(۳۷۶۹) سوال: چه امور شرعی وجود دارد که شایسته است روزه‌دار آن را انجام دهد؟

جواب:

امور شرعی که شایسته است روزه‌دار انجام دهد، شامل هر قول و سخنی که او را به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نزدیک نماید از جمله قرائت قرآن، تسبيح، تحميد، تكبير، تهليل، امر به معروف، نهي از منكر، خوش‌رفتاری با دیگران با گفتار نرم و خوش‌رویی می‌شود. همچنین هر عمل و کرداری که او را به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نزدیک نماید همانند نماز، صدقه، کمک به نیازمند و… که در شریعت به وضوح بیان شده است را شامل می‌شود؛ برای مثال، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده است که: «يُعِينُ الرَّجُلَ عَلَى دَابَّتِهِ فَيَحْمِلُ عَلَيْهَا، أَوْ يَرْفَعُ عَلَيْهَا مَتَاعَهُ صَدَقَةٌ، وَيُمِيطُ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ»[۱] : (شخص، شخصی دیگر را کمک کرده تا وی بر سواری خود سوار شود یا بارش را بلند کرده و بر سواری او می‌گذارد و زباله و چیزهای آزار دهنده را از راه برمی‌دارد؛ این کارها برایش صدقه محسوب می‌شود). همچنین شایسته است که روزه‌دار کارهایی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ما را به انجام آن سفارش نموده، انجام دهد؛ مانند خوردن غذای سحری که همان غذا خوردن در آخر شب است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «تسحروا فإن في السحور بركة»[۲] : (غذای سحری بخورید که در سحری برکت وجود دارد). باید نیت و هدف شخص از خوردن سحری، فرمان‌برداری از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، پیروی از طریقه‌ی ایشان و نیرو گرفتن برای روزه‌داری باشد. همچنین شایسته است که با خوردن رُطَب، افطار کند، اگر رطب نبود، با خرما و اگر خرما نبود با نوشیدن آب افطار نماید. همچنین شایسته است که در افطار کردن، شتاب نماید؛ به دلیل فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «لا يزال الناس بخير ما عَجَّلوا الفطر»[۳] : (همواره مردم در خیر و خوبی هستند تا زمانی که در خوردن افطاری، شتاب کنند). این حدیث، متفق علیه (امامان بخاری و مسلم آن را روایت کرده‌اند) و از روایت سهل بن سعد رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌باشد. بر تمام مسلمانان و خصوصا شخص روزه‌دار، واجب است که از هر چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر وی حرام نموده است دوری کند بدین صورت که از ترک واجبات و سهل‌انگاری در انجام آن‌ها بپرهیزد و از ارتکاب کارهای حرام دست بکشد. واجب است نماز را در وقت خودش و با جماعت ادا نماید و از دروغ، نیرنگ و تقلّب، غیبت، سخن‌چینی و دشمنی با مردم دوری کند.

۱-صحیح بخاری: كتاب الجهاد والسير، باب من أخذ بالركاب ونحوه، رقم (۲۹۸۹). صحیح مسلم: كتاب الكسوف، باب بيان أن اسم الصدقة يقع على كل نوع من المعروف، رقم (۱۰۰۹).

۲-صحیح بخاری: كتاب الصوم، باب تعجيل الإفطار، رقم (١٩٥٧) صحیح مسلم: كتاب الصيام، باب فضل السحور وتأكيد استحبابه، رقم (۱۰۹۸).

۳-صحیح بخاری: كتاب الصوم، باب تعجيل الإفطار، رقم (١٩٥٧) صحیح مسلم: كتاب الصيام، باب فضل السحور وتأكيد استحبابه، رقم (۱۰۹۸).