(۲۰۴۸) سوال: حکم نماز شخصی که نیت نماز فرض با نفل را به صورت فردی می‌کند و بعد از نصف نماز شخصی می‌آید و نیت می‌کند که پشت او نماز بخواند آیا نماز امام، جماعتی می‌باشد‌؟

جواب:

اولا می‌گوییم: بعضی از علما می‌گویند وقتی کسی با شخصی که نیت نماز فرادی کرده است نماز بخواند صحیح نیست زیرا که باید نیت امام از اول نماز جماعتی باشد مگر این که می‌داند‌ که آن به او ملحق خواهد شد.

و بعضی از علما می‌گویند مشکلی ندارد که با کسی که نیت فرادی کرده است نماز خواند پس هنگامی یکی حاضر شد با او نماز جماعتی بخواند.

دوما: اگر انسان نماز فرض یا نفل را شروع کرد و این نافله مشروع است که به صورت جماعتی خواند و بعد مردی آمد و با او نماز خواند اشکالی ندارد و جایز است بلکه می‌گوییم: مستحب است به خاطر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید: «وَإِنَّ صَلَاةَ الرَّجُلِ مَعَ الرَّجُلِ أَزْكَى مِنْ صَلَاتِهِ وَحْدَهُ، وَصَلَاتُهُ مَعَ الرَّجُلَيْنِ أَزْكَى مِنْ صَلَاتِهِ مَعَ الرَّجُلِ، وَمَا كَثُرَ فَهُوَ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى»[۱] (و حقیقتا نماز مرد همراه مرد دیگر از نمازش به تنهایی پاک‌تر است و نمازش با دو مرد پاک‌تر از نماز با و  یک مرد است و بیشتر پس نزد الله محبوب‌تر است).

و اما قول سؤال کننده که آیا فضل جماعت را درک کرده است؟ پس می‌گوییم: اگر یک رکعت یا بیشتر را دریابد پس جماعت را دریافته است و اگر درنیابد مگر رکعت آخر بعد از رکوع پس ثواب جماعت را درنیافته زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «من أدرك ركعة من الصلاة فقد أدرك الصلاة»[۲] (کسی یک رکعت نمازی را درک کند آن نماز را درک کرده است).

[۱] رواه احمد (۱۴۰/۵) و ابوداود (۵۵۴) و نسائی (۸۴۳).

[۲] تخریج آن گذشت.