دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۳۸۹۳) حکم روزه گرفتن بدون سحری

(۳۸۹۳) سوال: نظر شما در مورد شخصی که بدون خوردن سحری روزه می‌گیرد چیست؟ با توجه به این که وی روزه گرفتن را یک ماه ادامه می‌دهد. آیا روزه جایز نیست مگر این که قبل از صبح آن روز، نیت را تلفظ کند؟ خصوصا اگر مثلا بخوابد، برای سحری بیدار نشود و نیت روزه داشته باشد. آیا باید ‌بگوید: (نیت کردم روزه بگیرم) یا کار دیگری انجام دهد؟

جواب:

خوردن سحری، سنت است و اگر انسان، سحری بخورد بهتر است؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «تَسَحَّرُوا فإن في السُحُور بركة»[۱] : (سحری بخورید که در سحری خوردن، برکت است). اگر کسی سحری نخورد، ایراد و گناهی ندارد. بسیاری از مردم، شام زیاد می‌خورند لذا آخر شب که بیدار می‌شوند، اشتهای خوردن ندارند و به همان شام اکتفا می‌کنند. فقط از این نهی شده است که شخصی دو روز پی در پی را روزه بگیرد و هیچ چیزی بین آن دو روز نخورد؛ این همان وصال است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مسلمانان را از این کار به شدت نهی نموده است. در یکی از سال‌ها صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم را از وصال نهی کرد ولی آنان وصال کردند. ایشان نیز روزی پس از دیگری با آنان وصال ‌کرد و فرمود: «لو تأخّر الهلالُ لَزِدتُكُم»[۲] : (اگر هلال ماهِ بعدی دیرتر طلوع می‌کرد، بیشتر برایتان وصال می‌کردم) گویا که بخواهد چنین آنان را تنبیه کند.

در مورد (نیت) باید گفت: اگر این مسئله در رمضان رخ داده است، مسلمان در رمضان در همان آغاز ماه، نیت می‌کند که تمام ماه را روزه بگیرد و نیاز نیست که هر شب، نیتش را تجدید کند مگر این که روزه‌اش به ‌خاطر سفر یا بیماری قطع شود و بخواهد روزه را دوباره شروع کند که در این صورت، باید دوباره نیت نماید؛ اما اگر مسافر و مریض نباشد و به روزه گرفتن ادامه ‌دهد، همان نیت در آغاز رمضان برای تمام ماه کافی است. بنابراین اگر کسی در ماه رمضان، بعد از عصر بخوابد و بعد از طلوع فجر فردا بیدار شود، روزه‌اش صحيح است.


۱-تخریج آن گذشت.

۲-صحیح بخاری: كتاب المحاربين منن أهل الكفر والردة، باب كم التعزير والأدب، شماره (٦٨٥١). صحیح مسلم: كتاب الصيام، باب النهي عن الوصال في الصوم، شماره (١١٠٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما رأيكم فيمن صام دون أن يتسحر، علما بأنه مواصل صيام الشهر، فهل لا يجوز الصوم إلا بنطق النية صباح ذلك اليوم؟ وخصوصا إذا نام، ولم يستيقظ وقت السحور، وينوي الصيام مثلا، فهل يقول: نويتُ الصيام. أم ماذا يفعل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أكل السُّحُور سُنَّة، إِنْ أَكَلَهُ الإنسانُ فهو أفضل؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السُّحُورِ بَرَكَةً». وإن لم يأكله فلا حرج عليه، وكثير من الناس يتعشَّى في الليل عشاء كثيرًا، فإذا قام في آخر الليل لم يكن مشتهيا للأكل، فيبقى على عشائه، إنما المنهي عنه أن يواصل الإنسان بين يومين لا يأكل بينهما شيئًا، فإن هذا من الوصال الذي نهى عنه النبي صلى الله عليه وسلم نهيا شديدا، حتى إنه نهاهم ذات سَنَةٍ فواصلوا، فواصل بهم يوما ويوما وقال: «لو تأخر الهلال لزدتكم»، كالمنكل لهم.

وأما مسألة النية: فإنه إذا كان ذلك في رمضان فالمسلم قد نوى أن يصوم رمضان كله من أول يوم ولا حاجة أن يُجدد النية كل ليلة، إلا أن ينقطع صومه بسفر أو مرض ثم يريد أن يستأنف الصوم، فهنا لا بد من نية الاستئناف، وأما إذا كان مقيمًا صحيحًا مُستمرًا في صومه فإن نية رمضان أول يوم تكفي عن الجميع، فعلى هذا لو أن أحدًا نام في رمضان من بعد العصر، ولم يستيقظ إلا بعد طلوع الفجر من الغد، فإن صيامه صحيح.

مطالب مرتبط:

(۳۹۵۸) حکم قضای روزه‌های رمضان مادر متوفی و پرداخت کفاره

آیا این زن، قضای روزه را انجام داده است یا خیر؟ آیا بیماری داشته که امیدی به درمانش نبوده و طعام داده است یا خیر؟ تا زمانی که این موارد را نمی‌دانیم، اصل بر عدم مسئولیت است و ما نسبت به دیگران مكلف نیستیم؛ اما اگر بخواهد، می‌تواند به جای او روزه بگیرد و نیت کند که اگر روزه‌ی واجبی بر مادرش بوده است، به جای مادرش باشد...

ادامه مطلب …

(۳۹۲۹) حکم روزه گرفتن در دوران عادت ماهیانه قبل از بلوغ

این زن که گفت در چهارده سالگی دچار عادت ماهیانه شده و نمی‌دانسته که بلوغ با این سبب، رخ می‌دهد، گناهی بر او نیست که روزه را در آن سال ترک کرده است زیرا جاهل و بی‌اطلاع بوده و گناهی بر شخص جاهل و بی‌اطلاع نیست ....

ادامه مطلب …

(۳۹۳۹) حکم روزه در صورت شروع عادت ماهیانه پیش از اذان مغرب

هرگاه زن روزه‌دار، حيض شود، حتی اگر اندکی قبل از غروب خورشید باشد نیز روزه‌اش باطل می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۹۱۱) روزه‌داری که در ماه رمضان همسرش را ببوسد و با وی معاشقه کند مرتکب گناه شده است؟

اگر نسبت به خود شناخت دارد و اطمینان دارد که با چنین بوسیدن و معاشقه‌ای انزال نمی‌شود، گناهی بر او نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۹۲۲) آیا باید قضای روزه‌های رمضان به طور پی در پی انجام شود؟

انجام قضای رمضان به صورت جداگانه یا پی در پی، الزامی نیست؛ بلکه فرد، می‌تواند انتخاب کند....

ادامه مطلب …

(۳۹۳۱) کیفیت انجام قضای روزه‌های گذشته

قضا این گونه است که باید به تعداد همان روزها، روزه بگیرد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه