دوشنبه 21 شعبان 1447
۲۰ بهمن ۱۴۰۴
9 فوریه 2026

(۳۸۲۰) حکم روزه برای مبتلا به بیماری صرع

(۳۸۲۰) سوال: من مبتلا به بیماری صرع هستم و نتوانسته‌ام ماه رمضان را روزه بگیرم زیرا به طور مستمر، روزانه سه دارو مصرف می‌کنم. دو روز تلاش کردم که روزه بگیرم اما نتوانستم. من بازنشسته هستم و ماهانه هشتاد و سه دینار حقوق می‌گیرم. متأهل هستم و هیچ درآمدی جز حقوق بازنشستگی ندارم. به نظرتان حکم شرع درباره‌ی من چیست اگر نتوانم سی فرد مسکین را در طی ماه رمضان غذا بدهم؟ چه مبلغی باید بپردازم؟

جواب:

اگر این بیماری که بدان مبتلا شده‌ای امید است که در روزی از روزها درمان شود، واجب است منتظر بمانی تا این بیماری از بین برود؛ زیرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَمَنْ كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (کسی که مریض یا در سفر باشد، تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد)؛ اما اگر امیدی به درمان این بیماری نیست، واجب است به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهی. همچنین جایز است که به تعداد روزهای ماه، ناهار یا شام برای مساکین درست کنی و بدین صورت، مسئولیت تو برطرف خواهد شد. گمان نمی‌کنم که إن شاء الله کسی نتواند این کار را انجام دهد. اگر نتوانستی این مساکین را در یک ماه غذا دهی، ایراد ندارد که بر اساس میزان توانایی خود، برخی را در این ماه، برخی دیگر را در ماه دیگر و بعضی دیگر را در ماه بعد از آن غذا بدهی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إني مصاب بمرض الصرع، ولم أتمكن من صوم شهر رمضان المبارك؛ وذلك لاستمراري على العلاج ثلاثة أوقات يوميا، وقد جَرَّبْتُ صيام يومين ولم أتمكن، علما أنني متقاعد، وتقاعدي (معاشي) يصل إلى ثلاثة وثمانين دينارًا شهريًا، وصاحب زوجة، وليس لي أي موارد غير تقاعدي، فما حكم الشرع – في نظركم- في حالتي إذا لم أتمكن من إطعام ثلاثين مسكينا خلال شهر رمضان؟ وما المبلغ الذي أدفعه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان هذا المرض الذي ألم بكَ يُرْجَى زواله في يوم من الأيام فإن الواجب عليك أن تنتظر حتى يزول هذا المرض؛ لقول الله تعالى: ﴿ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَام أُخَرَ [البقرة: ١٨٥]. أما إذا كان هذا المرض مستمرًا لا يُرْجَى زواله فإن الواجب عليك أن تُطْعِمَ عن كل يوم مسكينًا، ويجوز أن تصنع طعامًا؛ غداء او عشاء لمساكين بعدد أيام الشهر، وتبرأ ذمتك بذلك، ولا أظنُّ أحدًا يَعْجِزُ عن هذا إن شاء الله تعالى، ولا حرج عليك إذا كنتَ لا تستطيع أن تُطْعِمَ هؤلاء المساكين في شهر، فلا حرج عليك أن تُطْعِمَ بعضهم في شهر ، وبعضهم في شهر، وبعضهم في شهر، حسب ما تقدر عليه.

مطالب مرتبط:

(۳۸۲۷) جبران روزه‌های فوت‌شده در دوران جوانی و شرایط کفاره

چیزی جز انجام قضای آن روزه‌ها بر تو واجب نیست؛ زیرا بنا بر دیدگاه برتر و راجح، بر شخص سهل‌انگار فقط واجب است که قضای روزه‌ی رمضان را به جای آورد و به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه و استغفار نماید.....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۰) یک روز از رمضان را روزه نگرفته‌ام؛ آیا به جای آن، یک روز را روزه بگیرم یا دو ماه؟

اگر با چیزی غیر از جماع روزه‌اش را افطار کرده و روزه نگرفته است، فقط باید به درگاه الله توبه کند و قضای آن روز که افطار کرده است را به جای آورد....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۲) قضای روزه‌های فوت‌شده و تکلیف شرعی در قبال آن

روزه‌ها و نمازهایی که از وی فوت شده و آن را ترک کرده است باید بداند که توبه، گذشته را پاک می‌کند و نیاز به قضای نماز و روزه‌های فوت شده نیست. بر وی واجب است به اصلاح حال خویش بپردازد،....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۸) رؤیت هلال ماه رمضان در صحرا و اختلاف با شهرها

شخصی که در صحرا زندگی می‌کند، باید پیرو حکومت سرزمینش باشد به طوری که اگر مردم روزه گرفتند، او نیز روزه بگیرد.....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۵) حکم کسی که از روی جهل رمضان را روزه نگرفته است

اگر روزه را از روی جهل، ترک کرده و گمان برده که روزه بر وی واجب نیست مانند دختر کوچکی که با حیض به بلوغ برسد و گمان کند که فقط با کامل شدن پانزده سالگی بالغ خواهد شد. در این صورت بر وی واجب است قضای رمضان را به جا آورد زیرا واجبات و فرایض با جهل، ساقط نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه