دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۳۸۷۶) حکم شنا کردن در آب و تأثیر آن بر روزه‌داری

(۳۸۷۶) سوال: صبح زود برای جست و جوی گوسفندانم به صحرا رفتم و اندکی پیش از ظهر برگشتم؛ چنان تشنه بودم که که مجبور شدم برای کم شدن عطش و گرمای بدنم، در آب، غوطه‌‌ور شوم که ناگهان پدر، همسر و سه خواهرم فریاد زدند که این‌کار روزه‌ات را باطل می‌کند. این سخن آنان، تا چه اندازه صحت دارد؟

جواب:

این سخن، صحت ندارد؛ برای روزه‌دار جایز است که برای کم کردن شدت گرما و تشنگی‌اش در آب فرو رود، در برابر کولر بخوابد و لباس و بدنش را خیس کند. از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز روایت شده است که: «كان يصب على رأسه الماء من العطش»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر اثر عطش و تشنگی، آب روی سرش می‌ریخت). ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا نیز در حال روزه بر اثر عطش و تشنگی، لباسش را خیس می‌کرد. انس ابن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ نیز حوض آبی داشت که در حال روزه در آن فرو رفته و غوطه‌‌ور می‌شد.

تمام این موارد از نعمت‌های الله جَلَّ‌جَلَالُهُ است تا انسان با انجام آن، سختی و درد عبادت را کم کند و عبادت را با آسانی و آسودگی انجام دهد؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در سیاق آیات روزه می‌فرماید: {يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمْ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمْ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ} [البقرة: ۱۸۵] : (الله برای شما آسانی را می‌خواهد و سختی را برایتان نمی‌خواهد تا روزه‌ها را تکمیل نمایید و الله را به بزرگی یاد کنید که شما را هدایت نمود؛ امید است که شکرگزاری کنید).


۱-مسند احمد: (٢٤١/٢٥، شماره ١٥٩٠٣).  سنن ابوداود: كتاب الصوم، باب الصائم يصب عليه الماء من العطش ويبالغ في الاستنشاق، شماره (٢٣٦٥).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

قول السائل: ذهبت مُبكرًا إلى البَرِّ لكي أبحث عن أغنام لنا، ولم أعد إلا قبيل صلاة الظهر، وعدتُ عطشان، مما اضطرني أن أنغمس في ماء كثير لكي أُذهب عن قلبي وعن كبدي شدة الحرارة، فصاح علي أهلي وإخوتي الثلاثة ووالدي، وقالوا: إن هذا يُفسد صومك. فما مدى صحة ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا صحة لذلك، فالصائم يجوز له أن ينغمس في الماء، ويجوز له أن ينام عند المكيف، ويجوز له أن يبل ثيابه، ويرش بدنه من أجل الحر وشدة العطش، وقد رُوي عن النبي صلى الله عليه وسلم أَنه «كَانَ يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ المَاءَ مِنَ الْعَطَشِ». وكان ابن عمر رضي الله عنهما يبل ثوبه وهو صائم من العطش، وكان لأنس بن مالك رضي الله عنه حوض ينغمس فيه وهو صائم.

وكل هذا من نعمة الله سبحانه وتعالى أن يفعل المرء ما يُخفف عنه شدة العبادة وألمها، حتى يُؤدِّي العبادة وهو مستريح، وهي ميسرة عليه، وقد قال الله تعالى في سياق آيات الصوم: ﴿ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللهَ عَلَى مَا هَدَنَكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

مطالب مرتبط:

(۳۸۸۷) حکم همبستری مرد روزه‌دار با همسرش در روز رمضان

اگر منظورش این است که نفسش بر او غلبه کرده، او را به انجام آن کار واداشته و اختیارش را از وی گرفته تا این که چنین کاری انجام داده است، باید به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه نماید و اگر می‌تواند، دو ماهِ پیاپی را روزه بگیرد اما اگر نتوانست، باید شصت مسکین را غذا دهد.....

ادامه مطلب …

(۳۸۷۲) حکم جنابت در روز رمضان به علت تفکر

انزال منی در حال بیداری، اگر فقط با فکر کردن رخ دهد، روزه را باطل نمی‌کند و نیازی نیست که روزه‌‌دار قضای آن ‌را به جای آورد. ...

ادامه مطلب …

(۳۸۷۷) حکم افطار زودهنگام در ماه رمضان به طور غیر عمد

خلاصه‌ی جواب برای این برادر که بین مكه و مدينه افطار نموده و گمان کرده که غروب مكه زودتر از غروب مدينه می‌باشد، این است که نیازی به انجام قضا نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۸۶۴) حکم خوردن و آشامیدن در هنگام روز‌داری از روی فراموشی

اگر روزه‌‌دار از روی فراموشی چیزی بخورد، روزه‌اش صحيح است و تفاوتی ندارد که در رمضان یا غير رمضان باشد....

ادامه مطلب …

(۳۸۷۵) حکم مضمضه در ماه رمضان

مضمضه (شستن دهان و چرخاندن آب در آن) در وضو و غسل، واجب است و فرقی ندارد که در رمضان یا غیر رمضان باشد و این که شخص، روزه‌دار باشد یا در حال روزه نباشد. برای انسان جایز نیست که در انجام آن، خلل وارد کند اما روزه‌‌دار نباید در انجام آن مبالغه و زیاده‌روی کند....

ادامه مطلب …

(۳۸۵۷) آیا اشک ریختن، روزه را باطل می‌کند؟

(۳۸۵۷) سوال: آیا اشک ریختن، روزه را باطل می‌کند؟ جواب: اشک چشم، روزه را باطل نمی‌کند؛ بلکه اگر از روی خشيت و ترس از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ باشد، پسندیده است. اگر اشک ناشی از درد چشم باشد، انسان چاره‌ای ندارد. اگر به خاطر از دست دادن کسی باشد نیز از طبيعت بشر است. خلاصه این ‌که […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه