دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۲ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۹۷۲) آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

(۳۹۷۲) سوال: آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

جواب:

جایز است که شخص برای روزه‌ی نفل، در وسط روز، نیت کند؛ به دلیل: «أن النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دخل ذات يوم على أهله فسأل: هل عندكم شيء؟ قالوا: لا، قال: فإني إذاً صائم»[۱] : (روزی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نزد همسرش آمد و پرسید: آیا چیزی دارید؟ گفتند: خیر، فرمود: اگر چنین است پس من روزه‌دار هستم).

اما نیت روزه در وسط روز برای روزهای خاص مانند روز عرفه، کافی نیست لذا اگر در اثنای روز نیت کند، اجر روزه گرفتن روز عرفه را نخواهد داشت زیرا وی فقط قسمتی از آن روز را روزه گرفته است. همچنین روزه‌ی شش روز از شوال که در پی رمضان می‌آید، اگر در وسط روز نیت کند، روزه‌ گرفتن یک روز كامل برایش نوشته نمی‌شود. برای مثال اگر روز اول، در وقت ظهر نیت کند سپس پنج روز را روزه‌ بگیرد، وی شش روز را روزه نگرفته است زیرا وی پنج روز و نصف روز را روزه گرفته است؛ چون اجر و پاداش از زمان نیت کردن، ثبت می‌گردد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى»[۲] : (اعمال به نیت‌ها بستگی دارد و هر کسی فقط آن چیزی را دارد که نیت کرده باشد). این شخص نیز روزه گرفتن آغاز روز را نیت نکرده است لذا روزه‌ی یک روز کامل برایش به حساب نمی‌آید.


۱-سنن نسائی : كتاب الصيام، باب النية في الصيام، شماره (۲۳۲۲).

۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز الصيام تطوعًا من دون نية سابقة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصيام تطوعًا يجوز بنية في أثناء النهار، ودليله أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- دخل ذات يوم على أهله فسأل: «هل عندكم شيء؟» قالوا: لا. قال: «فإني إذا صائم».

لكن الصوم المقيد بيوم لا يكفي فيه النية من أثناء النهار، أعني: يوم عرفة مثلا يشرع صومه، فلو لم ينو الصوم إلا في أثناء النهار لم يحصل على الأجر الذي ترتب على صوم يوم عرفة؛ لأنه لم يصم إلا بعض اليوم، وكذلك صوم الأيام الستة من شوال التابعة لرمضان، لو لم ينو الإنسان إلا في أثناء النهار لم يكتب له صيام يوم كامل.

فإذا قُدرَ أنه في أول يوم نوى من الظهر، ثم أتى بعد ذلك بصيام خمسة أيام فإنه لم يدرك صيام ستة أيام؛ لأنه صام خمسة أيام ونصف اليوم؛ إذ إن الأجر لا يكتب إلا من النية؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى». وأول النهار لم ينو أن يصومه، فلا يحصل له كمال اليوم.

مطالب مرتبط:

(۳۹۸۶) حکم روزه‌ی نیمه شعبان و جشن‌های آن

اختصاص روز پانزدهم شعبان به روزه گرفتن، به معنای روزه گرفتن در ایام بیض نمی‌باشد بلکه چون نیمه‌ی شعبان بوده آن روز را روزه گرفته است! این کار به دلیل و برهان نیاز دارد و حديث وارد شده در این مورد، ضعيف است. بنابراین سنت نیست که انسان، روز نیمه‌ی شعبان را به روزه گرفتن اختصاص دهد.....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۹) حکم قضا کردن روزه‌ی تاسوعا

قضای آن ‌را انجام نده زیرا این، یک روز معين و مخصوص است که اگر وقتش بگذرد، سنت بودنش به پایان می‌رسد.....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۱) آیا جایز است که فرد فقط برخی روزهای دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد؟

بله، جایز است که انسان برخی از روزهای دهه‌ی اول ذی الحجه را روزه بگیرد و برخی دیگر را روزه نگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۹) حکم ترتیب روزه‌های قضا و شش روز شوال

روزه گرفتن به دنبال رمضان فقط در صورتی ممکن است که شخص روزه‌های رمضان را کامل کرده باشد.بنابراین واجب است ابتدا روزه‌ی قضا را تمام کند سپس روزه‌ی نفل شوال را بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۶) آیا روزه شش روز از شوال قبل از قضا کردن روزه‌های رمضان جایز است؟

روزه‌ی شش روز از شوال زمانی پذیرفته می‌شود که قضاى رمضان به طور کامل انجام شده باشد؛ یعنی اگر قضای یک روز از رمضان بر عهده‌اش باشد، شش روز شوال را روزه‌ نمی‌گیرد تا این که قضای رمضان را کامل کند....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۸) حکم روزه گرفتن روز جمعه در ایام مستحب و تقارن با عبادات دیگر

این سخن که روزه گرفتن در روز جمعه مكروه می‌باشد، صحيح است اما به صورت مطلق نیست؛ کراهت روزه گرفتن روز جمعه برای کسی است که نیت روزه‌ گرفتن جمعه را داشته باشد و فقط جمعه را روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه