرفتن در روز جمعه در صورتی که شخص، پنج‌شنبه یا شنبه را نیز روزه بگیرد، ایرادی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه