(۲۴۴۱) سوال: چکار کنم در حالتی که نمی‌دانم یک سجده انجام داده‌ام یا دو سجده؟ یک رکعت خوانده‌ام را دو رکعت؟ فاتحه را خوانده‌ام یا نه؟ التحیات را خوانده‌ام یا نه؟

جواب:

اولا ایشان می‌گوید: هنگامی که شک کردم یک رکعت خوانده‌ام یا دو رکعت چکار کنم؟ ظاهرا مراد او دو رکوع یا یک رکوع است؛ لذا می‌گوییم: هنگامی که شک کردی یک رکوع کردی یا دو رکوع، چیزی بر تو نیست زیرا این شک در سبب موجب سجده‌ی سهو است و این برای زیادت می‌باشد اگر تحقق یافته باشد و اصل عدم وجوب سجده می‌باشد بر این مبنا که اصل بر عدم وجود سبب سجده‌ی سهو است.

اما اگر او یقین دارد که یک رکوع را زیاد انجام داده است پس بر او واجب است که سجده‌ی سهو کند و محل آن نیز بعد از سلام است.

اما اگر شک دارد که یک سجده انجام داده یا دو سجده، از او سوال می‌کنیم: آیا ترجیحی بین آن دو داری؟ اگر گفت: ترجیح من این است که دو سجده انجام داده‌ام، می‌گوییم: نماز را بر همان مبنا ادامه بنا کن و باید بعد از سلام سجده‌ی سهو انجام دهی و اما اگر گفت: ترجیح من این است که یک سجده انجام داده‌ام پس به او می‌گوییم: نماز را بر ترجیح خود بنا کن و سجده‌ی دوم را انجام بده سپس دو سجده را بعد از سلام به جا بیاور و اگر گفت: ترجیحی ندارم که یک سجده یا دو سجده انجام داده‌ام، می‌گوییم: یک سجده در نظر بگیر و سجده‌ی دوم را انجام بده سپس قبل از سلام دو سجده‌ی سهو را به جا بیاور زیرا این شکی است که دو طرف آن مساوی می‌باشد و در مورد اولی و دومی شکی بود که یکی از طرفین ترجیح داشت و از درس‌های سابق دانستیم که شک هنگامی که یکی از دو طرف آن ترحیج بخورد به آن عمل می‌شود و سجده‌ی سهو بعد از سلام قرار می‌گیرد ولی اگر شک به نسبت دو طرف مساوی بود سجده‌ی سهو قبل از سلام قرار می‌گیرد و این در مورد شکی بود یک سجده انجام داده یا دو سجده.

همچنین اگر شک کرد که فاتحه را خوانده است یا نه؟ به او می‌گوییم: راجح نزدت چیست؟ اگر گفت: راجح نزدم این است که خوانده‌ام، به او می‌گوییم: بر آن چیزی که ترجیح داده‌ای بنا کن و سجده‌ی سهو را بعد از سلام قرار بده و اگر گفت: ترجیح من این است که آن را نخوانده‌ام به او می‌گوییم: آن را بخوان و بعد از سلام سجده‌ی سهو را انجام بده و اگر گفت: ترجیحی ندارم که خوانده‌ام یا نه، به او می‌گوییم: آن را نخوانده در نظر بگیر سپس آن را بخوان و بعد از سلام سجده‌ی سهو را به جا بیاور.

و در مورد شک در خواندن التحیات نیز همان چیزی است که در مورد قرائت فاتحه گفتیم.