یکشنبه 23 ذیقعده 1447
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
10 می 2026

(۳۷۶۳) آیا افشای رباخواری همسایه برای دیگران جایز است؟

(۳۷۶۳) سوال: همسایه‌ام ربا گرفته و معاملات ربوی انجام می‌دهد و سود زیادی می‌برد. او هر هفته به همسایگان صدقه می‌دهد. آیا به همسایگان خبر دهم که وی رباخوار است؟

جواب:

لازم نیست که به آنان خبر دهی که او رباخوار است مگر این که تو با همسایگانت اتفاق نموده تا او را نصیحت کنید چه بسا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کند؛ اما در غیر این صورت، لازم نیست به آنان خبر دهی که وی رباخوار است؛ چون صدقه‌ی او به شما، برای شما مباح است. صدقه امری جدا از ربا و جایز است و ربای او به زیان خودش می‌باشد. به همین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از غذای یهود می‌خورد؛ چنان که در روایت آمده است: «فأهدت إليه امرأة عام خيبر شاةً وأكل منها»[۱] : (در سال غزوه‌ی خیبر، زنی برایش گوشت گوسفند هدیه آورد و ایشان از آن گوشت، خورد). همچنین روایت شده است که: «دعاه يهوديٌ في المدينة إلى خبز شعير وإهالة سنخة»[۲] : (یک یهودی در مدینه، ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را به خوردن نان جو و خورشت دُنبه دعوت کرد).


۱- سنن ابو داود: كتاب الديات، باب فيمن سقى رجلا سما أو أطعمه فمات أيقاد منه، رقم (٤٥١٢). آلبانی این حدیث را صحیح دانسته است و لفظ حدیث چنین است: «… فأهدت له يهودية بخيبر شاة مصلية سمتها …» تا آخر حدیث.

۲- مسند أحمد (۳) ۲۱۰ ، رقم ١٣٢٢٤). آلبانی این حدیث را صحیح دانسته است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: جاري يتعامل بالرِّبَا ويَربَح كثيرًا، ويتصدق على الجيران في كل أسبوع، هل أخبر الجيران بأنه مُرَابٍ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يلزمك أن تخبرهم بأنه مُرَابٍ إلا إذا كنت تريد أن تتفق أنت والجيران على نصيحته لعل الله يهديه، وأما فيما سوى ذلك فلا يلزمك أن تخبرهم بأنه يتعاطى بالربا؛ لأن صدقته عليكم مُباحَة بالنسبة لكم، الصدقة مُجرَّدة عن الربا فتكون جائزة، ورباه على نفسه، ولهذا كان النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يأكل من طعام اليهود، «فَأَهْدَتْ إليه امرأة عام خيبر شاة وأكل منها»، ودعاه يهودي في المدينة إلى خُبْزِ شعير وإهَالَةٍ سَنِخَة».

مطالب مرتبط:

(۳۷۱۵) تفاوت مسکین و فقیر چیست؟

اگر فقیر و مسکین با هم ذکر ‌شوند تفاوتشان این است که فقیر از مسکین نیازمندتر می‌باشد زیرا فقیر از واژه‌ی قَفر گرفته شده که به معنای تهی و خالی بودن است...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۶) حکم برداشت زکات طلا برای نیاز شخصی

شخص اجازه ندارد زکات را برای خودش بردارد؛ یعنی جایز نیست که زکات را به خودش بپردازد بلکه واجب است زکات را به مستحقان آن بپردازد...

ادامه مطلب …

(۳۷۵۲) حکم پرداخت زکات به خویشاوندانی که در نماز جماعت کوتاهی می‌کنند

بله، اگر مستحق و از اهل زکات باشند، ایرادی ندارد که زکاتت را به آنان بدهی به شرطی که نفقه و تأمین مخارجشان بر تو واجب نباشد...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۷) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

ایرادی ندارد که زکات را به آنان بپردازی؛ اما اگر چنین نباشند و ثروتمند و بی‌نیاز از زکات باشند، نباید به آنان زکات بدهی زیرا خویشاوند بودن، سببی برای استحقاق زکات نیست....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۴) اهل زکات و مستحقان آن چه کسانی هستند؟

 فقرا و مساکین، زکات را به خاطر نیازی که دارند، دریافت می‌کنند اما فقیر، نیازمندتر از مسکین است. ....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۷) حکم پرداخت زکات به برادران نیازمند

اگر این برادرانت به قدر کافی مال دارند و حدّاقل نیازشان را تأمین می‌کنند، درست نیست که از زكاتت به آنان بدهی؛ زیرا در این حالت، نیازمند زكات نیستند و زکات فقط باید به مستحقان از فقرا، مساکین، بدهکاران و... پرداخت شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه