یکشنبه 12 رمضان 1447
۹ اسفند ۱۴۰۴
1 مارس 2026

(۲۰۱۹) حکم وارد شدن به مسجد و همراه داشتن پاکت سیگار

(۲۰۱۹) سوال: دیده‌ام که بعضی از مردم برای نماز وارد مسجد میشوند و در جیبشان سیگار میباشد آیا برایشان در این گناه است؟ و نصیحت شما چیست یا شیخ بزرگوار؟

جواب:

نه، در مورد نماز در حمل سیگار برایشان گناه نیست زیرا که حمل آن تأثیری در نماز ندارد برای این که سیگار نجس حسی نیست ولی در استعمال این گناه است و استعمال دخانیات در عصر حاضر ثابت شده است که حرام است و اگر در قبل بین اهل علم اختلاف بود که بعضی آن را مباح و بعضی مکروه و بعضی حرام می‌دانستند ولی بعد از این که از جهت پزشکی ثابت شد که مضر است و سبب بیماری‌های صعب العلاج میشود و ممکن که هلاک نیز بشود بعد از ثابت شدن این واضح گشته است که حرام است به خاطر این الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میفرماید: {وَلَا تَقۡتُلُوۤا۟ أَنفُسَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمۡ رَحِیمࣰا} [سوره النساء: ۲۹] (و خودتان را نکشید [یعنی خودکشی نکنید]، زیرا الله (نسبت) به شما مهربان است) و {وَلَا تُلۡقُوا۟ بِأَیۡدِیكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ} [سوره البقرة: ۱۹۵] (خود را با دست خویش به هلاکت نیفکنید) و الله به مریضی که با استعمال آب به ضرر میرسد یا بیماری‌اش ادامه پیدا میکند امر میکند که تیمم کند و چون که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت که میفرماید: «لا ضرر و لا ضرار»[۱] (زیان رساندن به خود و دیگران (در اسلام جایز) نیست) و «إِنَّ لِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا»[۲] (حقیقتا بر تو در خودت حقی است) و «أنه نهی عن إضاعة المال»[۳] (ایشان از ضایع کردن مال نهی فرمودند) و «مَنْ أَكَلَ ثُومًا أَوْ بَصَلًا فَلْيَعْتَزِلْنَا “. أَوْ قَالَ: ” فَلْيَعْتَزِلْ مَسْجِدَنَا وَلْيَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ»[۴] (کسی که سیر یا پیاز خورد باید از ما گوشه بگیرد یا چنین گفت: از مسجد ما گوشه بگیرد ودرخانه خویش بماند).

وقتی که دخانیات نگاه میکنیم می‌بینیم که در آن ضرر بر بدن و ضایع کردن مال و سبب اذیت کردن مردم در جامعه است و همه‌ی این اسباب لازمه‌ی قول به تحریم آن می‌باشد.

از این منبر برادران مسلمانم خطاب قرار می‌دهم که در مورد خود و اموال و برادران مسلمانشان تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را رعایت کنند

و این عادتی که نصوص قرآن و سنت بر تحریم آن دلالت میدهند رها کنند و بدانند که قول ما که می‌گوییم حرام است کلمه‌ی گذرایی نیست و دارای اهمیت است و قطعا چیزی که حرام است بر هر مسلمانی واجب است که نفس خود را نگه دارد و از آن دوری کند زیرا محرمات معصیت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش است و معصیت قلب را مریض میکند و چه بسا قلب بمیرد. و به قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گوش فرا ده: {إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَیۡهِ ءَایَـٰتُنَا قَالَ أَسَـٰطِیرُ ٱلۡأَوَّلِینَ* كَلَّاۖ بَلۡۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا۟ یَكۡسِبُونَ} [سوره المطففين: ۱۳-۱۴] (چون آیات ما بر او تلاوت شود، گوید: «(این) افسانه‌های گذشتگان است* هرگز چنین نیست (که آنها گمان میکنند) بلکه (بسبب) آنچه کردهاند بر دلهایشان زنگار بسته است) پس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیان کرد آنچه انسان از معاصی کسب میکند، قلب انسان زنگار می‌بندد تا حق را نداند و حتی حق بر او ملتبس شود و از قرآن نفع نبرد بلکه آن را افسانه‌های بی ارزش ببیند و تلاوت آن را از اتلاف وقت بداند پس معاصی بر قلب بسیار خطرناک هستند و بهترین چیزی که بسیاری از علما گفته‌اند: اصرار بر صغیره، کبیرهای از گناهان کبیره است.

پس نصیحت من به عموم برادرانم از این منبر این است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را رعایت کنند و به قدر توانشان تلاش کنند که از این که از مضر است و هم اتلاف مال، خلاص شوند.

و اگر کسی بگوید: ترک آن سخت است ولی می‌گویم قطعا انسان اگر بر کاری برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ   عزم کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز او را یاری می‌دهد و با نفس قوی و أراده‌ای صادق ممکن است که از آن خلاص شود و بعضی از مردم را دیده‌ایم که با ارادهای صادق و با استعانت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را ترک کرده‌اند و اگر امکان ترک آن به صورت فوری وجود ندارد پس با تدریج امکان پذیر است پس اگر در شبانه روز ۲۰ سیگار میکشد پس کم کم از آن کم کند تا این که از آن خلاص شود. و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای خود و برادران مسلمانمان هدایت، توفیق م خیر را می‌خواهیم.


[۱] رواه احمد (۳۱۳/۳) و ابن ماجه (۲۳۴۰).

[۲] رواه البخاري (١٩٦٨).

[۳] رواه البخاری (۱۹۷۵) و مسلم (۱۱۵۹).

[۴] رواه البخاری (۸۵۳) و مسلم (۵۶۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أشاهد بعض الناس يدخلون إلى المسجد لكي يُصَلُّوا وهم يحملون معهم السجائر في جيوبهم، هل عليهم إثم في هذا؟ وما نصيحتكم يا فضيلة الشيخ؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: لا ليس عليهم إثم في حملهم لهذه السجائر بالنسبة للصلاة، لأن حملها لا يؤثر في الصلاة، حيث إن السجائر طاهرة وليست نجسة نجاسة حسية، ولكن عليهم إثم بشرب هذه السجائر، فإن شرب الدخان ثبت في وقتنا الحاضر أنه محرم ، وإن كان من قبل يختلف فيه أهل العلم، فمنهم من يبيحه، ومنهم من يكرهه، ومنهم من يحرمه، لكن بعد أن ثبت من الناحية الطبية أنه مُضِرٍّ، وأنه سبب لحدوث أمراض مستعصية قد تؤدي إلى الهلاك، بعد ثبوت هذا تبين أنه محرم، لقول الله تعالى: ﴿ وَلَا تَقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا ﴾ [النساء: ۲۹] ، وقوله تعالى: ﴿ وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَهْلُكَةِ ﴾ [البقرة: ۱۹٥]، ولأن الله تعالى أمر المريض – الذي يتضرر باستعمال الماء بالتيمم خوفًا من أن يستمر فيه المرض ويتضرر، ولأنه قد روي عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «لا ضرر ولا ضرار»، وثبت عنه صلى الله عليه وسلم أنه قال: «إن لنفسك عليك حقا»، وثبت عنه صلى الله عليه وسلم «أنه نهى عن إضاعة المال»، وثبت عنه صلى الله عليه وسلم أنه «من أكل ثوما أو بصلا، فليعتزلنا أو ليعتزل مسجدنا، وليقعد في بيته»، وقال: إن ذلك مؤذ، وإن الملائكة تتأذى مما يتأذى منه بنو آدم».

وإذا نظرنا إلى التدخين وجدنا أن الدخان فيه ضرر على البدن، وفيه إضاعة للمال، وفيه أذية للناس في مجتمعاتهم، وكل هذه أسباب تستلزم القول بتحريمه.

والذي أوجهه إلى إخواني المسلمين من هذا المنبر هو أن يتقوا الله -عز وجل- في أنفسهم وفي أموالهم وفي إخوانهم من المسلمين، وأن يقلعوا عن هذه العادة التي مقتضى نصوص الكتاب والسُّنَّة تحريمها، وليعلم أن قولنا: هذا محرم ليس هو كلمة عابرة، بل هو كلمة لها قيمتها، فإن المحرم يجب على كل مسلم أن يحمي نفسه منه وأن يبتعد عنه، لأن المحرمات معاصي الله ورسوله والمعاصي تحدث في القلب أمراضًا ربما تؤدي إلى موت القلب. واستمع إلى قول الله تعالى: ﴿ إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ ايَتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴾ [المطففين: ١٣ – ١٤] ، فَبَيَّنَ الله -عز وجل- أن ما يكتسبه الإنسان من المعاصي قديران به على قلب العاصي، حتى لا يعلم الحق، وحتى يلتبس عليه الحق، فهو لا ينتفع بالقرآن، بل يرى أنه أساطير لا قيمة لها وإنما يتلى لإتلاف الوقت، فالمعاصي خطيرة على القلب، وما أحسن ما قاله كثير من أهل العلم: إن الإصرار على الصغائر كبيرة من الكبائر.

فنصيحتي لإخواني عامة من هذا المنبر أن يتقوا الله، وأن يحاولوا بقدر ما يستطيعون التخلص من هذا الشراب المضر المتلف للمال.

قد يقول قائل: إن التخلص منه صعب ولكن أقول: إن الإنسان إذا عزم على فعل الأمر مخلصا الله، واستعان بالله -عز وجل-، وكان قوي النفس صادق العزيمة، فإنه يمكنه التخلص منه، وقد رأينا بعض الناس تخلصوا منه بصدق عزيمتهم، واستعانتهم بالله عز وجل، وإذا لم يمكنه التخلص منه فورًا فإنه يمكنه أن يتخلص منه بالتدرج، فبدل أن يتناول عشرين سيجارة في اليوم والليلة يقلل شيئًا فشيئًا حتى يتمكن من الخلاص منه. نسأل الله لنا ولإخواننا المسلمين الهداية والتوفيق والخير.

مطالب مرتبط:

(۱۹۹۸) حکم کشف قبور در هنگام ساخت مسجد

این قبور، یا قبور جاهلیت هستند که قبور کفار حرمتی ندارند و یا قبور مسلمانان هستند...

ادامه مطلب …

(۱۹۹۰) حکم مشاهده نجاست بر روی لباسها بعد از خواندن نماز

اگر بعد از نماز فجر نخوابیده‌ای پس نماز فجرت غیر صحیح است زیرا جنب بوده‌ای هنگامی که یقین حاصل کردی که آن منی است...

ادامه مطلب …

(۱۹۹۳) حکم نماز در مکانی که قبور در آن وجود دارد

ساختن بر روی قبور حرام می‌باشد و هر چیزی که بر قبر بنا شده باشد واجب است که از بین برود و اقرار بر آن جایز نیست و نماز در آن صحیح نمی‌باشد و باطل است...

ادامه مطلب …

(۲۰۱۷) حکم نماز در مرابض (طویله) شتر

مرابض شتر به قسمت تقسیم می‌شود: قسمت اول: این است شتر برای اضطرار جایی می‌خوابد مثل این که در سفر است....

ادامه مطلب …

(۱۹۹۱) حکم نماز در مسجدی که جزئی از آن در قبرستان است

این مسجد حرام است و خراب کردنش واجب است اما اگر مسجد اول بوده است و بعد میت را در آن دفن کرده‌اند پس واجب است که نبش قبر شود

ادامه مطلب …

(۱۹۸۶) حکم تکرار نماز با مشاهده آثار احتلام بر روی لباس

هر کس بدون طهارت نماز خواند حال بدون وضو یا بدون غسل از روی جهل یا از روی فراموشی باید آن نمازی را که بدون طهارت خوانده است دوباره بخواند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه