پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۶۹۵) پرداخت زکات پول قرضی توسط بدهکار بدون اجازه طلبکار

(۳۶۹۵) سوال: آیا اگر بدهکار، خودش زکات پول قرضی که نزد او است را بدون اجازه‌ی طلبکار ‌بپردازد؛ همین زکات از طلبکار پذیرفته است یا طلبکار باید دوباره زکات بپردازد؟

جواب:

هر کس زكات را به جای شخص دیگری بپردازد که به او وکالت نداده است، پذیرفته نمی‌شود؛ زیرا نیت در زکات، باید انجام شود و مانند ادای قرض نیست. اگر قرض شخص دیگری را بدون اجازه‌اش بپردازید و نیت کنید که به او برگردید، می‌توانید برای دریافت پول خود به او رجوع کنید؛ اما اگر زکات را به جای شخص دیگری بدون وکالت و اجازه‌ی وی پرداخت کنید، درست نیست؛ زیرا زکات، عبادت است و به نیت کسی که بر او واجب شده است نیاز دارد. اگر وی شما را وکیل پرداخت زکاتش نکرده باشد، زکاتش را بدون این که وی نیت کند، پرداخته‌اید که در این صورت درست نیست؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى»[۱]: (اعمال به نیت‌ها بستگی دارد و هر کسی فقط آن چیزی را دارد که آن را نیت کرده باشد).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان المدين أخرج الزكاة عن الدين الذي بدون إذن صاحبه، وأخرجها ليس عن نفسه ولكن عن صاحب الدين، فهل تُجزئ عن صاحب الدين، أو يَلْزَمه إخراجها مرة أخرى؟

فأجاب رحمه الله تعالى: كُلُّ من أخرج زكاة عن شخص لم يُوَكَّله فإنها لا تُجزئه عنه؛ لأن الزكاة لا بد فيها من النية، وليست كقضاء الدين، قضاء الدَّيْن إِذا قَضَيْت دَيْنًا عن شخص بدون إذنه ونويت الرجوع عليه ترجع عليه، أما الزكاة فإنها لا تصح إذا أخرجتها عن شخص بدون توكيله، وذلك لأن الزكاة عبادة تحتاج إلى نيّة لمن هي عليه، وإذا لم يُوَكَّلْك فإنك تكون قد أخرجتها عنه بدون نية منه، وحينئذ لا تصح؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إنما الأعمال بالنيات، وإنما لكل امرئ ما نوى».

مطالب مرتبط:

(۳۷۰۲) بررسی اخلاقی دریافت زکات

این کار، حرام است، جایز نیست و برخلاف امانت‌داری می‌باشد؛ زیرا دوستش او را وكيل نموده و آن مبلغ را به وی تحویل می‌دهد تا آن را میان دیگران توزیع کند اما او آن را برای خودش بر می‌دارد. حال آن که علما بیان نموده‌اند که جایز نیست وکیل از چیزی که به او وکالت داده شده است،...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۴) حکم دادن وکالت به شخص دیگر برای پرداخت زکات

اگر کسی را برای پرداخت زکاتش وکیل کند، واضح است که موكّل هنگام تحویل مبلغ زکات، نیت می‌کند که این مبلغ، زکات او است و همین نیت، کافی می‌باشد‌ اما وکیل هنگام پرداخت زکات، باید نیت کند که این مبلغ، زکات فلانی است که مرا وکیل خود قرار داده است....

ادامه مطلب …

(۳۷۰۷) حکم انتقال زکات از کشوری به کشور دیگر

هتر است زکات در همان جایی پرداخت شود که مال در آن‌ جا قرار دارد زیرا نیازمندان آن سرزمین، به آن چشم دارند.....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۰) حكم تأخير در پرداخت زکات

هرگاه زکات واجب شد، تأخیر در پرداخت آن جایز نیست بلکه واجب است شخص برای پرداختش به مستحقان و نیازمندان بشتابد....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۳) حکم پرداخت زکات در کشوری دیگر

بهتر است زکات در جایی پرداخت شود که واجب شده است و تفاوتی ندارد که زکات فطر یا زکات مال باشد؛ اما اگر در آن سرزمین فرد محتاج و نیازمندی نبود، ایرادی ندارد که زکات را به سرزمین دیگری بفرستید...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۰) حکم پرداخت زکات مال امانت‌گذاشته شده برای شخص یتیم

هرگاه يتيم به بلوغ عقلی برسد، سرپرستی و ولایت ولیّ او تمام می‌شود زیرا خودش مستقل می‌گردد؛ لذا واجب است اموالش به او برگردانده شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه