سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۳۶۹۹) حکم دریافت گوشت قربانی نیازمندان توسط افراد غیر مستحق

(۳۶۹۹) سوال: شوهرم دوستی دارد که برای ثروتمندان رانندگی می‌کند. این مرد ثروتمند برای کمک به نیازمندان، تعداد زیادی حیوان ذبح می‌کرد. با این که وضعیت مادی ما خوب است اما این راننده مقداری از آن گوشت‌ها را برای ما می‌آورد و می‌گفت: کسی را پیدا نکرده است که این گوشت‌ها را به او بدهد. آیا این گوشت‌ها برای ما حرام است یا خیر؟ اگر حرام بوده است، در برابر گوشت‌هایی که گرفته‌ایم چه کاری باید انجام دهیم؟ لطفا پاسخ دهید، جزاکم الله خیرا.

جواب:

اگر این شخص ثروتمند به صراحت گفته است که این مال صدقه‌ برای نیازمندان است، جایز نیست که شخص بی‌نیاز از آن بگیرد و استفاده کند؛ اما اگر به فقیر صدقه دهد سپس شخص فقیر آن ‌را به فرد ثروتمندی هدیه دهد، ایرادی ندارد؛ زیرا صدقه‌ای که به فقیر داده شده است، مال وی گشته و به و ملکیت وی در آمده لذا هر طور که بخواهد می‌تواند در آن تصرف نماید. اگر ثروتمند بگوید: (این حیواناتِ ذبح شده، لباس‌ها و غذاها، صدقه است) و نگوید: برای فقیران است، شخص بی‌نیاز هم می‌تواند از آن‌ها استفاده کند اما تا زمانی که نیازمند وجود دارد، شایسته نیست که فرد بی‌نیاز از صدقه بگیرد و استفاده کند زیرا شخص نیازمند، مستحق‌تر است و در اولویت قرار دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: كان لزوجي صديق له يعمل سائقا عند الأثرياء، وكان هذا الرجل الشَّرِي يذبح العديد من الذبائح لتوزيعها على الفقراء، فكان هذا السائق يأتي لنا ببعض اللحوم ويقول بأنه لا يجد من يعطي لهم هذه اللحوم، رغم أن حالتنا المادية مُيَسَّرَة. فهل هذه اللحوم حرام علينا أم لا؟ وإذا كان حراما فماذا يجب علينا مقابل ما أخذناه من اللحوم؟ نرجو الإفادة جزاكم الله خيرًا.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا المال الذي يتصدق به هذا الغني قد نَصَّ على أنه للفقراء فإنه لا يجوز للغني أن يأخذ منه، لكن لو تصدق به على فقير، ثم الفقير تبرع به لغني فلا بأس؛ لأن الفقير لما تُصدق به عليه صار مِلْكًا له يتصرف فيه بما يشاء. أما إذا قال الغَنِيّ : هذه الذبائح وهذه الأطعمة وهذه الألبسة صَدَقَة، ولم يقل: للفقراء، فإن الغَنِيّ له أن يأخذ منها، لكنه لا ينبغي أن يأخذ منها مع وجود محتاج لها؛ لأن المحتاج أحق.

مطالب مرتبط:

(۳۶۸۵) حکم مردی که سال‌ها زکات اموالش را نپرداخته است

بر وی واجب است زکات بپردازد؛ با گذشت یک سال کامل بر وی واجب است: اگر یک سال زکات نداده به اندازه‌ی دو سال زکات بپردازد و اگر دو سال زکات نداده، به اندازه‌ی سه سال زکات بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۷) حکم پرداخت زكات قبل از موعد آن

پرداخت زکات قبل از وجوب آن، جایز است؛ البته به شرطی که برای مال موجود باشد یعنی مالی که در اختیار دارد، به حدّ نصاب رسیده باشد....

ادامه مطلب …

(۳۷۰۲) بررسی اخلاقی دریافت زکات

این کار، حرام است، جایز نیست و برخلاف امانت‌داری می‌باشد؛ زیرا دوستش او را وكيل نموده و آن مبلغ را به وی تحویل می‌دهد تا آن را میان دیگران توزیع کند اما او آن را برای خودش بر می‌دارد. حال آن که علما بیان نموده‌اند که جایز نیست وکیل از چیزی که به او وکالت داده شده است،...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۷) حکم زکات مال امانتی که با اجازه مالک با مال امانت‌دار مخلوط شده است

زكاتش با صاحب آن مال است و بر شما نیست؛ زیرا شما مالک مال نیستید مگر این که اجازه‌ دهد آن مال را به عنوان قرض بردارید.....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۳) پرداخت زکات معوقه و نحوه محاسبه آن

اگر مبلغ نقدی دارید که چند سال است زکاتش را نپرداخته‌اید، به خاطر تأخیر در پرداخت زکات، مرتکب گناه شده‌اید؛ زیرا بر مسلمان واجب است زکاتش را به طور فوری بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۰۸) حکم ارسال مبلغ زکات به دیگر کشورها

بله، پرداخت زکات به هر کشور مسلمان دیگر یا به هر مسلمانی در هر نقطه از زمین که مستحق زکات باشد، جایز است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه