(۱۹۳۰) سوال: اگر کسی دقیقا با طلوع خورشید از خواب بیدار شود چگونه نماز را ادا کند؟ آیا در وقتش است یا بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌ی نیزه؟

جواب:

برای انسان واجب که هر وقت از خواب بیدار شد نمازش را بخواند حال هنگام طلوع خورشید باشد یا هنگام غروب خورشید یا هر وقت دیگر که باشد برای عموم فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من نام عن صلاةٍ أو نسيها فليصلها إذا ذكرها، لاكفارة لها إلا ذلك» (کسی که از نمازی خواب رفت یا فراموش کرد پس هنگامی که بیاد آورد آن را بخواند و کفاره‌ای غیر از آن ندارد) یعنی اگر فراموش کرده است هنگامی که به یاد آورد نمازش را می‌خواند و اگر خواب افتاده است هنگامی که بیدار شد نمازش را می‌خواند و برایش تأخیر جایز نیست پس بر او لازم است که هنگامی که از خواب بلند شد هنگام طلوع خورشید وضو بگیرد سپس دو رکعت سنت فجر ( مستحب است و واجب نیست) را بخواند و بعد از آن فرض را بجا آورد.

و اینجا وقفه‌ی کوتاهی برای نصیحت سوال کننده و کسانی که در مورد نماز صبح به خاطر خواب تأخیر می‌کنند، می‌زنم و می‌گویم: برای انسان واجب هنگامی که فقط با بیدار کننده‌ای بیدار می‌شود پس باید آن را اتخاذ کند یا به شخصی که ثقه و حریص بر بیدار کردنش است اعتماد کند یا زنگ هشدار بگذارد و این الحمد لله بسیار زیاد و هر انسانی می‌تواند آن را دریابد.

اما این به نفسش واگذار کند که هر وقت بیدار شد نماز بخواند این خطای بسیار عظیمی است و بر این خطر قرار دارد که نمازش قبول نشود زیرا هر انسانی که به صورت تعمدی از وقت نماز تأخیر کند نماز ندارد اگر نماز بخواند و اگر صد مربته هم بخواند زیرا تأخیر نماز از وقتش بدون عذر شرعی یعنی عملی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر نکرده‌اند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱] (هر عملی که امر ما بر آن نیست مردود است) یعنی مردود است.

[۱] تخریج آن گذشت.