پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۸۲۰) حکم روزه برای مبتلا به بیماری صرع

(۳۸۲۰) سوال: من مبتلا به بیماری صرع هستم و نتوانسته‌ام ماه رمضان را روزه بگیرم زیرا به طور مستمر، روزانه سه دارو مصرف می‌کنم. دو روز تلاش کردم که روزه بگیرم اما نتوانستم. من بازنشسته هستم و ماهانه هشتاد و سه دینار حقوق می‌گیرم. متأهل هستم و هیچ درآمدی جز حقوق بازنشستگی ندارم. به نظرتان حکم شرع درباره‌ی من چیست اگر نتوانم سی فرد مسکین را در طی ماه رمضان غذا بدهم؟ چه مبلغی باید بپردازم؟

جواب:

اگر این بیماری که بدان مبتلا شده‌ای امید است که در روزی از روزها درمان شود، واجب است منتظر بمانی تا این بیماری از بین برود؛ زیرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَمَنْ كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (کسی که مریض یا در سفر باشد، تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد)؛ اما اگر امیدی به درمان این بیماری نیست، واجب است به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهی. همچنین جایز است که به تعداد روزهای ماه، ناهار یا شام برای مساکین درست کنی و بدین صورت، مسئولیت تو برطرف خواهد شد. گمان نمی‌کنم که إن شاء الله کسی نتواند این کار را انجام دهد. اگر نتوانستی این مساکین را در یک ماه غذا دهی، ایراد ندارد که بر اساس میزان توانایی خود، برخی را در این ماه، برخی دیگر را در ماه دیگر و بعضی دیگر را در ماه بعد از آن غذا بدهی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إني مصاب بمرض الصرع، ولم أتمكن من صوم شهر رمضان المبارك؛ وذلك لاستمراري على العلاج ثلاثة أوقات يوميا، وقد جَرَّبْتُ صيام يومين ولم أتمكن، علما أنني متقاعد، وتقاعدي (معاشي) يصل إلى ثلاثة وثمانين دينارًا شهريًا، وصاحب زوجة، وليس لي أي موارد غير تقاعدي، فما حكم الشرع – في نظركم- في حالتي إذا لم أتمكن من إطعام ثلاثين مسكينا خلال شهر رمضان؟ وما المبلغ الذي أدفعه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان هذا المرض الذي ألم بكَ يُرْجَى زواله في يوم من الأيام فإن الواجب عليك أن تنتظر حتى يزول هذا المرض؛ لقول الله تعالى: ﴿ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَام أُخَرَ [البقرة: ١٨٥]. أما إذا كان هذا المرض مستمرًا لا يُرْجَى زواله فإن الواجب عليك أن تُطْعِمَ عن كل يوم مسكينًا، ويجوز أن تصنع طعامًا؛ غداء او عشاء لمساكين بعدد أيام الشهر، وتبرأ ذمتك بذلك، ولا أظنُّ أحدًا يَعْجِزُ عن هذا إن شاء الله تعالى، ولا حرج عليك إذا كنتَ لا تستطيع أن تُطْعِمَ هؤلاء المساكين في شهر، فلا حرج عليك أن تُطْعِمَ بعضهم في شهر ، وبعضهم في شهر، وبعضهم في شهر، حسب ما تقدر عليه.

مطالب مرتبط:

(۳۸۱۵) حکم روزه برای بیمار مبتلا به نارسایی کلیه

تا زمانی که دوره‌ی نقاهت را می‌گذرانی، بهتر است منتظر بمانی تا کاملا درمان شوی و بتوانی بدون ضرر رسیدن به بدنت، روزه بگیری سپس قضای آن روزه‌هایی که نگرفته‌ای را خواهی گرفت....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۷) نظر شيخ الإسلام ابن تيميه در مورد رؤيت هلال در رمضان

شيخ الإسلام نظرش چنین است که هرگاه هلال رمضان دیده شود، روزه گرفتن واجب خواهد شد و هرگاه هلال شوال دیده شود، عید کردن واجب خواهد شد

ادامه مطلب …

(۳۷۷۹) حکم نماز خواندن در رمضان و ترک آن در غیر رمضان

متأسفانه نشاط مسلمانان در عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان طور که عادت دارند کم می‌شود و این افراد نیز به کفر باز می‌گردند همانند مسلمانانی که از فعالیت و تلاش به تنبلی و سستی باز می‌گردند....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۳) حکم کسی که چند ماه رمضان در سال‌های گذشته روزه نگرفته

دیدگاه برتر و راجح این است که قضا لازم نیست. این به معنای تخفیف و نرمی با این شخص نیست بلکه سخت‌گیری بر وی است! زیرا حتی اگر قضا را به جا آورد نیز هرگز از وی پذیرفته نمی‌شود ...

ادامه مطلب …

(۳۷۷۳) چگونگی جبران روزه‌های قضا شده

واجب است به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه کنی، از رفتاری که در برابر پروردگارت انجام داده‌ای آمرزش بخواهی، از چیزی که از تو سر زده پشیمان باشی و عمل خویش را در آینده اصلاح کنی. لزومی ندارد که قضای روزه‌های قبلی را به جای آوری زیرا از قضا هیچ فایده‌ای نخواهی برد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۶) حکم قضای روزه‌ی سالهای پیش

در مورد روزهایی از رمضان که روزه نگرفته‌ای نیز لازم نیست که قضایش را انجام دهی بلکه توبه و بازگشت به سوی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ و پناه بردن به او، همگی را می‌زداید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه