جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۳۶۹۳) آیا پرداخت زکات به صورت هديه یا کمک با نیت زکات، صحیح است؟

(۳۶۹۳) سوال: آیا پرداخت زکات به صورت هديه یا کمک با نیت زکات، صحیح است؟ این کار از من سر زده است. چه کاری باید انجام دهم.

جواب:

اگر زکات را با عنوان هديه پرداختید و شخص گیرنده، چیزی جز هديه از آن نفهمید، پذیرفته نمی‌باشد زیرا جایز نیست که کسی زکات را به عنوان هدیه بدهد اما نیت زکات داشته باشد. اگر شخص گیرنده، مستحق زکات باشد و آن ‌را پذیرفت، زكات است اما اگر شخص گیرنده، کسی باشد که زکات را قبول نمی‌کند و مبلغ زکات را به او دادید و نگفتید که زکات است، پذیرفته نیست بلکه باید به او خبر دهد که زكات است تا بپذیرد یا رد کند.

این مسئله از بسیاری از مردم سر می‌زند که زکات نمی‌گیرند و از آن دوری می‌کنند در حالی که مستحق زکات نیز هستند لذا برخی نیکوکاران زکاتشان را با نیت زکات به چنین شخصی می‌پردازند در حالی که می‌دانند که اگر به آن شخص خبر دهند که زكات است، آن ‌را نمی‌پذیرد. این کار، اشتباه است بلکه اگر کسی زکات را قبول نمی‌کند، بر شخص پرداخت‌کننده واجب است که او را از زکات بودن این مال، باخبر کند تا اگر خواست بپذیرد یا رد کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تُعطى الزكاة على أنها هَدِيَّة أو مساعدة بنية الزكاة؟ لقد حَصَلَ هذا مني، فماذا علي؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا أُعْطِيَت الزكاة على أنها هَدِيَّة، ولم يَفْهَم الآخِذُ إلا أنها هَدِيَّة، فإنها لا تُجْزِى؛ لأنه لا يجوز للإنسان أن يجعل الزكاة وقاية لهداياه، ولكن يعطيها بنية الزكاة. ثم إن كان الآخذ ممن يعتاد أخذ الزكاة وقبلها فهي زكاة ماضية، وإذا كان الآخذ ممن لا يَقْبَل الزكاة فأعطيته الزكاة وأخفيت عليه أنها زكاة فإنها لا تُجزئ، بل لا بد أن يُعْلِمه بأنها زكاة حتى يَقْبَل أو يرد. وهذه مسألة يقع فيها كثير من الناس يكون الآخِذُ ممن لا يأخذون الزكاة ويتعففون عنها ولكنه من أهل الزكاة، فيأتي بعض المحسنين ويدفع إليه زكاته بنية الزكاة، وهو يعلم أنه لو أخبره بأنها زكاة لم يقبل، وهذا خطأ، بل إذا كان الآخذ ممن لا يَقْبَل الزكاةَ وَجَبَ على المُعْطِي أن يُبين له أنها زكاة، ثم إن شاء قبلها وإن شاء رَدَّها.

مطالب مرتبط:

(۳۶۸۵) حکم مردی که سال‌ها زکات اموالش را نپرداخته است

بر وی واجب است زکات بپردازد؛ با گذشت یک سال کامل بر وی واجب است: اگر یک سال زکات نداده به اندازه‌ی دو سال زکات بپردازد و اگر دو سال زکات نداده، به اندازه‌ی سه سال زکات بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۹) حکم زکات بر ارثیه فرزندان

قول صحیح از میان اقوال اهل علم این است که مال کودک و شخص دیوانه نیز زکات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۸۴) حکم تأخیر در پرداخت زکات مال تا بازگشت به وطن

پرداخت زکات، واجب است به طور فوری انجام شود اما اگر با پرداخت فوری آن دچار ضرر و آسیب می‌شود، ایرادی ندارد که آن ‌را به تأخیر بیاندازد تا به سرزمین خویش بازگردد...

ادامه مطلب …

(۳۶۸۸) زمان پرداخت زکات در سال نخست کسب و کار

اگر کالاها را به صورت نسیه خریداری کرده‌اید تا با آن خرید و فروش انجام دهید، سال زکات شروع از زمان خرید نسیه و قرضی شروع می‌شود لذا هرگاه یک سال از آن گذشت، زکات بر شما واجب می‌شود اما مانعی ندارد که فرد زكاتش را زودتر و در ماه رمضان بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۹۷) حکم زکات مال امانتی که با اجازه مالک با مال امانت‌دار مخلوط شده است

زكاتش با صاحب آن مال است و بر شما نیست؛ زیرا شما مالک مال نیستید مگر این که اجازه‌ دهد آن مال را به عنوان قرض بردارید.....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۳) پرداخت زکات معوقه و نحوه محاسبه آن

اگر مبلغ نقدی دارید که چند سال است زکاتش را نپرداخته‌اید، به خاطر تأخیر در پرداخت زکات، مرتکب گناه شده‌اید؛ زیرا بر مسلمان واجب است زکاتش را به طور فوری بپردازد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه