پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۸۰۲) آیا درست است که روزه‌دار می‌تواند تا زمان شنیدن عبارت (لا إله إلا الله) در اذان، بخورد و بنوشد؟

(۳۸۰۲) سوال: آیا درست است که روزه‌دار می‌تواند تا زمان شنیدن عبارت (لا إله إلا الله) در اذان، بخورد و بنوشد؟ دلیل این سخن چیست؟

جواب:

خیر، صحيح نیست؛ بلکه وقتی اطمینان داریم که مؤذن به محض طلوع فجر، اذان می‌گوید، همین که اذان شروع شد، واجب است از خوردن و نوشیدن دست بکشیم زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنَّ بلالا يُؤذِّنُ بليل فكلوا وأشربوا حتى يُؤذِّنَ ابنُ أمِّ مكتوم فَإِنَّهُ لَا يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلعَ الفَجْرُ»[۱] : (بلال هنگام شب اذان می‌گوید؛ پس بخورید و بنوشید تا وقتی که ابن ام مکتوم اذان بگوید زیرا او فقط هنگام طلوع فجر، اذان می‌گوید)؛ امااگر مؤذن دقیقا هنگام طلوع فجر اذان نمی‌گوید اما تلاش و خواستش را برای این امر به کار می‌گیرد و سهل‌انگاری نمی‌کند، فرد می‌تواند حتی تا تمام شدن اذان نیز بخورد و بنوشد؛ اما نباید در این کار سهل‌انگاری کند و بگوید: چون مؤذن احتیاط می‌کند پس من تا اطمینان یافتن از طلوع فجر، به سحری ‌خوردن ادامه می‌دهم! چون در این زمانه بر اثر نوری که در افق، وجود دارد و مانع می‌شود که انسان، فجر را ببیند، نمی‌توان طلوع فجر (سپیده‌دم) را مشاهد کرد.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل صحيح أن الصائم له أن يأكل ويشرب حتى يقول المؤذن: لا إله إلا الله؟ وما الدليل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ليس بصحيح، بل إذا علمنا أن المؤذن لا يُؤذِّن إلا إذا طلع الفجر وَجَبَ علينا الإمساك من حين أن يؤذن؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِنَّ بَلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ، فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمَّ مَكْتُومٍ، فَإِنَّهُ لَا يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلُعَ الفَجْرُ».

أما إذا كان المؤذن لا يؤذن على الفجر لكن يتحرى، فللإنسان أن يأكل ويشرب ولو طوال وقت الأذان، لكن لا يتهاون في الأمر، فيقول: المؤذن يتحرى، وسأكل حتى أعرف أنه طلع الفجر؛ لأن الإنسان الآن في وقتنا هذا لا يمكن أن يعرف طلوع الفجر؛ لوجود الأنوار في الأفق التي تحول بين الإنسان ورؤية الفجر.

مطالب مرتبط:

(۳۷۸۶) حکم قضای روزه‌ی سالهای پیش

در مورد روزهایی از رمضان که روزه نگرفته‌ای نیز لازم نیست که قضایش را انجام دهی بلکه توبه و بازگشت به سوی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ و پناه بردن به او، همگی را می‌زداید...

ادامه مطلب …

(۳۷۹۲) قضای روزه‌های فوت‌شده و تکلیف شرعی در قبال آن

روزه‌ها و نمازهایی که از وی فوت شده و آن را ترک کرده است باید بداند که توبه، گذشته را پاک می‌کند و نیاز به قضای نماز و روزه‌های فوت شده نیست. بر وی واجب است به اصلاح حال خویش بپردازد،....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۱) حکم روزه در صورت استفاده از داروی بیهوشی در عمل جراحی

این روزه‌ صحيح است و نیازی به اعاده و دوباره گرفتن آن نیست؛ زیرا عمل جراحی، روزه را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۱) حکم به تاخیر انداختن خوردن تا فرا رسیدن اذان صبح

شخص می‌تواند بخورد و بنوشد تا زمانی که سپیده‌دم برایش آشکار شود؛ اگر در صحرا باشد آن را ببیند یا صدای اذانی که اطمینان دارد آن مؤذن هنگام طلوع فجر اذان می‌گوید را بشنود....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۰) آیا اگر کافر در روز رمضان مسلمان شود، باید با سایر مسلمانان روزه بگیرد؟

علما درباره‌ی کافری که در روز رمضان مسلمان می‌شود، اختلاف ‌نظر دارند؛ اما دیدگاه برتر و راجح از نظر من این است که باید روزه بگیرد و از مبطلات روزه خودداری نماید...

ادامه مطلب …

(۳۸۱۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و بیمار

واجب است که تا هر اندازه توان داشت، قضای روزه‌هایش را به جای آورد اما اگر اصلا توانایی ندارد و امیدی هم به توانایی یافتن وی در آینده نمی‌رود، به ازای هر روز، یک مسکین را غذا بدهد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه