چهارشنبه 15 رمضان 1447
۱۳ اسفند ۱۴۰۴
4 مارس 2026

(۳۸۸۰) حکم روزه‌داری در سفر از منطقه گرم‌سیر به منطقه سردسیر یا کوتاه‌روز

(۳۸۸۰) سوال: حکم شخص روزه‌داری که از منطقه‌ی گرم‌سیر به منطقه‌ی سردسیر یا سرزمینی که روز در آن کوتاه است، سفر می‌کند چیست؟

جواب:

چیزی در این حالت بر عهده‌ی او نیست؛ اگر توان این کار را داشته باشد، اشکالی ندارد چون این کار، عبادت را برایش آسان‌تر می‌کند که این مسئله، مطلوب و درست است. در حدیث آمده است که: «كان النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يصب على رأسه الماء من العطش وهو صائم»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که روزه‌دار بود از شدت تشنگی، روی سرش آب می‌ریخت). ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا نیز وقتی روزه‌دار بود، لباسش را مرطوب می‌نمود. همچنین انس ابن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ حوضی داشت که هنگام روزه، در آب آن فرو ‌رفته و غوطه‌ور می‌شد.

تمام این‌ها برای کاستن از سختی عبادت است و هر اندازه که انجام عبادت بر انسان آسان‌تر شود، با تلاش و نشاط بیشتری به انجام آن خواهد پرداخت و آن‌ را با آرامش و راحتی انجام می‌دهد؛ بدین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نماز خواندن در زمانی که فرد برای انجام قضای حاجت، تحت فشار می‌باشد، نهی نموده و فرموده است: «لا صلاة بحضرة الطعام ولا هو يدافعه الأخبثان»[۲] : (وقتی که غذا حاضر و آماده باشد و همچنین هنگامی که ادرار و مدفوع به شخص فشار بیاورد، نمازش کامل نیست). تمام این‌ها بدین خاطر است که انسان با آرامش و راحتی به پروردگارش روی آورده و عبادتش را ادا کند. بنابراین ایرادی ندارد که روزه‌‌دار در اتاق خنک، جلوی کولر و… باشد.


۱-تخریج آن گذشت.

۲-صحيح مسلم: كتاب المساجد ومواضع الصلاة، باب كراهة الصلاة بحضرة الطعام… شماره (٥٦٠).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في الصائم الذي يسافر من منطقته الحارة إلى منطقة باردة في الجو، أو إلى بلد يكون النهار قصيرًا فيه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا حرج عليه في ذلك، إذا كان قادرًا على هذا الشيء فإنه لا حرج أن يفعل؛ لأن هذا من فعل ما يُخفّف العبادة عليه، وفعل ما يخفف العبادة عليه أمرٌ مطلوب، وقد «كَانَ النَّبِيُّ -عليه الصلاة والسلام- يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ اللَمَاءَ مِنَ الْعَطَشِ وهو صَائِمٌ». وكان ابن عمر رضي الله عنهما يبل ثوبه وهو صائم ، وذُكر أن الأنس بن مالك رضي الله عنه حوضا من الماء ينزل فيه وهو صائم.

كل هذا من أجل تخفيف أعباء العبادة، وكلما خفت العبادة على المرء صار أنشط له على فعلها، وفعلها وهو مطمئن مستريح، ولهذا نهى النبي – عليه الصلاة والسلام- أن يصلي الإنسان وهو حاقن- أي: محصور بالبول فقال عليه الصلاة والسلام: «لَا صَلَاةَ بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ، وَلَا هُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ». كل ذلك من أجل أن يؤدي الإنسان العبادة وهو مستريح مطمئن مقبل على ربه، وعلى هذا فلا مانع من أن يبقى الصائم حول المكيف وفي غرفة باردة، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۳۸۵۴) آیا استفاده از روغن مو برای زنان باعث باطل شدن روزه می‌شود؟

استفاده از روغن، روزه را باطل‌ نمی‌کند؛ زیرا خوردن، نوشیدن و معادل خوردن و نوشیدن نیز نیست لذا اگر کسی سر یا بدنش را با روغن چرب کند، ایرادی ندارد و گناهی بر او نیست....

ادامه مطلب …

(۳۸۴۳) آیا قطره‌ای که در چشم انداخته می‌شود، روزه را باطل می‌کند؟

قطره‌ای که در چشم انداخته می‌شود اگر در حال روزه استفاده ‌شود، روزه را باطل نمی‌کند حتی اگر طعمش را در حلق احساس کند...

ادامه مطلب …

(۳۸۸۷) حکم همبستری مرد روزه‌دار با همسرش در روز رمضان

اگر منظورش این است که نفسش بر او غلبه کرده، او را به انجام آن کار واداشته و اختیارش را از وی گرفته تا این که چنین کاری انجام داده است، باید به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه نماید و اگر می‌تواند، دو ماهِ پیاپی را روزه بگیرد اما اگر نتوانست، باید شصت مسکین را غذا دهد.....

ادامه مطلب …

(۳۸۴۴) حکم سرمه یا قطره برای روزه دار

برای روزه‌دار جایز است که در چشم و گوشش قطره بچکاند و سرمه استفاده کند. چنان‌چه طعمش را در حلق احساس کند نیز ایرادی ندارد زیرا این، خوردنی و نوشیدنی نبوده و معادل خوردن و نوشیدن نیست....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۸) حکم خوردن و آشامیدن در حین اذان صبح در رمضان

هرگاه فجر در رمضان، طلوع کرد روزه‌دار باید از خوردن و نوشیدن دست بکشد و تفاوتی ندارد که مؤذن، اذان بگوید یا نگوید زیرا طلوع فجر، ملاک است همان طور که برای افطار نیز غروب خورشید، ملاک است نه اذان....

ادامه مطلب …

(۳۸۷۳) در حالت روزه، مضمضه (شستن دهان) را چگونه باید انجام داد؟

مضمضه برای روزه‌دار همانند سایر مردم انجام می‌شود؛ یعنی آب را در دهانش می‌ریزد، در دهانش حرکت می‌دهد آن را بیرون می‌ریزد. اگر مقداری از آب، بی‌اختیار وارد حلقش شود، روزه باطل نیست.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه