(۳۷۶۶) سوال: صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم در موسم‌ها و زمان‌های پرخیر و برکت ماه رمضان، دهه‌ی اول ذي الحجه و دیگر زمان‌های ارزشمند، پایبندترین مردم در غنیمت‌شمردن فرصت‌ها برای عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بودند؛ زیرا این از خیریت و بهترین بودن است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را برایشان اثبات نموده و فرموده است: «خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ»[۱] : (بهترین مردم، مردمان دوره‌ی من هستند، سپس کسانی که بعد از آنان می‌آیند و سپس کسانی که بعد از آنان می‌آیند). شایسته است که ما نیز در چنین مواردی از آن‌ها الگو بگیریم و این موسم‌ها را برای انجام کارهای خیر غنیمت شماریم و از کارهای بد دوری کنیم. حقيقت عمر انسان همان مقداری است که آن را در طاعت و عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سپری کند؛ بدین خاطر است که انسان وقتی عمرش را در کارهای دنيا سپری می‌کند، می‌بیند که هیچ چیزی نصیبش نشده است و گویا اصلا آن روزها وجود نداشته است؛ چنان که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ} [الأحقاف: ۳۵] : (روزی که آن‌چه را به آنان وعده داده شده می‌بینند، گویا فقط اندکی از روز را درنگ کرده‌اند).

حال تو نیز هنگام مرگ شبیه هوشیاری‌، تدبر و تفکر اکنون تو است؛ یعنی زمان مرگ که فرا رسد، چیزی از دنیا را همراه خود نخواهی یافت. گویا خواب و رؤیا بوده که پایان یافته است اما اگر این زمان ارزشمند را به فرمانبرداری و عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سپری کرده باشی، در حقیقت سود برده‌ای؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَالْعَصْرِ * إِنَّ الإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ * إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ} [العصر: ۱-۳] : (سوگند به زمانه؛ قطعا انسان در زیان است مگر کسانی که ایمان آورند و اعمال صالح انجام دهند و همدیگر را به حق سفارش نمایند و همدیگر را به صبر سفارش نمایند).

۳-صحیح بخاری: كتاب المناقب، باب فضائل أصحاب النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، رقم (٣٦٥١).

جواب: