(۳۷۶۸) سوال: چرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روزه را به این فرموده‌ی خویش: «الصَّوم لي وأنا أجزي به» : (روزه برای من است و خودم پاداش آن ‌را می‌دهم) اختصاص داده است؟

جواب:

این حديث، حدیث قدسي است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از پروردگارش الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نقل کرده است: «كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ، إِلَّا الصِّيَامَ، فَإِنَّهُ لِي وَأَنَا أَجْزِي به»[۱] : (هر عمل فرزند آدم برای خودش است مگر روزه که برای من است و من پاداش آن ‌را می‌دهم). الله جَلَّ‌جَلَالُهُ آن ‌را به خود اختصاص داده است زیرا روزه رازی بين بنده و پروردگار او است و کسی جز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن با خبر نمی‌شود؛ عبادت‌ها دو نوع است:

۱) چون با گفتار و کردار انجام می‌شود، ظاهر و آشکار است.

۲) چون ترك چیزی است، پنهان و مخفی می‌ماند لذا فقط الله جَلَّ‌جَلَالُهُ از ترک، اطلاع دارد؛ روزه‌دار نیز غذا، نوشیدنی و شهوت خویش را به‌ خاطر الله جَلَّ‌جَلَالُهُ ترک می‌کند. وی این موارد را در جایی ترک می‌کند که جز پروردگارش، هیچ کس از او با خبر نیست. بدین خاطر است که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ روزه را به ‌خاطر بروز اخلاص کامل در آن به خود اختصاص داده است.

علما در مورد معنای این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روزه را به خودش نسبت داده است، اختلاف ‌نظر دارند؛ برخی گفته‌اند: منظور، بزرگداشت و بیان ارزش و فضیلت روزه است و قصاص در روزه وارد نمی‌شود؛ یعنی اگر شخصی به فرد دیگری ستم کرد، شخص مظلوم در روز قیامت از خوبی‌های شخص ظالم می‌گیرد مگر روزه که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ آن را به خود اختصاص داده است لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به جای آن شخص ظالم، ستم را برای مظلوم جبران می‌کند و تمامی ثواب روزه به طور خالص و کامل برای شخص باقی می‌ماند.

۱-صحیح بخاری: كتاب الصوم، باب هل يقول إني صائم إذا شتم، رقم (١٩٠٤).