پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۷۸۳) حکم کسی که چند ماه رمضان در سال‌های گذشته روزه نگرفته

(۳۷۸۳) سوال: حکم کسی که چند ماه رمضان در سال‌های گذشته را از روی سهل‌انگاری، نادانی، بی‌توجهی و پیروی از هوس و شیطان، روزه نگرفته باشد چیست؟ اکنون بعد از گذشت چند سال، باید قضای آن روزه‌ها‌ را به جا آورد؟

جواب:

بیشتر علما بر این نظر هستند که قضا بر وی لازم است و اگر قضا نکند، توبه‌اش درست نخواهد بود اما دیدگاه برتر و راجح این است که قضا لازم نیست. این به معنای تخفیف و نرمی با این شخص نیست بلکه سخت‌گیری بر وی است! زیرا حتی اگر قضا را به جا آورد نیز هرگز از وی پذیرفته نمی‌شود لذا انجام کاری که پذیرفته نمی‌شود چه فایده‌ای دارد؟ بدین خاطر گفتیم پذیرفته نمی‌شود زیرا کسی که عامدانه و بدون عذر، انجام یک عبادت وقت‌دار را به تأخیر بیاندازد سپس آن ‌را انجام دهد، در زمانی غیر از آن‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نموده‌اند، انجام داده است لذا این عبادتش مردود خواهد بود؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من عمل عملاً ليس عليه أمرنا فهو رد»[۱] : (هر کس عملی انجام دهد که دین و امر ما بر آن نباشد، مردود است)؛ یعنی به خودش برمی‌گردد و در نتیجه بر کسی که برای مدت چند سال، روزه‌ی رمضان را ترک کرده، واجب است که به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نماید، اعمال نیک و شایسته انجام دهد، پایبند باشد و ثبات و استواری را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست کند.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من تَرَك سنوات لم يصم رمضان فيها تساهلا، أو جَهْلًا، أو عدم مبالاة واتباعًا للهوى والشيطان؟ وهل يقضي الآن بعد هذه السنوات ما فاته، خصوصًا إذا كان تَرْكُه هذا منذ سنوات مضت؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أكثر أهل العلم على أنه يلزمه القضاء، فإن لم يفعل لم تصح توبته، ولكن القول الراجح أنه لا يلزمه القضاء، نقول هذا ليس رفقا به، ولكن تشديدا عليه؛ لأنه لو قضى لن يُقبل منه، فما الفائدة في عمل لا يُقبل ؟ وإنما قلنا: إنه لا يقبل منه؛ لأنَّ مَن تعمَّد تأخير العبادة المؤقتة عن وقتها بلا عذر، ثم أتى بها، فقد أتى بها على غير ما أمر الله به ورسوله، فتكون مردودة عليه؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ». أي مردود عليه، وعلى هذا الذي ترك هذه السنوات من رمضان أن يتوب إلى الله، ويُصْلِحَ العمل ويستقيم، ويسأل الله الثبات.

مطالب مرتبط:

(۳۸۲۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و ناتوان

واجب است که هر اندازه می‌تواند، حتّی اگر در روزهای متفاوت از زمستان هم که باشد، قضای روزه‌هایش را بگیرد. اگر توانایی ندارد و این عدم توانایی دائمی است و امیدی به بهبودش نیست، به ازای هر روز یک مسكين را غذا می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۹) امورات شرعی برای شخص روزه‌دار

امور شرعی که شایسته است روزه‌دار انجام دهد، شامل هر قول و سخنی که او را به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نزدیک نماید از جمله قرائت قرآن، تسبيح، تحميد، تكبير، تهليل، امر به معروف، نهي از منكر، خوش‌رفتاری با دیگران با گفتار نرم و خوش‌رویی می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۴) حکم روزه‌داری و خوردن دارو به دلیل ترس از بارداری در رمضان

اگر الله جَلَّ‌جَلَالُهُ بخواهد که آن زن باردار شود، این قرص‌ها فایده ندارد و اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نخواهد که وی باردار شود، باردار نخواهد شد. بنابراین بر این زن واجب است به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه کند و امیدوارم همین که قضای آن روز را به جا آورده است از کمال توبه‌اش باشد....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۲) حکم قضای روزه‌ها در صورت ناتوانی از روزه گرفتن

علما بیان نموده‌اند فردی که نمی‌تواند روزه بگیرد و این ناتوانی‌اش مستمر است، بر وی همانند شخص کهن‌سالی که از روزه گرفتن عاجز می‌باشد، واجب است به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد...

ادامه مطلب …

(۳۸۲۴) جبران فدیه ناقص و حکم شرعی آن

اگر امیدی به درمان بیماری‌ات که به خاطرش روزه‌ی رمضان را نگرفته‌ای نیست، همان طور که معروف می‌باشد واجب است فدیه بدهی....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۰) حکم روزه نگرفتن در سفر در ماه رمضان

خودِ سفر، عذر و دلیلی برای جواز روزه نگرفتن است و تفاوتی ندارد که سخت باشد یا نباشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه