دوشنبه 21 محرم 1448
۱۵ تیر ۱۴۰۵
6 جولای 2026

(۳۷۲۱) آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟

(۳۷۲۱) سوال: آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟ شایان ذکر است که حقوقش را به طور مستمر به وی می‌پردازیم.

جواب:

ایرادی ندارد که شخص، زکات خود را به خدمتکار مرد یا زن که نزد وی کار می‌کند، بپردازد در صورتی که در سرزمین خودش خانواده‌ای نیازمند داشته باشد و حقوقی که می‌گیرد برای رفع نیازهایش کافی نباشد؛ اما اگر حقوقی که می‌گیرد برای خودش و خانواده‌اش کافی باشد، جایز نیست چیزی از زکات به او داده شود؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز زمانی که معاذ بن جبل رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را به يمن می‌فرستاد، به وی فرمود: ««أَعلِمْهُمْ أَنَّ اللَّه افْتَرَضَ عَلَيهمْ صدَقَةً في أموالِهِم تُؤْخذُ مِنْ أَغنيائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرائهم»[۱] : (به آنان خبر بده که الله زکات اموال را بر آنان فرض نموده که از ثروتمندان آنان گرفته شده و به فقرا و نیازمندانشان داده می‌شود).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الصدقة على الخادمة من الزكاة جائزة؟ علما بأنا نعطيها الراتب باستمرار؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا أن حرج يعطي الإنسان زكاته الخادم عنده سواء كان رجلا أم امرأة إذا كان عنده عائلة في بلده محتاجة ولا يكفيها الراتب الذي يستلمه، أما إذا كان الراتب يكفيها – أي: يكفي العائلة فإنه لا يجوز أن يُعطى من الزكاة؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وفي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ الله وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمُ [التوبة: ٦٠] الآية. ولقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لمعاذ بن جبل رضي الله عنه حين بعثه إلى اليمن: «أَعْلِمْهم أن الله افترض عليهم صدقة في أموالهم تؤخذ من أغنيائهم وتُرَدّ على فقرائهم».

مطالب مرتبط:

(۳۷۳۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

اگر این خواهرت با پدرت زندگی می‌کند و پدر، توانایی تأمین مخارج او را دارد و این کار را انجام می‌داده، درست نیست که از زکاتت به او بده....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۶) آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیر؟

نیاز فقیر، اولویت دارد؛ زیرا نیازهای شخص فقیر، ابتدایی و ضروری است که به غذا، نوشیدنی و پوشاک نیاز دارد اما بدهکار می‌تواند قرضش را در آینده نیز بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۸) حکم حکم خرید وسایل ضروری از مبلغ زکات

به نظر من پرداخت زکات برای خرید منزل برای فقیر جایز نیست؛ زیرا خرید منزل، هزینه‌ی زیادی می‌طلبد و اگر هدف، برطرف نمودن نیاز فقیر است، می‌توان با مبلغ زکات، جایی را برایش اجاره کرد. ....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۰) آیا شرط است که زكات مال، فقط باید به نیازمندان مسلمان داده شود؟

به کافر، زکات داده نمی‌شود مگر این که از کسانی باشد که تألیف قلب و به دست آوردن دل‌هایشان مطلوب است که پرداخت زکات به این دسته از كفار، جایز است.....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۶) حکم پرداخت زکات به شخص بی نماز

اگر اصلا نماز نمی‌خواند، زکات و صدقه به او تعلّق نمی‌گیرد و به او داده نمی‌شود اما اگر خانواده دارد، به خانواده‌اش کمک کرده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۰) حکم پرداخت زکات به خردسالان تحت سرپرست

به شرطی جایز است که تأمین مخارجشان بر تو واجب نباشد اما اگر تو مسئول تأمین مخارجشان باشی، جایز نیست که زکاتت را به آنان بدهی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه