(۳۷۱۰) سوال: ما در روستای دوردستی زندگی می‌کنیم که الحمدلله فقرا و نیازمندان در آن اندک است. هنگامی که زکات را می‌پردازیم، مقداری از زکات، باقی می‌ماند و چون در پی نیازمند در خارج از روستا می‌گردم، گاهی پرداخت زکات به تأخیر می‌افتد؛ آیا به خاطر این مسئله گناه‌کار می‌شوم؟ آیا جایز است زکات ‌را به افرادی که زیاد مستحق نیستند و از نظر مادی در سطح متوسط هستند، بدهیم؟ اگر شخص فقیری را بشناسم که در هنگام توزیع زکات، غایب باشد و در روستا وجود نداشته باشد، آیا جایز است تا زمان بازگشت وی، سهم وی از زکات را به تأخیر بیاندازم؟

جواب:

اشاره کرد که در روستای آنان فقرا نیستند لذا پرداخت قسمتی از زکاتش را به تأخیر می‌اندازد تا فقرا و مستحقان را بیابد؛ به وی می‌گوییم: شایسته نیست زکاتش را به تأخیر بیاندازد؛ بلکه وقتی می‌داند که فقیر مستحق زکات نزد وی نیست، زکاتش را به نزدیک‌ترین مکان از خودش بفرستد که در آن فقیر و نیازمند وجود دارد و در این حالت، گناهی بر او نیست که زکاتش را از محل زندگی خودش خارج می‌کند؛ بلکه می‌تواند بنا بر مصلحت، زکات را از محل زندگی خودش به جای دیگری بفرستد حتی اگر مثل این مثال، ضرورت نداشته باشد. بنابراین می‌گوییم: هرگاه خواستی زکات را بپردازی، مقدار زکات را از مالت جدا کرده سپس آن ‌را به شهری بفرست که در آن‌جا فقیر و نیازمند باشد؛ اگر چنین شهری در نزدیکی شما باشد بهتر است و گرنه آن را به شهرهای دور بفرست. همچنین بدان که هر کس بدهکار باشد و نتواند آن ‌را ادا کند، می‌توان قرض و بدهی وی را با مال زکات، ادا نمود؛ لذا اگر در محل زندگی شما افراد بدهکاری هستند که برای مخارج روزمره نیازمند نیستند اما بدهی دارند که توانایی تسویه‌ی آن را ندارند، ایرادی ندارد که قرض و بدهی آنان را از مال زکات، پرداخت کنید. حتی اگر تمام زکات خود را به یک نفر بپردازی تا بدهی‌اش را به طور کامل تسویه کند، ایرادی ندارد اما اگر امور زندگی آنان خوب باشد و بدهکار نباشند، حتی اگر در سطح متوسط باشند نیز جایز نیست به آنان زکات داده شود.