شنبه 1 ذیقعده 1447
۲۹ فروردین ۱۴۰۵
18 آوریل 2026

(۳۸۷۱) حکم روزه‌داری در صورت جنابت قبل از سحر و عدم انجام غسل

(۳۸۷۱) سوال: شخصی که قبل از وقت سحر یا در وقت سحر دچار جنابت ‌شود سپس سحری ‌بخورد و بعد از اذان فجر، نیت کند که روزه بگیرد سپس در حالی ‌که نمازش را نخوانده و غسل نکرده است تا مغرب بخوابد، حکمش چیست؟ با توجه به این ‌که همسرش به او رسیدگی می‌کند اما وی با وجود این که بیدار است سخن همسرش را گوش نمی‌دهد.

جواب:

اگر این مرد در این روز یا دیگر روزها نماز را ترک می‌کند، روزه‌اش باطل است و پذیرفته نمی‌شود؛ زیرا روزه‌ی كافر، درست نیست و تارك نماز، كافر است؛ یعنی دچار کفر اكبر شده که او را از اسلام خارج می‌کند و مرتد به شمار می‌رود. اگر با همین حالت بمیرد، از کسانی است که برای همیشه در آتش دوزخ خواهد ‌ماند و با فرعون، هامان، قارون و أبيّ بن خلف محشور خواهند شد؛ اما اگر فقط در همان روز نمازش را ترک کرده و معمولا نماز می‌خواند، بدون تردید مرتکب گناه بزرگی شده است ولی کافر نیست و روزه‌اش صحيح می‌باشد زیرا طهارت و پاکی از جنابت، از شروط صحت روزه نیست لذا اگر  روزه‌دار با جنابت، صبح کند، روزه‌اش صحيح است؛ يعني اگر در آخر شب دچار جنابت شود سپس سحری بخورد و تنها بعد از طلوع فجر غسل کند، روزه‌اش صحيح است؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَالآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمْ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنْ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ مِنْ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيام إِلَى اللَّيْلِ} [البقرة: ۱۸۷] : (اکنون با آنان هم‌بستری کنید و آن‌چه را که الله برایتان مقدّر نموده، جویا شوید؛ و بخورید و بیاشامید تا روشنی فجر در سپیده‌دم از سیاهی شب برایتان آشکار گردد؛ سپس روزه را تا این که شب فرا برسد تکمیل نمایید)؛ این مستلزم این می‌باشد که جایز است شخص تا طلوع فجر هم‌بستری نماید و لازمه‌ی این نیز چنین می‌شود که وی غسل نخواهد کرد تا این که فجر، طلوع کند و بدین خاطر است که: «كان النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يصبح جنباً من غیر حُلُم ثم يصوم»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالت جنابت که ناشی از احتلام نبود، صبح می‌کرد سپس روزه می‌گرفت).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما حكم من يكون عليه جنابة قبل وقت الشحور، أو أثناء وقت السحور، ثم تسحر، وبعد الأذان نوى الإمساك، ثم ذهب ونام، ولم يُصلِّ، ولم يغتسل من الجنابة، ونام حتى المغرب، ولم يصل، ولم يغتسل، علما بأن الزوجة قامت بأمره، وهو مستيقظ، ولم يسمع كلامها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا كان هذا الرجل يَدَعُ الصلاة في هذا اليوم وفي غيره فإنه لا صيام له، وصيامه باطل مردود عليه؛ لأن الصيام لا يصح من كافر، وتارك الصلاة كافر كفرًا أكبر مُحرِجًا عن الملة، وهو مرتد عن الإسلام، إذا مات على هذه الحال فهو من أهل النار المخلَّدين فيها، الذين يُخشَرون مع فرعون وهامان وقارون وأبي بن خلف.

أما إذا كان تركها في ذلك اليوم وحده، وكان من عادته أن يُصلي فلا شك أنه أتى إنما عظيما، ولكنه لا يَكْفُر بذلك، وصيامه صحيح؛ لأنه ليس من شرط الصيام الطهارة من الجنابة. ولهذا لو أن الإنسان أصبح جنبا وهو صائم كان صومه صحيحًا، يعني: لو أنه حصلت عليه جنابة في آخر الليل، ثم تسحر، ولم يغتسل إلا بعد طلوع الفجر، فإن صيامه صحيح.

ودليل ذلك قوله تعالى: ﴿ فَالْنَ بَشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا القِيَامَ إِلَى اليل ﴾ [البقرة: ۱۸۷]. وهذا يقتضي أنه يجوز أن يُجامِع إلى أن يطلع الفجر، ومن لازم ذلك أنه لن يغتسل إلا بعد طلوع الفجر، ولهذا «كَانَ النَّبِيُّ -عليه الصلاة والسلام – يُصْبِحُ جُنُبا مِنْ غَيْرِ حُلُمٍ، ثُمَّ يَصُومُ».

مطالب مرتبط:

(۳۸۴۵) آیا برای زن جایز است که در روز رمضان از سرمه یا عطر استفاده نماید؟

بله، برای زن و دیگران جایز است که در روز رمضان، از سرمه، قطره‌ی چشم، قطره‌ی گوش و حتی قطره‌ی بینی استفاده نماید البته شرط استفاده از قطره‌ی بینی این است که به جوف (سینه) یا حلق نرسد زیرا اگر چنین شود، همانند خوردن و نوشیدن خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۳۸۴۹) آیا دود ناشی از سوختن چوب، هیزم و… روزه را باطل می‌کند؟

دود، باعث باطل شدن روزه نمی‌شود. سرمه نیز حتی اگر طعمش به حلق برسد، روزه را باطل نمی‌‌کند که این بنا بر دیدگاه برتر و راجح می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۳۸۶۳) آیا احتلام (خروج منی در خواب) روزه را باطل می‌کند؟

روزه با احتلام (خروج منی در خواب) باطل نمی‌شود زیرا غیر ارادی است. روزه فقط زمانی باطل می‌شود که روزه‌دار با آگاهی، هوشیاری و با اختیار، باطل کننده‌ها را انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۹) حکم بلعیدن باقی‌مانده‌ی غذا در دهان توسط روزه‌دار

اگر بی‌اختیار باشد یا گمان کند که باطل کننده‌ی روزه‌ نیست، روزه‌اش باطل نمی‌شود اما اگر بداند که باطل‌ کننده است و عمدا آن را ببلعد، در صورتی که روزه‌اش واجب باشد، گناه‌کار است و باید قضایش را انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۳۸۴۴) حکم سرمه یا قطره برای روزه دار

برای روزه‌دار جایز است که در چشم و گوشش قطره بچکاند و سرمه استفاده کند. چنان‌چه طعمش را در حلق احساس کند نیز ایرادی ندارد زیرا این، خوردنی و نوشیدنی نبوده و معادل خوردن و نوشیدن نیست....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۸) حکم خوردن و آشامیدن در حین اذان صبح در رمضان

هرگاه فجر در رمضان، طلوع کرد روزه‌دار باید از خوردن و نوشیدن دست بکشد و تفاوتی ندارد که مؤذن، اذان بگوید یا نگوید زیرا طلوع فجر، ملاک است همان طور که برای افطار نیز غروب خورشید، ملاک است نه اذان....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه