سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۶۹۴) حکم دادن وکالت به شخص دیگر برای پرداخت زکات

(۳۶۹۴) سوال: اگر کسی به شخص دیگری برای پرداخت زکات، وکالت دهد، چه حکمی دارد؟ در این حالت، کدام‌یک از موكّل یا وكيل باید نیت کند؟ آیا پرداخت زکات بر شخص طلبکار، واجب است؟

جواب:

اگر کسی را برای پرداخت زکاتش وکیل کند، واضح است که موكّل هنگام تحویل مبلغ زکات، نیت می‌کند که این مبلغ، زکات او است و همین نیت، کافی می‌باشد‌ اما وکیل هنگام پرداخت زکات، باید نیت کند که این مبلغ، زکات فلانی است که مرا وکیل خود قرار داده است.

زکات بر شخص طلبکار زمانی واجب است که بدهکارش مال داشته باشد و بدهی را تسویه کند اما اگر بدهکار، نیازمند یا بد قول باشد که طلبکار نتواند مالش را از او باز ستاند، این بدهی زكات ندارد؛ اما هرگاه مبلغ را پس گرفت باید برای تمام آن مدت، فقط به اندازه‌ی یک سال زکات بدهد حتی اگر آن مال، سال‌ها نزد بدهکار مانده باشد. آیا بهتر است که خودِ فرد زکاتش را بپردازد یا کسی را برای پرداخت آن وکیل نماید؟ جواب: بهتر است خودش آن را بپردازد؛ زیرا با این کار، خودش عبادت را به طور مستقیم انجام می‌دهد، قلبش آرامش بیشتری دارد و دلش نیز نسبت به پرداخت زکات، اطمینان بیشتری دارد؛ اما اگر نیازمندان را نمی‌شناسد یا شخص وکیل را از خود به نسبت زکات، داناتر و عالم‌تر می‌بیند، در این حالت، او را وکیل قرار می‌دهد زیرا این کار برای مصلحت زکات، بهتر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم إذا وَكَّلَ رَجُلٌ غيره في أداء الزكاة؟ فمن الذي ت ، تَلْزَمه النِّيةُ؟ هل هو المُوَكَّل أو الوكيل؟ وهل تجب الزكاة على الدائن؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا وَكَّلَ شخصًا في دفع الزكاة فمن المعلوم أن الموكَّل سوف ينوي عند تسليم الدراهم مثلا أنها زكاته، وهذه النية كافية، أما الوكيل فيلمه عند الدفع أن ينوي أنها زكاة فُلان الذي وَكَّلَني. وأما الدائن فإن عليه الزكاة إذا كان مَدِينه غَنِيًّا باذلا، أما إن كان المدين فقيرًا أو مماطلا لا تمكن مطالبته فإنه لا زكاة في هذا الدَّيْن، لكن إذا قَبَضَه فإن عليه أن يزكيه سنةً واحدة لما مضى وإن كان قد بَقِي سنواتٍ كثيرةً. وهل الأفضل للإنسان أن يدفع زكاته بنفسه أو يعطيها لوكيل يدفعها عنه؟ والجواب أن الأفضل أن يدفعها بنفسه؛ لأنه بذلك يباشر عبادةً من العبادات، ولأنه أكثر اطمئنانا لقلبه، وأوثق في دفع زكاته، لكن إذا كان لا يعرف المستحقين، أو كان يرى أن هذا الوكيل أعرف منه وأفقه في الزكاة، فإنه في هذه الحال يوكله؛ لأن هذا أَقْوَم لمصلحة الزكاة.

مطالب مرتبط:

(۳۷۰۲) بررسی اخلاقی دریافت زکات

این کار، حرام است، جایز نیست و برخلاف امانت‌داری می‌باشد؛ زیرا دوستش او را وكيل نموده و آن مبلغ را به وی تحویل می‌دهد تا آن را میان دیگران توزیع کند اما او آن را برای خودش بر می‌دارد. حال آن که علما بیان نموده‌اند که جایز نیست وکیل از چیزی که به او وکالت داده شده است،...

ادامه مطلب …

(۳۷۱۳) حکم پرداخت زکات در کشوری دیگر

بهتر است زکات در جایی پرداخت شود که واجب شده است و تفاوتی ندارد که زکات فطر یا زکات مال باشد؛ اما اگر در آن سرزمین فرد محتاج و نیازمندی نبود، ایرادی ندارد که زکات را به سرزمین دیگری بفرستید...

ادامه مطلب …

(۳۶۸۹) حکم زکات بر ارثیه فرزندان

قول صحیح از میان اقوال اهل علم این است که مال کودک و شخص دیوانه نیز زکات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۶) حکم پرداخت زکات زن توسط شوهرش

اگر شوهرش به جای او پرداخت نمود، جای قدردانی دارد و زکات از زن پذیرفته است اما اگر شوهرش پرداخت نکرد، چنان‌چه زن پول داشته باشد باید زکات طلایش را بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۹۸) حکم پرداخت زکات فطر به فقیه

اگر آن فقيه، امانت‌دار است و زکات را به نیازمندان که مستحق آن هستند می‌دهد، ایرادی ندارد که مردم زکاتشان را یک یا دو روز پیش از عید به او تحویل بدهند تا او این زکات فطر را قبل از نماز عید به نیازمندان برساند....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۲) حکم پرداخت زکات فطر در کشور غیر مسلمان

اگر در کشوری بودی که مسلمانان در آن‌جا نبودند، به کسی وکالت می‌دهی تا زکات فطر تو را در کشوری که مسلمانان در آن هستند، بپردازد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه