چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۲۱۹۹) حکم قرائت آیات قرآن پس از فاتحه در نمازهای فرض و نافله

(۲۱۹۹) سوال: آیا در نماز فرض یا غیر آن از سنت‌ها، بعضی از آیات بعد از خواندن فاتحه قرائت می‌شود؟

جواب:

شایسته است که اگر انسان نافله می‌خواند چیزی از قرآن را همراه فاتحه بخواند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در راتبه‌ی فجر در رکعت اول سوره‌ی کافرون و در رکعت دوم سوره‌ی اخلاص را می‌خوانند[۱] و گاهی اوقات در رکعت اول: {قُولُوۤا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَاۤ أُنزِلَ إِلَیۡنَا وَمَاۤ أُنزِلَ إِلَىٰۤ إِبۡرَ ٰ⁠هِـۧمَ وَإِسۡمَـٰعِیلَ وَإِسۡحَـٰقَ وَیَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطِ وَمَاۤ أُوتِیَ مُوسَىٰ وَعِیسَىٰ وَمَاۤ أُوتِیَ ٱلنَّبِیُّونَ مِن رَّبِّهِمۡ لَا نُفَرِّقُ بَیۡنَ أَحَدࣲ مِّنۡهُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ} [سوره البقرة: ۱۳۶] و در رکعت دوم: {قُلۡ یَـٰۤأَهۡلَ ٱلۡكِتَـٰبِ تَعَالَوۡا۟ إِلَىٰ كَلِمَةࣲ سَوَاۤءِۭ بَیۡنَنَا وَبَیۡنَكُمۡ أَلَّا نَعۡبُدَ إِلَّا ٱللَّهَ وَلَا نُشۡرِكَ بِهِۦ شَیۡـࣰٔا وَلَا یَتَّخِذَ بَعۡضُنَا بَعۡضًا أَرۡبَابࣰا مِّن دُونِ ٱللَّهِۚ فَإِن تَوَلَّوۡا۟ فَقُولُوا۟ ٱشۡهَدُوا۟ بِأَنَّا مُسۡلِمُونَ} [سوره آل عمران: ۶۴] را می‌خوانند و در دو رکعت طواف نیز همراه فاتحه در رکعت اول سوره‌ی کافرون و در رکعت دوم سوره‌ی اخلاص را می‌خوانند[۲] و در شبی برای خواندن تهجد بلند شد و همراهش حذیفة بن الیمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ بود پس در یک رکعت فاتحه را خواند و سپس بقرة سپس نساء سپس آل عمران را خواند[۳] و سوره‌ی نساء را جلوتر از آل عمران خواند و مهم این است که در نافله غیر از فاتحه خواندن مشروع است.


[۱] رواه مسلم (۷۲۶).

[۲] رواه مسلم (۱۲۱۸).

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل في صلاة الفروض أو في غيرها من السنن تكون قراءة بعض الآيات بعد قراءة الفاتحة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ينبغي للإنسان إذا كان يصلي نافلة أن يقرأ مع الفاتحة شيئًا من القرآن، وقد كان النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم يقرأ في راتبة الفجر في الركعة الأولى ﴿ قُلْ يَأَيُّها الكَفِرُونَ ﴾ [الكافرون ١]، وفي الركعة الثانية ﴿ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ ﴾ [الإخلاص: ١]، وأحيانًا يقرأ: ﴿ قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَعِيلَ وَإِسْحَقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴾ [البقرة: ١٣٦] الآية في البقرة، يقرأها في الركعة الأولى من سنة الفجر، وفي الثانية: ﴿قُلْ يَتَأَهْلَ الْكِتَبِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللَّهِ فَإِن تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ﴾ [آل عمران: ٦٤] الآية في آل عمران، وفي ركعتي الطواف يقرأ مع الفاتحة في الركعة الأولى: ﴿ قُلْ يَتَأَيُّهَا الكفرون ﴾ [الكافرون: ١] وفي الثانية: ﴿ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ﴾ [الإخلاص: ١]، وقام ليلة يتهجد ومعه حذيفة بن اليمان رضي الله عنه، فقرأ النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- الفاتحة، ثم قرأ سورة البقرة ثم النساء ثم آل عمران في ركعة واحدة، وقدم النساء على آل عمران، المهم أن النافلة يشرع فيها قراءة زائد على الفاتحة.

مطالب مرتبط:

(۲۲۰۸) آیا جایز است که سوره‌ی اخلاص را بعد هر کل رکعت بخوانم؟

جایز است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۲۱۳) حکم خواندن فاتحه و اذکار با صدای بلند در نماز جماعت

برای مأموم جایز نیست که قرائت و دعا طوری جهری بخواند که بر اطرافیانش تشویش ایجاد کند...

ادامه مطلب …

(۲۲۰۳) حکم قرائت تمام قرآن در نمازهای جهری توسط امام

اگر که معتقد نباشد که این امر مشروع است مشکلی ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۱) حکم قرائت فاتحه و سوره در دو رکعت قضا نماز ظهر

اگر برای تو امکان این دارد سوره‌ی فاتحه و سوره‌ی دیگر را بخوانی پس این کار را بکن چون این که این دو رکعت اول شما (مسبوق) محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۲۰۷) حکم کامل نمودن نماز با سوره کوثر

بر نماز‌گزاران نیست که چیز معینی از قرآن را غیر از فاتحه بخوانند و کسی که فاتحه را در نمازش نخواند نماز ندارد و اگر فاتحه و چیزی که برایش از قرآن میسر بود خواندی مشکلی نیست ....

ادامه مطلب …

(۲۱۸۶) حکم ادا کردن نماز جهری به صورت سری

جایز می‌باشد زیرا واجب قرائت فاتحه می‌باشد که واقع شده است ولی افضل جهری خواندن نماز جهری و سری خواندن نماز سری می‌باشد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه