(۳۹۶۷) سوال: روز پنج‌شنبه روزه‌ی نفل گرفته بودم؛ هنگام ناهار، دوستی نزدم آمد لذا برایش غذا آوردم و نیت کردم که روزه‌ام را بخورم و همراه او غذا خوردم. شنیده بودم که این کار، سنت است؛ آیا این صحيح است؟ آیا به خوردن و نوشیدن ادامه دهم یا تا غروب دست بکشم یا کار دیگری انجام دهم؟

جواب:

اگر فرد روزه‌دار در روز، چیزی بخورد، روزه‌اش باطل می‌شود و فقط در صورتی درست است که از روی فراموشی یا نادانی خورده باشد لذا اگر از روی فراموشی و اشتباه بخورد، روزه کامل و صحیح است؛ به دلیل حدیث ثابتی که ابوهريره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت کرده که چنین فرموده است: «إذا نسي فأكل و شرب فليتم صومه فإنما أطعمه الله وسقاه»[۱] : (اگر شخصی از روی فراموشی بخورد یا بیاشامد، باید روزه‌اش را تکمیل کند زیرا الله به او خورانده و نوشانده است). اگر از روی جهل و نادانی باشد نیز چنین است؛ مثلا اگر گمان کند که خورشید غروب کرده و چیزی بخود سپس مشخص شود که غروب نکرده است، روزه‌اش صحيح می‌باشد و نیازی به قضا نیست؛ به دلیل آن‌چه امام بخاري رَحِمَهُ‌الله از اسماء دختر ابوبكر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا روایت کرده که گفته است: «أفطرنا على عهد النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يومَ غيم ثم طلعت الشمس»[۲] : (در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در یک روز ابری افطار کردیم سپس خورشید آشکار شد) اما رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آنان را به انجام قضا دستور نداد؛ اگر قضا واجب بود، قطعا به آنان دستور آن را می‌داد، و اگر چنین دستوری داده بود نقل می‌شد زیرا الحمد لله شریعت اسلام، محفوظ است و چیزی از آن تباه و ناقص نمی‌شود. نتیجه: این که دوستت نزد تو آمده است و هنگام ناهار با او روزه‌ات را خورده‌ای، جایز است و ایرادی ندارد؛ زیرا کسی که روزه‌ی نفل می‌گیرد، اختیار دارد که روزه‌اش را کامل نماید یا باطلش کند اما بهتر است که آن ‌را کامل نماید و فقط در صورت وجود هدف و منظور صحيح، آن ‌را باطل نماید.

۱-تخریج آن گذشت.

۲- تخریج آن گذشت.