چهارشنبه 15 صفر 1448
۷ مرداد ۱۴۰۵
29 جولای 2026

(۲۰۴۷) حکم اشاره کردن به دیگران هنگام نماز برای ملحق شدن به جماعت

(۲۰۴۷) سوال: من نماز فرض را شروع به خواندن کردم و مدتی گذشت مردی مثل من متأخر وارد مسجد شد و با من وارد نماز نشد، آیا برای من جایز است که با دستم به او اشاره کنم که با من نماز بخواند تا که از فضل جماعت بهره ببریم؟ آیا این افضل است یا نماز به تنهایی؟

جواب:

جایز است که اگر به تنهایی نماز می‌خوانی و شخصی داخل شد به او اشاره کنی که با تو نماز بخواند و در آن حرجی نیست.

و این مسئله اهل علم در آن اختلاف کرده‌اند بعضی از آنها می‌گویند: صحیح نمی‌باشد که شخصی با کسی نماز بخواند که نیت انفرادی کرده ‌است زیرا که شرط است امام قبل از دخولش به نماز نیت کند و بعضی گفته‌اند: جایز است و بعضی بین فرض و نفل تفاوت قائل شده‌اند و صحیح این است که جایز است، هنگامی که مردی به تنهایی نماز می‌خواند سپس مرد دیگری آمد پس با او نماز بخواند زیرا «عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ، فَقُمْتُ أُصَلِّي مَعَهُ، فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ بِرَأْسِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ»[۱] (از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ  روایت است که گفت: شبی نزد خاله‌ام بودم رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   به نماز شب (تهجد) ایستاد من هم ایستادم تا با وی نماز بگزارم وبه جانب چپ او ایستادم رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سر مرا گرفت ومرا به جانب راست خویش آورد) و این دلیلی است برای جواز نیت امامت بعد دخول نماز به صورت فردی و این در نقل واضح است و آنچه در نفل ثابت است در فرص نیز ثابت است مگر این که دلیلی برای تخصیصش باشد و این اینجا دلیلی برای منع وجود ندارد.

برای همین می‌توانی که اشاره کنی که با تو نماز بخواند و اگر در این حالت نماز جماعتی خواندید و اگر همراه شما یک رکعت با بیشتر را درک کرد پس برای شما اجر جماعتی می‌باشد.


[۱] رواه البخاری (۶۹۹) و مسلم (۷۶۳).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا بدأت في صلاة فرض ومضى بعضها، ثم دخل المسجد متأخر مثلي، ولم يدخل معي في صلاتي، فهل يجوز لي أن أشير إليه بيدي للدخول معي لنحظى بفضل الجماعة؟ وهل ذلك أفضل أم صلاته وحده؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: يجوز لك إذا دخلت وحدك في الصلاة ودخل رجل آخر أن تشير إليه ليصلي معك، ولا حرج في ذلك. وهذه المسألة اختلف فيها أهل العلم، فمنهم من قال: إنه لا يصح أن يدخل مع المنفرد أحد بعد نية ،انفراده لأنه يشترط أن ينوي الإمامة قبل الدخول في الصلاة، ومنهم من قال بجواز ذلك، ومنهم من فرق بين الفرض والنفل، والصواب أن ذلك جائز، وأن الرجل إذا صلى وحده منفردًا ثم دخل رجل آخر فللآخر أن يصلي معه، لأن النبي صلى الله عليه وسلم «قام يصلي من الليل» يقول ابن عباس: فقمت أصلي معه، فقمت عن يساره، فأخذ برأسي، فأقامني عن يمينه وهذا دليل على جواز نية الإمامة بعد الدخول في الصلاة منفردًا، وهو في النفل ظاهر، وما ثبت في النفل ثبت في الفرض إلا بدليل، ولا دليل على المنع. وعلى هذا فلك أن تشير إليه ليصلي معك، وإذا صليتما جماعة في هذه الحال وقد أدرك معك ركعة فأكثر حصل لكما أجر الجماعة.

مطالب مرتبط:

(۲۰۵۰) حکم اضافه شدن در نماز به شخصی که نیت جماعت نکرده است

بعضی گفته‌اند که جایز است همراه او وارد نماز شود هرچند که از اول نیت امامت نکرده است و این قول راجح است و دلیلش این است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تنهایی نماز شب می‌خواند که ابن عباس با او نماز خواند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم او را نهی و منع نکرد....

ادامه مطلب …

(۲۰۶۹) حکم ترک نماز به دلیل اذیت ناشی از بوی ناخوشایند در جماعت

اگر نتوانستی که آن را تحمل کنی پس کنار شخص دیگر بایست.....

ادامه مطلب …

(۲۰۴۰) آیا گفتن نیت بدعت است؟

تلفظ به نیت به صورت آهسته و بلند از بدعت‌ها می‌باشد زیرا که از رسول الله و از صحابه وارد نشده است و رب از آنچه در قلب تو می‌باشد آگاه است بدون این که از آن باخبر سازی....

ادامه مطلب …

(۲۰۴۵) حکم اختلاف نیت در جماعت

اگر خواستی نماز ظهر را همراه ایشان بخوان و اختلاف نیت مشکلی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۰۶۴) صحت نماز جماعت در صورت تفاوت نیت و تأخیر در حضور

(۲۰۶۴) سوال: هنگامی که نماز جمع است و بعضی با تأخیر حاضر می‌شوند و نیتشان با نیت امام فرق است پس آیا نمازشان صحیح است؟ آیا نماز عصر از ایشان ساقط می‌شود اگر جمع کرده‌اند با نماز ظهر؟ جواب: هنگامی که نماز جمع بود و بعضی با تأخیر آمدند و ایشان در نماز دوم بودند […]

ادامه مطلب …

(۲۰۵۲) جماعتی وارد مسجد می‌شوند و او را امام خود می‌کنند آیا این عمل صحیح است؟

بله این عمل صحیح است و این مرد که اول مأموم بود، امام شد و هنگامی که نمازش پایان یافت و آن کسانی که وارد نماز شدند نمازشان را اگر بعد از رکعت اول را درک نموده‌اند تکمیل می‌کنند.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه