(۳۶۲۲) سوال: مقداری نقره داریم که پانزده سال از آن گذشته و حتی یک بار هم زکاتش را پرداخت نکرده‌ایم؛ شایان ذکر است که قیمت آن را محاسبه نکرده‌ایم و نمی‌دانیم چقدر وزن دارد. آیا زكاتش را یک مرتبه بپردازیم یا باید زکات تمام آن پانزده سال‌ گذشته را پرداخت کنیم؟ زکاتش چگونه پرداخت می‌شود؟ آیا اگر آن ‌را بفروشیم نیز باید زکاتش را بپردازیم؟

جواب:

بر شما واجب است زكات سالیان گذشته‌ی این نقره را بپردازید؛ زیرا زکات در خودِ نقره، واجب می‌شود لذا باید به گذشته بازگردید و بدانید که هر سال، قیمت این نقره در هنگام کامل شدن یک سال و وجوب زکات بر آن، چقدر بوده است تا زکاتش را بر حسب ارزش آن بپردازید؛ اگر در نظر بگیریم که ارزش این نقره در سال اول، معادل ده هزار ريال بوده باشد، زکات ده هزار ريال را بپردازید و اگر در سال دوم، ارزش نقره کاهش یافت و به هشت هزار ریال رسید، زکات همان هشت هزار ریال را بپردازید. اگر در سال سوم نیز ارزش نقره افزایش یافت و قیمت آن به پانزده هزار ریال رسید، زکات پانزده هزار ریال را می‌پردازید و به همین صورت محاسبه می‌کنید.

دوست دارم به همین مناسبت، تمام برادران مسلمانم را از سهل‌انگاری در زمینه‌ی پرداخت زکات هشدار دهم؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بندگانش را از این کار هشدار داده و فرموده است: {وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ يَوْمَ يُحْمَى عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هَذَا مَا كَنَزْتُمْ لأَنفُسِكُمْ فَذُوقُوا مَا كُنتُمْ تَكْنِزُونَ} [التوبة: ۳۴-۳۵] : (کسانی که طلا و نقره را ذخیره می‌کنند و در راه الله انفاق نمی‌کنند را به عذابی دردناک مژده بده. روزی که آن‌ها در آتش دوزخ گداخته شود و پیشانی‌ها‌، پهلوها و پشت‌هایشان را با آن داغ کنند، این است آنچه برای خود ذخیره کرده‌اید! اکنون بچشید چیزی را که ذخیره می‌کردید). همچنین در حدیث صحیح از ابو هريره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت شده است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ، وَلا فِضَّةٍ، لا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلاَّ إِذَا كَانَ يَومُ القِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحُ مِنْ نَارٍ، فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا في نَارِ جَهَنَّمَ، فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ، وَجَبِينُهُ، وَظَهْرُهُ، كُلَّمَا بَرَدَتْ أُعِيدَتْ لَهُ في يَومٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ ألْفَ سَنَةٍ، حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ العِبَادِ فَيَرَى سَبيلَهُ، إمَّا إِلَى الجَنَّةِ، وَإمَّا إِلَى النَّارِ»[۱] : (هر صاحبِ طلا و نقره‌ای که زکاتِ آن را ندهد، روز قیامت طلا و نقره‌اش به ورق‌هايی از آتش تبديل می‌شود و اين ورق‌ها را در آتش دوزخ، داغ می‌کنند و سپس با آن پهلوها، پيشانی و پشت آن شخص را داغ می‌نهند و هر بار که اين ورق‌ها سرد شود، دوباره داغ می‌گردد و اين عذاب برای آن شخص در روزی که مقدارش به اندازه‌ی پنجاه هزار سال است، ادامه خواهد داشت تا آن که در ميان بندگان، حُکم ‌شود و آن فرد عاقبتش را ببیند که به سوی بهشت يا به سوی دوزخ است).

بدین خاطر است که ثروتمندان باید از سرانجام وخیم سهل‌انگاری در پرداخت زكات اموالشان، برحذر باشند و یقین بدانند که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «ما نقصت صدقةٌ من مال»[۲] : (هرگز صدقه از مال نمی‌کاهد) یعنی دارایی را کم نمی‌کند بلکه باعث می‌شود پربرکت شده و رشد کند و آن را در برابر انواع آسیب، حفاظت می‌نماید. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهیم که ما را در برابر نفس‌هایمان یاری نماید و از بخل پناه دهد.

۱-تخریج آن گذشت.

۲-تخریج آن گذشت.