(۲۱۵۳) حکم خواندن سوره‌ی فاتحه در نماز جماعت

(۲۱۵۳) سوال: حکم بسیاری از مردم که سوره‌ی فاتحه را نمی‌خوانند چیست؟ شیخ بزرگوار فرق بین ترک عمدی یا سهوی رکن و واجب نماز چیست؟

جواب:

می‌گوید: بسیاری از مردم قرائت سوره‌ی فاتحه را ترک می‌کنند، و من صحت این قول را نمی‌دانم زیرا نزد بسیاری از مردم مشهور است که باید سوره‌ی فاتحه خوانده شود و قرائت فاتحه رکنی از ارکان نماز است که بدون آن نماز صحیح نمی‌باشد پس کسی که فاتحه را در هر رکعتی که باشد ترک کند نمازش باطل است یعنی اگر فاتحه را در رکعت اول ترک کرد و نمازش را تمام کرد پس نمازش باطل است و قبول نیست زیرا که قرائت فاتحه باید در رکعتی از نماز خوانده شود.

و اگر از روی سهو آن را ترک کرد و اگر قبل از این که برای رکعت دوم بلند شود بیاد آورد باید به اول برگردد و فاتحه را بخواند سپس تکمیل کند یعنی نماز را ادامه دهد و از بعد از بلند شدن برای رکعت دوم بیاد آورد پس رکعت اول تبدیل به رکعت اول می‌شود و رکعت اول لغو می‌شود زیرا که فاتحه را نخوانده است.

اما فرق بین رکن و واجب در نماز: در این مشترک هستند که اگر از روی عمد ترک شود نماز باطل است پس اگر انسان به صورت عمدی تشهد اول را ترک کند نمازش باطل می‌شود و همچنین اگر تشهد آخر را ترک کند نماز باطل می‌شود با وجود این که تشهد اول واجب است و تشهد آخر رکن است و اگر تشهد اول را از روی سهو ترک کند پس واجب با سهو ساقط می‌شود ولی بر اوست که سجده‌ی سهو انجام دهد.

مثل این: اگر از تشهد اول برای رکعت سوم بلند شد و برای تشهد اول ننشست پس نمازش را ادامه می‌دهد و قبل از سلام دادن دو سجده را بجا می‌آورد و این دو سجده از واجبی که ترکش کرده است کفایت می‌کند.

و اما رکن که با سهو ساقط نمی‌شود اگر در رکن سهوی انجام داد پس باید آن را و بعد آن را انجام بدهد و ساختمان بنا نمی‌شود مگر با ارکان آن.

و این فرق آن است پس اگر شخصی سجده‌ی دومی را ترک کرد سپس بلند شد و بعد از قیام بیاد آورد که سجده‌ی دوم را انجام نداده است، پس به او می‌گوییم: برگرد و به حالت بین دو سجده بشین و سجده‌ی دوم را انجام بده و نماز را به اتمام برسان و بعد از سلام دادن نماز دو سجده را بجا بیاور.

و اگر شخصی سجده‌ی دوم را ترک کند و آن را بیاد نمی‌آورد مگر در رکعت دوم هنگامی که به آنجا می‌رسد پس رکعت اول را لغو می‌کند و رکعت دوم بدلی از رکعت اول می‌شود و نماز را کامل می‌کند و بعد از سلام سجده‌ی سهو را بجا می‌آورد.

تعداد بازدید: 17

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم صلاة الكثير من الناس الذين يتركون قراءة الفاتحة؟ وما الفرق يا فضيلة الشيخ بين الركن والواجب في الصلاة حينما يتركه المصلي سهوا أو عمدا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يقول: إن الكثير يتركون قراءة الفاتحة، ولا أدري عن صحة هذا القول، لأن الناس قد اشتهر عندهم أنه لا بد من قراءة الفاتحة، وقراءة الفاتحة ركن من أركان الصلاة لا تصح الصلاة إلا به، فمن ترك قراءة الفاتحة في أي ركعة من الصلوات بطلت صلاته، يعني: لو ترك قراءة الفاتحة في الركعة الأولى وأتم الصلاة فصلاته باطلة لا تقبل، لأنه لا بد من قراءة الفاتحة في كل ركعة.

وإذا تركها سهوا فإن ذَكَرَ قبل أن يقوم إلى الثانية وجب أن يرجع إلى الأولى، ويقرأ الفاتحة ثم يكمل، يعني: يستمر في صلاته، ومن ذكرها -أي: الفاتحة – بعد أن رفع للركعة الثانية صارت الركعة الثانية هي ا الأولى والغَتِ الركعة الأولى، لأنه لم يقرأ فيها الفاتحة.

وأما الفرق بين الركن والواجب في الصلاة: فهما يشتركان في أن من تركها عمدا بطلت صلاته، فلو تعمد الإنسان ترك التشهد الأول بطلت صلاته، كما لو تعمد ترك التشهد الأخير، مع أن التشهد الأخير ركن والتشهد الأول واجب، لو تركه سهوا فإن الواجب يسقط بالسهو، ولكن عليه أن يسجد للسهو.

مثال هذا: لو قام عن التشهد الأول إلى الركعة الثالثة، ولم يجلس في التشهد الأول، فليستمر في صلاته، وليسجد سجدتين قبل أن يسلم، وهاتان السجدتان تجزئان عن الواجب الذي تركه.

وأما الركن فإنه لا يسقط بالسهو، إذا سها عنه فلا بد أن يأتي به وبما بعده، لأنه ركن ولا يقوم البناء إلا بأركان البيت.

هذا هو الفرق، فلو فرض أن رجلا ترك السجدة الثانية ثم قام، وذكر بعد القيام أنه ترك السجدة الثانية، نقول له: ارجع واجلس بين السجدتين، واسجد السجدة الثانية ثم أتم الصلاة وسلم ثم اسجد سجدتين بعد السلام. ولو فرض أنه ترك السجدة الثانية، ولم يتذكر إلا حين وصل إليها من الركعة الثانية، فإن الركعة الأولى تلغى وتكون الركعة الثانية بدلا عنها، ويكمل عليها ويسجد للسهو بعد السلام.