سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۳۶۹۳) آیا پرداخت زکات به صورت هديه یا کمک با نیت زکات، صحیح است؟

(۳۶۹۳) سوال: آیا پرداخت زکات به صورت هديه یا کمک با نیت زکات، صحیح است؟ این کار از من سر زده است. چه کاری باید انجام دهم.

جواب:

اگر زکات را با عنوان هديه پرداختید و شخص گیرنده، چیزی جز هديه از آن نفهمید، پذیرفته نمی‌باشد زیرا جایز نیست که کسی زکات را به عنوان هدیه بدهد اما نیت زکات داشته باشد. اگر شخص گیرنده، مستحق زکات باشد و آن ‌را پذیرفت، زكات است اما اگر شخص گیرنده، کسی باشد که زکات را قبول نمی‌کند و مبلغ زکات را به او دادید و نگفتید که زکات است، پذیرفته نیست بلکه باید به او خبر دهد که زكات است تا بپذیرد یا رد کند.

این مسئله از بسیاری از مردم سر می‌زند که زکات نمی‌گیرند و از آن دوری می‌کنند در حالی که مستحق زکات نیز هستند لذا برخی نیکوکاران زکاتشان را با نیت زکات به چنین شخصی می‌پردازند در حالی که می‌دانند که اگر به آن شخص خبر دهند که زكات است، آن ‌را نمی‌پذیرد. این کار، اشتباه است بلکه اگر کسی زکات را قبول نمی‌کند، بر شخص پرداخت‌کننده واجب است که او را از زکات بودن این مال، باخبر کند تا اگر خواست بپذیرد یا رد کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تُعطى الزكاة على أنها هَدِيَّة أو مساعدة بنية الزكاة؟ لقد حَصَلَ هذا مني، فماذا علي؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا أُعْطِيَت الزكاة على أنها هَدِيَّة، ولم يَفْهَم الآخِذُ إلا أنها هَدِيَّة، فإنها لا تُجْزِى؛ لأنه لا يجوز للإنسان أن يجعل الزكاة وقاية لهداياه، ولكن يعطيها بنية الزكاة. ثم إن كان الآخذ ممن يعتاد أخذ الزكاة وقبلها فهي زكاة ماضية، وإذا كان الآخذ ممن لا يَقْبَل الزكاة فأعطيته الزكاة وأخفيت عليه أنها زكاة فإنها لا تُجزئ، بل لا بد أن يُعْلِمه بأنها زكاة حتى يَقْبَل أو يرد. وهذه مسألة يقع فيها كثير من الناس يكون الآخِذُ ممن لا يأخذون الزكاة ويتعففون عنها ولكنه من أهل الزكاة، فيأتي بعض المحسنين ويدفع إليه زكاته بنية الزكاة، وهو يعلم أنه لو أخبره بأنها زكاة لم يقبل، وهذا خطأ، بل إذا كان الآخذ ممن لا يَقْبَل الزكاةَ وَجَبَ على المُعْطِي أن يُبين له أنها زكاة، ثم إن شاء قبلها وإن شاء رَدَّها.

مطالب مرتبط:

(۳۶۸۲) آیا پرداخت زكات مال در هر ماهی از ماه‌های سال، جایز است؟

زکات حتما نباید در ماه رمضان پرداخت شود بلکه فرد باید زمانی زکات مالش را بپردازد که یک سال کامل بر آن بگذرد...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۷) حکم زکات مال امانتی که با اجازه مالک با مال امانت‌دار مخلوط شده است

زكاتش با صاحب آن مال است و بر شما نیست؛ زیرا شما مالک مال نیستید مگر این که اجازه‌ دهد آن مال را به عنوان قرض بردارید.....

ادامه مطلب …

(۲۷۰۳) تأملی بر اخلاق دریافت زکات

بله، در این زمینه گناه‌کار هستی زیرا واجب است که حقیقت را بگویی و ایراد و زیانی ندارد که انسان، وضعیت خویش را بیان کند؛...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۴) حکم دادن وکالت به شخص دیگر برای پرداخت زکات

اگر کسی را برای پرداخت زکاتش وکیل کند، واضح است که موكّل هنگام تحویل مبلغ زکات، نیت می‌کند که این مبلغ، زکات او است و همین نیت، کافی می‌باشد‌ اما وکیل هنگام پرداخت زکات، باید نیت کند که این مبلغ، زکات فلانی است که مرا وکیل خود قرار داده است....

ادامه مطلب …

(۳۶۹۸) حکم پرداخت زکات فطر به فقیه

اگر آن فقيه، امانت‌دار است و زکات را به نیازمندان که مستحق آن هستند می‌دهد، ایرادی ندارد که مردم زکاتشان را یک یا دو روز پیش از عید به او تحویل بدهند تا او این زکات فطر را قبل از نماز عید به نیازمندان برساند....

ادامه مطلب …

(۳۷۰۱) حکم استفاده شخصی از زکات سپرده‌شده برای توزیع میان فقرا

این کار، اشتباه بسیار بزرگی است چون به دوستت که تو را وکیل کرده دروغ گفته و ادعا کرده‌ای که پول را به نیازمندان پرداخت کرده‌ای در حالی که بر تو واجب بوده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه