جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۳۶۸۱) حکم پرداخت زکات سالهای گذشته

(۳۶۸۱) سوال: جوانی بیست و سه ساله‌ هستم که از کودکی در انجام عبادت‌ها، سستی و سهل‌انگاری کرده‌ام؛ چنان که یک ماه نماز می‌خواندم سپس یک ماه نمی‌خواندم و یک سال روزه‌ می‌گرفتم سپس دو سال نمی‌گرفتم و مرتکب برخی گناهان می‌شدم اما الحمدلله، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به من توفیق توبه کردن عطا نمود و به درگاه پروردگارم توبه‌ی نصوح نمودم. در مورد بدی‌ها و گناهان کبیره و بزرگی که قبلا مرتکب شده‌ام، چه کاری باید انجام دهم؟

جواب:

اگر این جوان به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌ی نصوح و صادقانه نموده است، توبه‌اش تمام گذشته‌اش را پاک می‌نماید و نیازی نیست که قضای هیچ نماز و روزه‌ای را به جا آورد. همچنین اگر مالی داشته و یک سال کامل بر آن نگذشته است نیازی نیست زکات بپردازد اما اگر یک سال کامل بر مالش گذشته باشد، واجب است زکاتش را بپردازد؛ زیرا زکات، متعلق به حقوق دیگران است و راهی جز رساندن حقوق به اهل آن نیست. شاید کسی بگوید: حتی زکات نیز از او ساقط می‌شود زیرا جانب عبادت خاص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در زکات، غالب است؛ اما احتياط این است که زکات را ادا کند؛ برای مثال: شخصی به مدت چهار سال، پرداخت زکات را از روی سهل‌انگاری ترک می‌کند سپس توبه می‌نماید؛ به وی می‌گوییم: زكات چهار سال گذشته را بپرداز زیرا در زکات، حق دیگران وجود دارد و حق هر کس باید به وی داده شود. این کار به احتیاط نزدیک‌تر است و قطعا مسئولیت از عهده‌ی فرد برطرف می‌شود اما عبادت‌هایی که میان او و پروردگارش می‌باشد با توبه کردن ساقط می‌شود و نیازی به قضای آن‌ها نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من سوريا: إني شاب أبلغ من العمر الثالثة والعشرين، ومنذ طفولتي كنت متهاونًا في العبادات، أصلي شهرًا ثم أترك شهرا، أصوم سنة ثم أترك سنتين، وأرتكب بعض المعاصي، ولكن – الحمد لله – تاب الله عليَّ وتُبت إلى ربي توبةً نصوحًا، ماذا علي أن أفعل بما فاتني من المعاصي وكبائر الذنوب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا تاب إلى الله توبةً نصوحًا صادقا في توبته فإن التوبة تهدم ما قبلها، ولا يَلْزَمه أن يقضي صلاة، ولا صياما، ولا زكاة إذا كان قد ملك المال ولم يتم عليه الحول، أما إذا كان قد تم عليه الحول فإن الواجب عليه إخراج زكاة ما سبق؛ لأن الزكاة يتعلق بها حَقَّ الغَيْر، فلا بد من إيصال الحقوق إلى أهلها. وقد يقول قائل: إنه حتى الزكاة تسقط عنه؛ لأن الزكاة يغلب فيها جانب العبادة الخاصة الله -عز وجل-، ولكن الاحتياط أن يؤدي الزكاة. مثال ذلك: رجل يترك الزكاة تهاونا لمدة أربع سنوات مثلا ثم تاب، فنقول له: أد زكاة أربع السنوات التي مضت؛ لأن الزكاة فيها حَق للغَيْر فليؤد إليه حقه، وهذا أحوط وأَبْرَأ للذمة، أما العبادات التي بينه وبين ربه فإنها تسقط بالتوبة ولا يَلْزَمه قضاؤها.

مطالب مرتبط:

(۳۶۸۶) حكم پرداخت زکات حقوق ماهیانه

ایرادی در این کار نیست و الله  به وی پاداش نیک عطا نماید. این از باب تعجيل و زودتر پرداخت کردن زکات است يعني اگر شخص هر ماه که حقوقش را دریافت می‌کند، زکاتش را فورا بپردازد، ایرادی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۸۴) حکم تأخیر در پرداخت زکات مال تا بازگشت به وطن

پرداخت زکات، واجب است به طور فوری انجام شود اما اگر با پرداخت فوری آن دچار ضرر و آسیب می‌شود، ایرادی ندارد که آن ‌را به تأخیر بیاندازد تا به سرزمین خویش بازگردد...

ادامه مطلب …

(۳۶۸۸) زمان پرداخت زکات در سال نخست کسب و کار

اگر کالاها را به صورت نسیه خریداری کرده‌اید تا با آن خرید و فروش انجام دهید، سال زکات شروع از زمان خرید نسیه و قرضی شروع می‌شود لذا هرگاه یک سال از آن گذشت، زکات بر شما واجب می‌شود اما مانعی ندارد که فرد زكاتش را زودتر و در ماه رمضان بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۹) حکم زکات بر ارثیه فرزندان

قول صحیح از میان اقوال اهل علم این است که مال کودک و شخص دیوانه نیز زکات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۷۰۰) حکم پرداخت زکات به مؤسسات خیریه

اگر مسئولان این شعبه‌ی انجمن خیریه از نظر دینی و علمی قابل اطمینان هستند، ایرادی ندارد که زكات مال خود را به آنان بدهی و اعلام کنی که این مبلغ، زکات است تا در موارد زکات، مصرف نمایند...

ادامه مطلب …

(۲۷۰۴) شراکت و زکات

بله، این معامله صحیح است و بنا بر اجماع علما، جایز می‌باشد. این نوع کسب درآمد را مضاربه می‌نامند زیرا برای هر دو طرف، منفعت دارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه