دوشنبه 21 محرم 1448
۱۵ تیر ۱۴۰۵
6 جولای 2026

(۳۷۶۳) آیا افشای رباخواری همسایه برای دیگران جایز است؟

(۳۷۶۳) سوال: همسایه‌ام ربا گرفته و معاملات ربوی انجام می‌دهد و سود زیادی می‌برد. او هر هفته به همسایگان صدقه می‌دهد. آیا به همسایگان خبر دهم که وی رباخوار است؟

جواب:

لازم نیست که به آنان خبر دهی که او رباخوار است مگر این که تو با همسایگانت اتفاق نموده تا او را نصیحت کنید چه بسا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کند؛ اما در غیر این صورت، لازم نیست به آنان خبر دهی که وی رباخوار است؛ چون صدقه‌ی او به شما، برای شما مباح است. صدقه امری جدا از ربا و جایز است و ربای او به زیان خودش می‌باشد. به همین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از غذای یهود می‌خورد؛ چنان که در روایت آمده است: «فأهدت إليه امرأة عام خيبر شاةً وأكل منها»[۱] : (در سال غزوه‌ی خیبر، زنی برایش گوشت گوسفند هدیه آورد و ایشان از آن گوشت، خورد). همچنین روایت شده است که: «دعاه يهوديٌ في المدينة إلى خبز شعير وإهالة سنخة»[۲] : (یک یهودی در مدینه، ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را به خوردن نان جو و خورشت دُنبه دعوت کرد).


۱- سنن ابو داود: كتاب الديات، باب فيمن سقى رجلا سما أو أطعمه فمات أيقاد منه، رقم (٤٥١٢). آلبانی این حدیث را صحیح دانسته است و لفظ حدیث چنین است: «… فأهدت له يهودية بخيبر شاة مصلية سمتها …» تا آخر حدیث.

۲- مسند أحمد (۳) ۲۱۰ ، رقم ١٣٢٢٤). آلبانی این حدیث را صحیح دانسته است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: جاري يتعامل بالرِّبَا ويَربَح كثيرًا، ويتصدق على الجيران في كل أسبوع، هل أخبر الجيران بأنه مُرَابٍ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يلزمك أن تخبرهم بأنه مُرَابٍ إلا إذا كنت تريد أن تتفق أنت والجيران على نصيحته لعل الله يهديه، وأما فيما سوى ذلك فلا يلزمك أن تخبرهم بأنه يتعاطى بالربا؛ لأن صدقته عليكم مُباحَة بالنسبة لكم، الصدقة مُجرَّدة عن الربا فتكون جائزة، ورباه على نفسه، ولهذا كان النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يأكل من طعام اليهود، «فَأَهْدَتْ إليه امرأة عام خيبر شاة وأكل منها»، ودعاه يهودي في المدينة إلى خُبْزِ شعير وإهَالَةٍ سَنِخَة».

مطالب مرتبط:

(۳۷۴۸) حکم پرداخت زكات مال به داماد و عروس

اگر برای نفقه و تأمین مخارجش باشد، وی نیازی ندارد زیرا شوهرش مسئولیت این کار را دارد و از اهل زکات نیست اما اگر شوهرش فقیر و نیازمند باشد، بر پدر واجب است که مخارج پسر و عروسش را از مال شخصی خود تأمین کند...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۵) آیا تأمین مخارج برادران و دوستانی که نیازمند هستند، می‌تواند از زکات مال باشد؟

اگر منظورتان برادران دینی باشد، بله؛ اگر برادران دینی، نیازمند و مستحق زکات باشند یا بدهکار باشند و نتوانند بدهی‌شان را بپردازند، از زکات به آنان داده می‌شود و برایشان حلال است. اما اگر منظورتان برادران نَسَبی هستند، نیاز به توضیح دارد...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۳) استفاده از زکات برای نیازهای غیر از غذا

وَرَع و پارسایی مسلمان این است که زکاتی را که به آن نیاز ندارد را ترک کند تا خود را گرفتار شبهه و تغذیه و استفاده از چیزی که مسئولیت در قبال آن، بس مهم و سنگین است، نکند....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۷) حکم پرداخت زکات به برادران نیازمند

اگر این برادرانت به قدر کافی مال دارند و حدّاقل نیازشان را تأمین می‌کنند، درست نیست که از زكاتت به آنان بدهی؛ زیرا در این حالت، نیازمند زكات نیستند و زکات فقط باید به مستحقان از فقرا، مساکین، بدهکاران و... پرداخت شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۴) فقرا و نیازمندان که مستحق زکات هستند چه کسانی هستند؟

زکات، مستحقان خاص خود را دارد که در قرآن از آن‌ها به صراحت، نام برده شده است....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۷) حکم تقسیم ناعادلانه زکات

باید مبلغی که دریافت کرده‌ای را به فقیران بدهی یا آن مبلغ را در کارهای خیریه مصرف کنی که البته مصرف این مبلغ برای فقرا و به خصوص در همان روستا، بهتر است و اولویت دارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه