پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۷۶۳) آیا افشای رباخواری همسایه برای دیگران جایز است؟

(۳۷۶۳) سوال: همسایه‌ام ربا گرفته و معاملات ربوی انجام می‌دهد و سود زیادی می‌برد. او هر هفته به همسایگان صدقه می‌دهد. آیا به همسایگان خبر دهم که وی رباخوار است؟

جواب:

لازم نیست که به آنان خبر دهی که او رباخوار است مگر این که تو با همسایگانت اتفاق نموده تا او را نصیحت کنید چه بسا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کند؛ اما در غیر این صورت، لازم نیست به آنان خبر دهی که وی رباخوار است؛ چون صدقه‌ی او به شما، برای شما مباح است. صدقه امری جدا از ربا و جایز است و ربای او به زیان خودش می‌باشد. به همین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از غذای یهود می‌خورد؛ چنان که در روایت آمده است: «فأهدت إليه امرأة عام خيبر شاةً وأكل منها»[۱] : (در سال غزوه‌ی خیبر، زنی برایش گوشت گوسفند هدیه آورد و ایشان از آن گوشت، خورد). همچنین روایت شده است که: «دعاه يهوديٌ في المدينة إلى خبز شعير وإهالة سنخة»[۲] : (یک یهودی در مدینه، ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را به خوردن نان جو و خورشت دُنبه دعوت کرد).


۱- سنن ابو داود: كتاب الديات، باب فيمن سقى رجلا سما أو أطعمه فمات أيقاد منه، رقم (٤٥١٢). آلبانی این حدیث را صحیح دانسته است و لفظ حدیث چنین است: «… فأهدت له يهودية بخيبر شاة مصلية سمتها …» تا آخر حدیث.

۲- مسند أحمد (۳) ۲۱۰ ، رقم ١٣٢٢٤). آلبانی این حدیث را صحیح دانسته است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: جاري يتعامل بالرِّبَا ويَربَح كثيرًا، ويتصدق على الجيران في كل أسبوع، هل أخبر الجيران بأنه مُرَابٍ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يلزمك أن تخبرهم بأنه مُرَابٍ إلا إذا كنت تريد أن تتفق أنت والجيران على نصيحته لعل الله يهديه، وأما فيما سوى ذلك فلا يلزمك أن تخبرهم بأنه يتعاطى بالربا؛ لأن صدقته عليكم مُباحَة بالنسبة لكم، الصدقة مُجرَّدة عن الربا فتكون جائزة، ورباه على نفسه، ولهذا كان النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يأكل من طعام اليهود، «فَأَهْدَتْ إليه امرأة عام خيبر شاة وأكل منها»، ودعاه يهودي في المدينة إلى خُبْزِ شعير وإهَالَةٍ سَنِخَة».

مطالب مرتبط:

(۳۷۳۰) حکم پرداخت زکات به خردسالان تحت سرپرست

به شرطی جایز است که تأمین مخارجشان بر تو واجب نباشد اما اگر تو مسئول تأمین مخارجشان باشی، جایز نیست که زکاتت را به آنان بدهی....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۵) تفاوت مسکین و فقیر چیست؟

اگر فقیر و مسکین با هم ذکر ‌شوند تفاوتشان این است که فقیر از مسکین نیازمندتر می‌باشد زیرا فقیر از واژه‌ی قَفر گرفته شده که به معنای تهی و خالی بودن است...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۱) آیا پرداخت زکات به خویشاوند جایز است؟

پرداخت زکات به خویشاوند جایز است و پرداخت آن به خویشاوندی که مستحق آن باشد، بهتر از افراد دور و غریبه است....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۳) حکم پرداخت زکات به خواهر نیازمند

اگر پذیرفت که خوب است اما اگر نپذیرفت، به او داده نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۱) آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟

اگر حقوقی که می‌گیرد برای خودش و خانواده‌اش کافی باشد، جایز نیست چیزی از زکات به او داده شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندانی که نیازمند نیستند

پرداخت زکات به خویشاوندانی که نیازمند نیستند، پذیرفته نیست و زکات را از عهده‌ی شخص، ساقط نمی‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه