شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۸۷۶) حکم شنا کردن در آب و تأثیر آن بر روزه‌داری

(۳۸۷۶) سوال: صبح زود برای جست و جوی گوسفندانم به صحرا رفتم و اندکی پیش از ظهر برگشتم؛ چنان تشنه بودم که که مجبور شدم برای کم شدن عطش و گرمای بدنم، در آب، غوطه‌‌ور شوم که ناگهان پدر، همسر و سه خواهرم فریاد زدند که این‌کار روزه‌ات را باطل می‌کند. این سخن آنان، تا چه اندازه صحت دارد؟

جواب:

این سخن، صحت ندارد؛ برای روزه‌دار جایز است که برای کم کردن شدت گرما و تشنگی‌اش در آب فرو رود، در برابر کولر بخوابد و لباس و بدنش را خیس کند. از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز روایت شده است که: «كان يصب على رأسه الماء من العطش»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر اثر عطش و تشنگی، آب روی سرش می‌ریخت). ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا نیز در حال روزه بر اثر عطش و تشنگی، لباسش را خیس می‌کرد. انس ابن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ نیز حوض آبی داشت که در حال روزه در آن فرو رفته و غوطه‌‌ور می‌شد.

تمام این موارد از نعمت‌های الله جَلَّ‌جَلَالُهُ است تا انسان با انجام آن، سختی و درد عبادت را کم کند و عبادت را با آسانی و آسودگی انجام دهد؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در سیاق آیات روزه می‌فرماید: {يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمْ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمْ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ} [البقرة: ۱۸۵] : (الله برای شما آسانی را می‌خواهد و سختی را برایتان نمی‌خواهد تا روزه‌ها را تکمیل نمایید و الله را به بزرگی یاد کنید که شما را هدایت نمود؛ امید است که شکرگزاری کنید).


۱-مسند احمد: (٢٤١/٢٥، شماره ١٥٩٠٣).  سنن ابوداود: كتاب الصوم، باب الصائم يصب عليه الماء من العطش ويبالغ في الاستنشاق، شماره (٢٣٦٥).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

قول السائل: ذهبت مُبكرًا إلى البَرِّ لكي أبحث عن أغنام لنا، ولم أعد إلا قبيل صلاة الظهر، وعدتُ عطشان، مما اضطرني أن أنغمس في ماء كثير لكي أُذهب عن قلبي وعن كبدي شدة الحرارة، فصاح علي أهلي وإخوتي الثلاثة ووالدي، وقالوا: إن هذا يُفسد صومك. فما مدى صحة ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا صحة لذلك، فالصائم يجوز له أن ينغمس في الماء، ويجوز له أن ينام عند المكيف، ويجوز له أن يبل ثيابه، ويرش بدنه من أجل الحر وشدة العطش، وقد رُوي عن النبي صلى الله عليه وسلم أَنه «كَانَ يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ المَاءَ مِنَ الْعَطَشِ». وكان ابن عمر رضي الله عنهما يبل ثوبه وهو صائم من العطش، وكان لأنس بن مالك رضي الله عنه حوض ينغمس فيه وهو صائم.

وكل هذا من نعمة الله سبحانه وتعالى أن يفعل المرء ما يُخفف عنه شدة العبادة وألمها، حتى يُؤدِّي العبادة وهو مستريح، وهي ميسرة عليه، وقد قال الله تعالى في سياق آيات الصوم: ﴿ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللهَ عَلَى مَا هَدَنَكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

مطالب مرتبط:

(۳۸۶۸) حکم روزه در صورت احتلام در ماه رمضان

غسل می‌کند، روزه‌اش را به پایان می‌رساند و چیزی بر وی لازم نیست؛ زیرا احتلام که با انزال منی همراه باشد، روزه را باطل نمی‌کند زیرا بی‌اختیار رخ می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۳۸۸۰) حکم روزه‌داری در سفر از منطقه گرم‌سیر به منطقه سردسیر یا کوتاه‌روز

چیزی در این حالت بر عهده‌ی او نیست؛ اگر توان این کار را داشته باشد، اشکالی ندارد چون این کار، عبادت را برایش آسان‌تر می‌کند که این مسئله، مطلوب و درست است....

ادامه مطلب …

(۳۸۸۶) حکم هم‌بستری مرد روزه‌دار با همسر باردار در روز رمضان

شوهر مرتکب گناه شده و واجب است به درگاه الله توبه نماید و با آزاد کردن برده کفاره بده...

ادامه مطلب …

(۳۸۴۸) آیا استنشاق بخور در روز رمضان باعث باطل شدن روزه می‌شود؟

اگر استنشاق به جوف (سینه) برسد، حرام است و روزه‌ی کسی که بداند حرام است و روزه را باطل می‌کند را باطل می‌کند‌ اما اگر جاهل باشد و نداند که روزه را باطل می‌کند، روزه‌اش باطل نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۸۴۱) حکم استفاده از آمپول تقویتی در هنگام روزه‌داری

اگر آمپول تقویتی باشد که او را از خوردن و نوشیدن بی‌نیاز کند، روزه را باطل می‌کند چون معادل خوردن و نوشیدن می ‌باشد...

ادامه مطلب …

(۳۸۴۰) حکم تزریق آمپول تقویتی برای روزه‌دار

تزریق آمپول تقویتی که فرد روزه‌دار را از خوردن و نوشیدن بی‌نیاز کند، جایز نیست مگر در مواقع اضطراری که در این حالت، تزریق می‌کند و باید قضای آن روزه را به جا آورد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه