دوشنبه 10 ذیقعده 1447
۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
27 آوریل 2026

(۲۰۴۷) حکم اشاره کردن به دیگران هنگام نماز برای ملحق شدن به جماعت

(۲۰۴۷) سوال: من نماز فرض را شروع به خواندن کردم و مدتی گذشت مردی مثل من متأخر وارد مسجد شد و با من وارد نماز نشد، آیا برای من جایز است که با دستم به او اشاره کنم که با من نماز بخواند تا که از فضل جماعت بهره ببریم؟ آیا این افضل است یا نماز به تنهایی؟

جواب:

جایز است که اگر به تنهایی نماز می‌خوانی و شخصی داخل شد به او اشاره کنی که با تو نماز بخواند و در آن حرجی نیست.

و این مسئله اهل علم در آن اختلاف کرده‌اند بعضی از آنها می‌گویند: صحیح نمی‌باشد که شخصی با کسی نماز بخواند که نیت انفرادی کرده ‌است زیرا که شرط است امام قبل از دخولش به نماز نیت کند و بعضی گفته‌اند: جایز است و بعضی بین فرض و نفل تفاوت قائل شده‌اند و صحیح این است که جایز است، هنگامی که مردی به تنهایی نماز می‌خواند سپس مرد دیگری آمد پس با او نماز بخواند زیرا «عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ، فَقُمْتُ أُصَلِّي مَعَهُ، فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ بِرَأْسِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ»[۱] (از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ  روایت است که گفت: شبی نزد خاله‌ام بودم رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   به نماز شب (تهجد) ایستاد من هم ایستادم تا با وی نماز بگزارم وبه جانب چپ او ایستادم رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سر مرا گرفت ومرا به جانب راست خویش آورد) و این دلیلی است برای جواز نیت امامت بعد دخول نماز به صورت فردی و این در نقل واضح است و آنچه در نفل ثابت است در فرص نیز ثابت است مگر این که دلیلی برای تخصیصش باشد و این اینجا دلیلی برای منع وجود ندارد.

برای همین می‌توانی که اشاره کنی که با تو نماز بخواند و اگر در این حالت نماز جماعتی خواندید و اگر همراه شما یک رکعت با بیشتر را درک کرد پس برای شما اجر جماعتی می‌باشد.


[۱] رواه البخاری (۶۹۹) و مسلم (۷۶۳).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا بدأت في صلاة فرض ومضى بعضها، ثم دخل المسجد متأخر مثلي، ولم يدخل معي في صلاتي، فهل يجوز لي أن أشير إليه بيدي للدخول معي لنحظى بفضل الجماعة؟ وهل ذلك أفضل أم صلاته وحده؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: يجوز لك إذا دخلت وحدك في الصلاة ودخل رجل آخر أن تشير إليه ليصلي معك، ولا حرج في ذلك. وهذه المسألة اختلف فيها أهل العلم، فمنهم من قال: إنه لا يصح أن يدخل مع المنفرد أحد بعد نية ،انفراده لأنه يشترط أن ينوي الإمامة قبل الدخول في الصلاة، ومنهم من قال بجواز ذلك، ومنهم من فرق بين الفرض والنفل، والصواب أن ذلك جائز، وأن الرجل إذا صلى وحده منفردًا ثم دخل رجل آخر فللآخر أن يصلي معه، لأن النبي صلى الله عليه وسلم «قام يصلي من الليل» يقول ابن عباس: فقمت أصلي معه، فقمت عن يساره، فأخذ برأسي، فأقامني عن يمينه وهذا دليل على جواز نية الإمامة بعد الدخول في الصلاة منفردًا، وهو في النفل ظاهر، وما ثبت في النفل ثبت في الفرض إلا بدليل، ولا دليل على المنع. وعلى هذا فلك أن تشير إليه ليصلي معك، وإذا صليتما جماعة في هذه الحال وقد أدرك معك ركعة فأكثر حصل لكما أجر الجماعة.

مطالب مرتبط:

(۲۰۶۷) حکم نیت انفرادی در صورت ناتوانی از متابعت امام در نماز جماعت

اگر برای شما امکان متابعت وجود ندارد مگر با نقض طمأنینه در نماز پس واجب است که نمازت را انفرادی بخوانی و از او متابعت نکنی چون که جمع کردن بین طمأنینه و متابعت از این امام محال است....

ادامه مطلب …

(۲۰۴۲) حکم تلفظ نیت نماز با زبان

این بدعت است زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش وارد نشده است پس تلفظ به نیت بدعت است که نهی می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۲۰۴۱) حکم تلفظ نیت بر زبان

تلفظ به آن بدعت است و برای انسان سنت نیست وقتی خواست وضو بگیرد بگوید: بارالهی نیت کردم وضو بگیرم و وقتی خواست نماز بخواند بگوید: بار الهی نیت کردم که نماز بخوانم.....

ادامه مطلب …

(۲۰۳۹) حکم جاری نمودن نیت بر زبان

این قول صحیح نیست تکلم به نیت در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و عهد سلف صالح معروف نبوده است و آن‌چیزی است که مردم به وجود آورده‌اند که دلیلی نیز برای آن وجود ندارد زیرا که محل نیت قلب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۲۰۴۹) حکم تغییر نیت در نماز از فرض به نافله

بله برای انسان جایز که نماز را به صورت فردی می‌خواند و جماعتی حاضر شد آن را به نفل تغییر دهد و آن را تمام کند و همراه آنها جماعتی بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۰۵۷) توضیحی در مورد انصراف امام در خلال نماز جماعت به دلیل شرعی

اگر امام در اثنای نماز بی وضو شد پس بر او واجب است که نماز را رها کند و برایش حلال نیست که با حالت بی‌وضویی نماز را تمام کند و بعضی از مردم در این امر خجالت می‌کشند و باقی می‌مانند و نماز را ادامه می‌دهند و این بازی کردن با دین است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه