سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۲۳۲۶) آیا عدد اذکار به ۳۳ محدود شده است؟

(۲۳۲۶) سوال: آیا عدد اذکار به ۳۳ محدود شده است؟ زیادت بر آن نیز جایز است؟

جواب:

اذکار بعد از نماز انواعی دارد:

نوع اول: این که انسان بگوید: ۱۰ بار سبحان الله، ۱۰ بار الحمدلله و ۱۰ بار الله اکبر.

نوع دوم: این که بگوید: ۳۳ سبحان الله، ۳۳ الحمدلله و ۳۴ بار الله اکبر.

نوع سوم: این که بگوید: سبحان الله، والحمدلله و لا اله إلا الله و الله اکبر را ۳۳ بار بگوید سپس برای بار صدم این را بگوید: لا اله إلا الله وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد و هو علی کل شیء قدیر.

نوع چهارم: این که بگوید: سبحان الله، والحمدلله و لا اله إلا الله و الله اکبر این را ۲۵ بار بگوید و شایسته نیست که انسان بر اذکار نماز بیش‌تر از این بیافزاید زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن محدود کرده است اما اگر نیت ذکر مطلق را داشته باشد یعنی نیتش غیر از اذکار بعد از نماز باشد اشکالی ندارد زیرا ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در هر وقتی مشروع است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّ فِی خَلۡقِ ٱلسَّمَـٰوَ ٰ⁠تِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَـٰفِ ٱلَّیۡلِ وَٱلنَّهَارِ لَـَٔایَـٰتࣲ لِّأُو۟لِی ٱلۡأَلۡبَـٰبِ* ٱلَّذِینَ یَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ قِیَـٰمࣰا وَقُعُودࣰا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمۡ} [سوره آل عمران: ۱۹۰-۱۹۱] (به راستی در آفرینش آسمان‌ها و زمین، و آمد و رفت شب و روز، نشانه‌های (آشکاری) برای خردمندان است* کسانی‌که الله را در حال ایستاده و نشسته، و بر پهلوی خویش (آرمیده) یاد می‌کنند(

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

هل حُدِّدَتِ الأذكار بثلاثة وثلاثين؟ أم الزيادة عليها جائزة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الأذكار بعد الصلاة أنواع:

النوع الأول: أن يقول الإنسان سبحان الله عشر مرات، والحمد لله عشر مرات، والله أكبر عشر مرات.

والنوع الثاني: أن يقول: سبحان الله ثلاثا وثلاثين، والحمد الله ثلاثا وثلاثين، والله أكبر أربعا وثلاثين.

النوع الثالث: أن يقول: سبحان الله والحمد لله، والله أكبر ثلاثا وثلاثين، ثم يختم المائة بقول: لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد، وهو على كل شيء قدير.

النوع الرابع: أن يقول: سبحان الله والحمد الله، ولا إله إلا الله، والله أكبر خمسا وعشرين مرة، ولا ينبغي للإنسان أن يزيد على هذا على أنه ذكر من أذكار الصلاة؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- حدد ذلك، أما إذا نواه ذكرًا مطلقًا – يعني: بغير نيَّة أنه ذكر من أذكار دبر الصلاة فلا بأس؛ لأن ذكر الله تعالى في كل وقت من الأمور المشروعة، قال الله -عز وجل-: ﴿إن في خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَتٍ لِأُولِي الْأَلْبَبِ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَنَمَا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ ﴾ [آل عمران: ۱۹۰-۱۹۱].

مطالب مرتبط:

(۲۳۲۳) صحت حدیث ذکر «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ» پس از استغفار

این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است هنگامی که سلام نماز را می‌داد از الله طلب آمرزش می‌کرد پس می‌گفت: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»...

ادامه مطلب …

(۲۳۲۱) دلیل خواندن آیه الکرسی بعد از هر نماز فرض

حدیثی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است که می‌فرماید: «من قرأ آية الكرسي دبر كل صلاة لم يمنعه من دخول الجنة إلا الموت»[1] ( کسی که بعد از هر نماز آیه الکرسی را بخواند چیزی او را از وارد شدن به بهشت منع نمی‌کند مگر مرگ)...

ادامه مطلب …

(۲۳۱۸) بعد از این که نماز فرض تمام شد آیا نماز سنت را بخوانم یا تسبیح؟

افضل این است که انسان آنچه از اذکار برای مشروع شده را بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۳۲۷) تهلیلی که بعد از نماز مغرب و فجر گفته می‌شود چیست؟

آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است الله را تسبیح گوی که آن  ۳۳ سبحان الله، ۳۳ الحمدلله و۳۳ بار الله اکبر است که در بار صدم آن می‌گویی: لا اله الا الله و حده لا شريك له و له الملك و له الحمد و هو علي كل شيء قدير....

ادامه مطلب …

(۲۳۳۱) حکم خواندن تسبیح با صدای بلند پس از نماز

اگر در کنارت شخصی نماز می‌خواند و از تشویش بر او ترسیدی پس افضل این است که این کار را نکنی ....

ادامه مطلب …

(۲۳۳۷) حكم بلند کردن دست برای دعا بعد از نماز فرض

شایسته است که دانسته شود بالا بردن دست در هنگام دعا دارای اقسامی است: ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه