یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۱۷۲) حکم نماز بیمار ناتوان از قرائت کامل

(۲۱۷۲) سوال: مادرم به بیماری فشار خون بالا مبتلا است که به این خاطر نصف بدنش فلج شده است به صورتی که اعضای سمت راستش را نمی‌تواند حرکت دهد و حافظه‌اش نیز کم شده است و بعضی از آیات قرآن و همچنین فاتحه و بعضی از اذکار نماز را فراموش کرده است و حرف زدن برایش سنگین است تا جایی که نمی‌تواند یک را بگوید مگر بعد از تلاش زیاد. سوالم این است که حکم نماز مادرم چیست اگر که بعضی از آیات یا فاتحه و اذکار واجب نماز را از آنکه تلاش کند ولی نتواند بخواند؟

جواب:

اگر که نمی‌تواند مگر این پس معذور است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ} [سوره التغابن: ۱۶] (پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید) و: {لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ} [سوره البقرة: ۲۸۶] (الله هیچ کس را جز به‌اندازه توانش تکلیف نمی‌کند) ولی نهایت تلاش خود را به اندازه‌ی توانش برای خواندن فاتحه و اذکار واجب بکند اگرچه یک نفر نزدش باشد که بیادش آورد. اما چیزهای مستحب: مانند قرائت بیش‌تر از فاتحه و بیش‌تر از سبحان ربی الأعلی در سجده و سبحان ربی العظیم در رکوع و مانند آن اشکالی در ترک کردن آن نمی‌باشد

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أصيبت والدتي بارتفاع في ضغط الدم، فنتج عن ذلك شلل نصفي، بحيث إنها لا تستطيع أن تحرك أعضاءها اليمنى، وضعفت ذاكرتها فأصبحت تنسى بعض الآيات القرآنية، وكذلك الفاتحة، وكذلك بعض الأذكار التي تقال في الصلاة، وثَقُلَ لسانها عن الكلام بحيث إنها لا تستطيع التفوه بالكلمة إلا بعد جهد كبير. فالسؤال: ما حكم صلاة والدتي إن تركت بعض الآيات أو الفاتحة أو بعض الأذكار الواجبة في الصلاة، بعد اجتهادها؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أقول: إذا كانت لا تستطيع إلا هذا فهي معذورة، لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى: ﴿ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦] لكن لتحرص غاية الحرص على أن تأتي بالفاتحة والأذكار الواجبة بقدر المستطاع، ولو أن يكون عندها أحد يذكرها. أما الشيء المستحب كقراءة ما زاد على الفاتحة، وقراءة ما زاد على سبحان ربي الأعلى في السجود، وسبحان ربي العظيم في الركوع، وما أشبه ذلك فلا بأس بتركه.

مطالب مرتبط:

(۲۱۵۸) جمع‌بندی احادیث درباره‌ی قرائت فاتحه در نماز جماعت

این بسیار مهم است که طالب علم جمع بین نصوصی که ظاهرش در تعارض است را بداند تا برایش آشکار شود که تعارضی بین آنها وجود ندارد چون که در شریعت الله تعارضی وجود ندارد و همچنین بین کلام الله و آنچه به صورت صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده تعارض وجود ندارد.

ادامه مطلب …

(۲۱۶۳ حکم فراموشی قرائت فاتحه توسط مأموم در نمازهای سری

قول راجح این است که قرائت فاتحه برای مأموم واجب است و بنا بر همین اگر مأموم قرائت فاتحه را در یکی از رکعات فراموش کرد پس آن رکعت برای او لغو شده است و بعد از سلام دادن امامش یک رکعت بدل آن می‌خواند ...

ادامه مطلب …

(۲۱۶۵) حکم شک در قرائت فاتحه مأموم و تأثیر آن بر صحت نماز

شک‌های بسیار واجب است که ترک شود و به آن توجهی نشود زیرا که انسان به وسواس می‌افتد و شیطان نیز در به شک انداختنش کوتاهی نمی‌کند بلکه ر امور دیگر نیز او را به شک می‌اندازد...

ادامه مطلب …

(۲۱۶۰) آیا قرائت فاتحه در نماز جهری برای مأموم واجب است؟

قول راجح این است که قرائت فاتحه برای مأموم واجب است و تفاوتی بین نماز جهری و سری ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۱۵۷) احکام قرائت مأموم در نماز جماعت

مأموم قرائت نمی‌کند و امامش قرائت می‌کند مگر سوره‌ی فاتحه...

ادامه مطلب …

(۲۱۶۷) علاج وسواس در نماز

نصیحت من به این زنی که به این درد دچار شده است این می‌باشد‌ که به آنچه رسول الله را امر کرده است انجام دهد یعنی هنگامی که این وسوسه‌ها را احساس کرد سه بار به سمت چپ خود تف کند و اعوذ بالله من الشیطان الرجیم را بگوید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه