شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۴۳۷) حکم کسی که فراموش کند بگوید: الله اکبر یا سمع الله لمن حمده

(۲۴۳۷) سوال: حکم کسی که فراموش کند بگوید: الله اکبر یا سمع الله لمن حمده، آیا سجده‌ی سهو دارد؟ و همچنین کسی که قرائت فاتحه را فراموش کند؟

جواب:

کسی که قول: الله اکبر را فراموش کند اگر آن تکبیره الإحرام باشد نمازش منعقد نشده است و بر او واجب است که نماز را از اول بخواند تکبیره الإحرام را بگوید اما اگر تکبیر غیر از تکبیره الإحرام را فراموش کند مانند تکبیر برای رکوع رفتن، این نقص در واجب است پس واجب است که سجده‌ی سهو کند و محل آن نیز قبل از سلام است و همچنین اگر فراموش کرد بگوید: سمع الله لمن حمده، این نقص در واجب است پس قبل از سلام سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد.

اما کسی که قرائت فاتحه را فراموش کند که رکنی از ارکان نماز می‌باشد هنگامی که انسان آن را در رکعتی فراموش کند پس بر می‌گردد و آن را می‌خواند و این زمانی است که به رکعت بعدی نرفته باشد و اگر به رکعت بعدی رفته باشد آن رکعت بدل این رکعتی می‌شود که در آن فاتحه را فراموش کرده است مثال آن: شخصی تکبیره الإحرام گفته سپس فراموش می‌کند فاتحه را بخواند و به رکوع می‌رود و هنگامی که به رکوع رفت و سجده کرد و به بین دو سجده رسید به یاد آورد که فاتحه را نخوانده است در این صورت می‌گوییم: بلند شو و فاتحه را بخوان و نمازت را تکمیل کن و سلام بده سپس بعد از سلام نماز سجده‌ی سهو را به جا آور.

این مثالی است برای کسی که قبل از آن که به رکعت بعدی برسد به یاد آورد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من نَسِيَ قول: الله أكبر، أو: سمع الله لمن حمده، وهل يسجد سجود السهو؟ وكذلك من نَسِيَ قراءة فاتحة الكتاب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: من نَسِيَ قول: الله أكبر، إذا كانت هذه تكبيرة الإحرام فإن صلاته لم تنعقد، ويجب عليه أن يستأنف الصلاة من جديد ويُكبر للإحرام، أما إذا كان الذي نسي من التكبير ما عدا تكبيرة الإحرام، كالتكبير للركوع مثلا فإن هذا نقص واجب، يجب عليه سجود السهو، ويكون تحله قبل السلام، وكذلك إذا نسي أن يقول: سمع الله لمن حمده، فإنه نقص واجب يسجد له قبل السلام.

وأما من نسي قراءة الفاتحة فإن قراءة الفاتحة رُكن من أركان الصلاة، إذا نسيها الإنسان في ركعة فإنه يرجع إليها ليأتي بقراءة الفاتحة، ما لم يقم إلى الركعة التالية، فإن قام إلى الركعة التالية صارت هذه الركعة بدلا عن الركعة التي نسي منها الفاتحة. مثال ذلك: رجل عندما كَبَّرَ للإحرام نسي أن يقرأ الفاتحة، فركع، ولما ركع وسجد وجلس بين السجدتين ذكر أنه لم يقرأ الفاتحة، نقول له: قم من جلوسك واقرأ الفاتحة، وأكمل صلاتك وسَلَّم، ثم اسجد للسهو بعد السلام. هذا مثال إذا ذَكَر قبل أن يَصِلَ إلى القيام في الركعة التالية.

مطالب مرتبط:

(۲۴۴۳) حکم افزودن رکعت سوم در نماز صبح به صورت سهوی

واجب است که برگردد و بشیند و سلام دهد سپس دو سجده را بعد از سلام به جا آورد.....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۵) حکم نماز در صورت فراموشی سجده‌ی سهو توسط امام و تأثیر آن بر نماز مأموم

اگر این را بعد از آن که سلام نماز را دادی، گفتی نمازت باطل نیست اما اگر آن را قبل از سلام گفتی، کلام در نماز، آن را باطل می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۱) حکم نماز در صورت ترک سجده توسط امام و تبعیت مأمومین در نماز جماعت

در این حالت واجب است که به سجده برگردد سپس نمازش را ادامه داده و نمازش را کامل کند و سلام دهد و بعد از آن سجده‌ی سهو را به جا آورد و سلام دهد...

ادامه مطلب …

(۲۴۷۰) حکم شک در تعداد رکعات نماز جماعت و نظر شرعی در این مورد

نماز را بر یقین بنا کند و نقص را جبران کند و قبل از سلام سجده‌ی سهو را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۰) حکم نماز افرادی که دو رکعت آخر را نرسیده‌اند و سجده‌ی سهو را پس از نماز انجام نمی‌دهند

کم نماز این دو صحیح است و نمازشان باطل نیست نزد کسی که می‌گوید: اتباع از امام در سجده‌ی سهو بعد از سلام لازم است و همچنین نزد کسانی که می‌گویند: لازم نیست، نمازشان باطل نیست زیرا که آن دو جاهل بوده و جاهل نیز از ترک آنچه بر او واجب است معذور می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۲۴۵۹) حکم شک امام در تشهد اول و عدم گفتن تسبیح توسط مأمومین

اگر امام در ترک تشهد اول شک کرده است یعنی شک کرده که واجبی را ترک کرده یا نه؟ اهل علم در این مسئله اختلاف کرده‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه