یکشنبه 2 ربیع‌الثانی 1448
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
13 سپتامبر 2026

(۳۸۰۲) آیا درست است که روزه‌دار می‌تواند تا زمان شنیدن عبارت (لا إله إلا الله) در اذان، بخورد و بنوشد؟

(۳۸۰۲) سوال: آیا درست است که روزه‌دار می‌تواند تا زمان شنیدن عبارت (لا إله إلا الله) در اذان، بخورد و بنوشد؟ دلیل این سخن چیست؟

جواب:

خیر، صحيح نیست؛ بلکه وقتی اطمینان داریم که مؤذن به محض طلوع فجر، اذان می‌گوید، همین که اذان شروع شد، واجب است از خوردن و نوشیدن دست بکشیم زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنَّ بلالا يُؤذِّنُ بليل فكلوا وأشربوا حتى يُؤذِّنَ ابنُ أمِّ مكتوم فَإِنَّهُ لَا يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلعَ الفَجْرُ»[۱] : (بلال هنگام شب اذان می‌گوید؛ پس بخورید و بنوشید تا وقتی که ابن ام مکتوم اذان بگوید زیرا او فقط هنگام طلوع فجر، اذان می‌گوید)؛ امااگر مؤذن دقیقا هنگام طلوع فجر اذان نمی‌گوید اما تلاش و خواستش را برای این امر به کار می‌گیرد و سهل‌انگاری نمی‌کند، فرد می‌تواند حتی تا تمام شدن اذان نیز بخورد و بنوشد؛ اما نباید در این کار سهل‌انگاری کند و بگوید: چون مؤذن احتیاط می‌کند پس من تا اطمینان یافتن از طلوع فجر، به سحری ‌خوردن ادامه می‌دهم! چون در این زمانه بر اثر نوری که در افق، وجود دارد و مانع می‌شود که انسان، فجر را ببیند، نمی‌توان طلوع فجر (سپیده‌دم) را مشاهد کرد.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل صحيح أن الصائم له أن يأكل ويشرب حتى يقول المؤذن: لا إله إلا الله؟ وما الدليل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ليس بصحيح، بل إذا علمنا أن المؤذن لا يُؤذِّن إلا إذا طلع الفجر وَجَبَ علينا الإمساك من حين أن يؤذن؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِنَّ بَلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ، فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمَّ مَكْتُومٍ، فَإِنَّهُ لَا يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلُعَ الفَجْرُ».

أما إذا كان المؤذن لا يؤذن على الفجر لكن يتحرى، فللإنسان أن يأكل ويشرب ولو طوال وقت الأذان، لكن لا يتهاون في الأمر، فيقول: المؤذن يتحرى، وسأكل حتى أعرف أنه طلع الفجر؛ لأن الإنسان الآن في وقتنا هذا لا يمكن أن يعرف طلوع الفجر؛ لوجود الأنوار في الأفق التي تحول بين الإنسان ورؤية الفجر.

مطالب مرتبط:

(۳۷۸۲) جبران گناهان ترک نماز و روزه

اکنون فقط باید عمل و کردار خویش را اصلاح و درست نمایی و در باقی‌مانده‌‎ی عمر خود پایبند و استوار بمانی و توبه، گذشته‌ را پاک می‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۷۸۸) حکم روزه در شرایط کار دشوار و قضای روزهای فوت‌شده

جایز نیست که انسان، فرایض الله را به ‌خاطر تهديد بندگان الله رها کند بلکه واجب است به انجام فرایض بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۰) یک روز از رمضان را روزه نگرفته‌ام؛ آیا به جای آن، یک روز را روزه بگیرم یا دو ماه؟

اگر با چیزی غیر از جماع روزه‌اش را افطار کرده و روزه نگرفته است، فقط باید به درگاه الله توبه کند و قضای آن روز که افطار کرده است را به جای آورد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۰) آیا اگر کافر در روز رمضان مسلمان شود، باید با سایر مسلمانان روزه بگیرد؟

علما درباره‌ی کافری که در روز رمضان مسلمان می‌شود، اختلاف ‌نظر دارند؛ اما دیدگاه برتر و راجح از نظر من این است که باید روزه بگیرد و از مبطلات روزه خودداری نماید...

ادامه مطلب …

(۳۷۷۰) حکم اعلام نیت روزه توسط امام پیش از نماز وتر

این کار، بدعت زشتی است که دستور امام به آن نیز بیانگر جهل و نادانی او است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه