جمعه 4 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۳۹۷۲) آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

(۳۹۷۲) سوال: آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

جواب:

جایز است که شخص برای روزه‌ی نفل، در وسط روز، نیت کند؛ به دلیل: «أن النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دخل ذات يوم على أهله فسأل: هل عندكم شيء؟ قالوا: لا، قال: فإني إذاً صائم»[۱] : (روزی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نزد همسرش آمد و پرسید: آیا چیزی دارید؟ گفتند: خیر، فرمود: اگر چنین است پس من روزه‌دار هستم).

اما نیت روزه در وسط روز برای روزهای خاص مانند روز عرفه، کافی نیست لذا اگر در اثنای روز نیت کند، اجر روزه گرفتن روز عرفه را نخواهد داشت زیرا وی فقط قسمتی از آن روز را روزه گرفته است. همچنین روزه‌ی شش روز از شوال که در پی رمضان می‌آید، اگر در وسط روز نیت کند، روزه‌ گرفتن یک روز كامل برایش نوشته نمی‌شود. برای مثال اگر روز اول، در وقت ظهر نیت کند سپس پنج روز را روزه‌ بگیرد، وی شش روز را روزه نگرفته است زیرا وی پنج روز و نصف روز را روزه گرفته است؛ چون اجر و پاداش از زمان نیت کردن، ثبت می‌گردد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى»[۲] : (اعمال به نیت‌ها بستگی دارد و هر کسی فقط آن چیزی را دارد که نیت کرده باشد). این شخص نیز روزه گرفتن آغاز روز را نیت نکرده است لذا روزه‌ی یک روز کامل برایش به حساب نمی‌آید.


۱-سنن نسائی : كتاب الصيام، باب النية في الصيام، شماره (۲۳۲۲).

۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز الصيام تطوعًا من دون نية سابقة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصيام تطوعًا يجوز بنية في أثناء النهار، ودليله أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- دخل ذات يوم على أهله فسأل: «هل عندكم شيء؟» قالوا: لا. قال: «فإني إذا صائم».

لكن الصوم المقيد بيوم لا يكفي فيه النية من أثناء النهار، أعني: يوم عرفة مثلا يشرع صومه، فلو لم ينو الصوم إلا في أثناء النهار لم يحصل على الأجر الذي ترتب على صوم يوم عرفة؛ لأنه لم يصم إلا بعض اليوم، وكذلك صوم الأيام الستة من شوال التابعة لرمضان، لو لم ينو الإنسان إلا في أثناء النهار لم يكتب له صيام يوم كامل.

فإذا قُدرَ أنه في أول يوم نوى من الظهر، ثم أتى بعد ذلك بصيام خمسة أيام فإنه لم يدرك صيام ستة أيام؛ لأنه صام خمسة أيام ونصف اليوم؛ إذ إن الأجر لا يكتب إلا من النية؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى». وأول النهار لم ينو أن يصومه، فلا يحصل له كمال اليوم.

مطالب مرتبط:

(۳۹۶۷) حکم افطار روزه‌ی نفل برای همراهی با دیگران

جایز است و ایرادی ندارد؛ زیرا کسی که روزه‌ی نفل می‌گیرد، اختیار دارد که روزه‌اش را کامل نماید یا باطلش کند اما بهتر است که آن ‌را کامل نماید و فقط در صورت وجود هدف و منظور صحيح، آن ‌را باطل نماید.....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۲) حكم روزه‌ گرفتن نفل یا فرض در روز شنبه، در غیر از ماه رمضان چیست؟

علما درباره‌ی حکم روزه‌ی شنبه اختلاف نظر دارند که جایز یا مكروه است؟ یا بین روزه گرفتن به تنهایی و روزه گرفتن آن همراه با روز قبل یا بعدش فرق وجود دارد؟

ادامه مطلب …

(۴۰۱۰) حکم روزه گرفتن قبل از روز عرفه

بر انسان واجب نیست که تمام دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد بلکه اگر فقط روز عرفه را روزه بگیرد، كافى است...

ادامه مطلب …

(۳۹۹۷) آیا روزه نهم ذی‌الحجه جایگزین قضا روزه رمضان می‌شود؟

شایسته نیست که وقتی روزه‌ی قضا از رمضان بر عهده دارد، روز نهم را روزه‌ی نفل بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۹۸۰) حکم قضا و کفاره روزه‌ی عاشورا در صورت عادت ماهیانه

این زن که عادت ماهیانه مانع روزه‌ گرفتن وی در روز عاشورا شده، مشروع نیست که قضای روزه‌ی عاشورا را انجام دهد زیرا روزه‌ی عاشورا، مقيد به همان روز است لذا اگر مانع شرعي رخ دهد، قضایش انجام نمی‌شود چون سنتی می‌باشد که زمانش از دست رفته است....

ادامه مطلب …

(۳۹۸۳) حکم روزه گرفتن پانزدهم شعبان

هیچ یک از این‌ها اصل و اساسی ندارد؛ روزه‌ی نفل در ماه رجب همانند دیگر روزها است که روزهایش به روزه گرفتن و شب‌هایش به نماز خواندن اختصاص ندارد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه