شنبه 1 ذیقعده 1447
۲۹ فروردین ۱۴۰۵
18 آوریل 2026

(۳۸۷۶) حکم شنا کردن در آب و تأثیر آن بر روزه‌داری

(۳۸۷۶) سوال: صبح زود برای جست و جوی گوسفندانم به صحرا رفتم و اندکی پیش از ظهر برگشتم؛ چنان تشنه بودم که که مجبور شدم برای کم شدن عطش و گرمای بدنم، در آب، غوطه‌‌ور شوم که ناگهان پدر، همسر و سه خواهرم فریاد زدند که این‌کار روزه‌ات را باطل می‌کند. این سخن آنان، تا چه اندازه صحت دارد؟

جواب:

این سخن، صحت ندارد؛ برای روزه‌دار جایز است که برای کم کردن شدت گرما و تشنگی‌اش در آب فرو رود، در برابر کولر بخوابد و لباس و بدنش را خیس کند. از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز روایت شده است که: «كان يصب على رأسه الماء من العطش»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر اثر عطش و تشنگی، آب روی سرش می‌ریخت). ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا نیز در حال روزه بر اثر عطش و تشنگی، لباسش را خیس می‌کرد. انس ابن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ نیز حوض آبی داشت که در حال روزه در آن فرو رفته و غوطه‌‌ور می‌شد.

تمام این موارد از نعمت‌های الله جَلَّ‌جَلَالُهُ است تا انسان با انجام آن، سختی و درد عبادت را کم کند و عبادت را با آسانی و آسودگی انجام دهد؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در سیاق آیات روزه می‌فرماید: {يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمْ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمْ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ} [البقرة: ۱۸۵] : (الله برای شما آسانی را می‌خواهد و سختی را برایتان نمی‌خواهد تا روزه‌ها را تکمیل نمایید و الله را به بزرگی یاد کنید که شما را هدایت نمود؛ امید است که شکرگزاری کنید).


۱-مسند احمد: (٢٤١/٢٥، شماره ١٥٩٠٣).  سنن ابوداود: كتاب الصوم، باب الصائم يصب عليه الماء من العطش ويبالغ في الاستنشاق، شماره (٢٣٦٥).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

قول السائل: ذهبت مُبكرًا إلى البَرِّ لكي أبحث عن أغنام لنا، ولم أعد إلا قبيل صلاة الظهر، وعدتُ عطشان، مما اضطرني أن أنغمس في ماء كثير لكي أُذهب عن قلبي وعن كبدي شدة الحرارة، فصاح علي أهلي وإخوتي الثلاثة ووالدي، وقالوا: إن هذا يُفسد صومك. فما مدى صحة ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا صحة لذلك، فالصائم يجوز له أن ينغمس في الماء، ويجوز له أن ينام عند المكيف، ويجوز له أن يبل ثيابه، ويرش بدنه من أجل الحر وشدة العطش، وقد رُوي عن النبي صلى الله عليه وسلم أَنه «كَانَ يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ المَاءَ مِنَ الْعَطَشِ». وكان ابن عمر رضي الله عنهما يبل ثوبه وهو صائم من العطش، وكان لأنس بن مالك رضي الله عنه حوض ينغمس فيه وهو صائم.

وكل هذا من نعمة الله سبحانه وتعالى أن يفعل المرء ما يُخفف عنه شدة العبادة وألمها، حتى يُؤدِّي العبادة وهو مستريح، وهي ميسرة عليه، وقد قال الله تعالى في سياق آيات الصوم: ﴿ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللهَ عَلَى مَا هَدَنَكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

مطالب مرتبط:

(۳۸۷۱) حکم روزه‌داری در صورت جنابت قبل از سحر و عدم انجام غسل

طهارت و پاکی از جنابت، از شروط صحت روزه نیست لذا اگر  روزه‌دار با جنابت، صبح کند، روزه‌اش صحيح است؛ يعني اگر در آخر شب دچار جنابت شود سپس سحری بخورد و تنها بعد از طلوع فجر غسل کند، روزه‌اش صحيح است....

ادامه مطلب …

(۳۸۸۹) حکم کامل نکردن کفاره روزه ماه رمضان

اگر این فرد به یک ماه روزه اکتفا کرده، از وی پذیرفته نیست و باید دوباره از نو شروع کند؛ زیرا اگر ادامه دهد و روزه‌های قبلی را از سر بگیرد، شرط پیاپی بودن عملی نمی‌شود در حالی‌ که پیاپی بودن، شرط است....

ادامه مطلب …

(۳۸۸۲) حکم و کفاره جماع عمدی در روز رمضان

واجب است که کفاره‌ بپردازی و این کفاره، عبارت از آزاد کردن یک برده است که البته در این زمان، چنین چیزی نیست؛ لذا اگر برده نیافتی، واجب است دو ماهِ پیاپی را روزه بگیری....

ادامه مطلب …

(۳۸۵۳) حکم استفاده از اسپری بینی در ماه رمضان

این اسپری که استفاده می‌کنی، فقط چیزی شبیه گاز است که بخار می‌شود و به معده نمی‌رسد لذا وقتی روزه‌دار هستی، استفاده از آن ایرادی ندارد و روزه‌ات باطل نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۸۶۴) حکم خوردن و آشامیدن در هنگام روز‌داری از روی فراموشی

اگر روزه‌‌دار از روی فراموشی چیزی بخورد، روزه‌اش صحيح است و تفاوتی ندارد که در رمضان یا غير رمضان باشد....

ادامه مطلب …

(۳۸۷۸) حکم افطار زودهنگام به اشتباه در زمان سفر

هر کس با این تصور که خورشید غروب کرده است افطار نموده و بخورد و بیاشامد سپس مشخص شود که خورشید غروب نکرده است، روزه‌اش درست بوده و واجب نیست که دوباره روزه بگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه