(۳۷۳۷) سوال: برادرانی دارم که بالغ، عاقل و کارمند هستند اما حقوقشان برای تأمین مخارج و نیازهایشان کافی نیست. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از فضل و بخشش خویش، رزق و روزی نصیبم نموده است و نیمی از زكات مالم یا بیشترش را به آنان می‌دهم و بقیه را میان فقیران و مساکین تقسیم می‌کنم. حکم شرع در این باره چیست؟ آیا با این کار به فقرا ستم کرده‌ام؟

جواب:

اگر این برادرانت به قدر کافی مال دارند و حدّاقل نیازشان را تأمین می‌کنند، درست نیست که از زكاتت به آنان بدهی؛ زیرا در این حالت، نیازمند زكات نیستند و زکات فقط باید به مستحقان از فقرا، مساکین، بدهکاران و… پرداخت شود که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنان را در سوره‌ی توبه یاد نموده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است)؛ اما اگر نیازمند هستند و اموالشان کفایت نمی‌کند به طوری که چه بسا برای تأمین مخارجشان قرض می‌گیرند یا نیازمندی‌هایشان را به نسیه می‌گیرند، از زکاتت به آنان بده و در این حالت، پرداخت زکات به آنان بهتر است از این که به دیگران بدهی؛ زیرا صدقه‌ دادن به خویشاوندان، صدقه و صله‌ی رحم است.