پنج‌شنبه 13 ذیقعده 1447
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
30 آوریل 2026

(۱۹۱۰) لزوم پایبندی موذنین مساجد به تنظیم دقیق اوقات اذان

(۱۹۱۰) سوال: در شهر ما الحمد لله ۳ مسجد وجود دارد و در هنگام اذان گفتن ملزم به یک وقت واحد نیستند و بسیاری از ما بلافاصله بعد اذان مسجد نزدیک ما نماز می‌خوانیم و بعد از این تمام کردیم مدتی بعد صدای اذان مسجد دیگر را می‌شنویم، آیا در این حالت باید دوباره نماز بخوانیم و حکم آن نماز در این حالت چیست؟

جواب:

اولا برادران مؤذنین در هر بلد اسلام را نصیحت می‌کنم که به تنظیم وقت عنایت ورزند زیرا ایشان در مقابل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مسؤل هستند که این امانتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آنها قرار  داده است رعایت کنند و قبل از وقت اذان ندهند و بعد از دخول وقت تأخیر نکنند زیرا اذانش قبل از وقت، کسانی به آن اقتدا می‌کنند و نماز می‌خوانند در صورتی که نماز قبل از دخول وقت باطل و قبول نمی‌باشد و جز نماز نافله صحیح نیست و فرض از گردن او ساقط نمی‌شود و نماز گذار، نماز فرض خوانده است در صورتی که قبول نمی‌باشد زیرا که قبل از وقت خواندن است بلکه آن نافله می‌باشد.

و اگر مؤذن از اول وقت تأخیر کند مردم را از نماز اول وقت نگه می‌دارد زیرا بسیاری از مردم منتظر اذان مؤذن می‌مانند و چه بسا این اذان، اذان فجر در ایام روزه باشد و مردم می‌خورند در صورتی که فجر طلوع کرده است.

مهم این است که مؤذن مسؤلیت بسیار بزرگی دارد و بر او لازم است که در ادای این مسؤلیت تقوای الهی را رعایت کند و بعد از دخول وقت فورا اذان بگوید تا اگر قبل از آن اذان دادند مردم فریب نخورند و مردم از دخول وقت تأخیر نکنند اگر در اذان تأخیر کرد و اگر در یک بلد دو مؤذن وجود دارد و یکی از آن دو دیرتر از دیگری اذان می‌دهد و از کسی پیروی می‌شود که به امانت و محافظت بر وقت شناخته شده است و اگر نمی‌داند که کدام در امانت و محافظت قوی‌تر هستند پس اعتبار به آن است که دیرتر اذان می‌دهد زیرا زمانی که بین دو مرد اختلاف شد که یکی گفت واقع شده و یکی کفت واقع نشده است پس قول کسی که نفی می‌کند مقدم است زیرا اصل در عدم آن است و نص اهل علم است که اگر دو نفر برای رصد فجر تعیین شدند یکی گفت طلوع کرده و یکی گفت طلوع نکرده است پس در این قول آن که می‌گوید طلوع نکرده است مقدم است زیرا اصل با آن است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلتان: يوجد في مدينتنا ثلاثة مساجد والحمد لله، وعند رفع الأذان لا يكون هناك التزام في الوقت الواحد، فكثيرا ما نصلي مباشرة بعد رفع الأذان من المسجد القريب منا، وبعد أن ننتهي بفترة نسمع النداء من مسجد آخر، فهل علينا إعادة الصلاة وما حكم الصلاة؟ في هذه الحالة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا ننصح إخواننا المؤذنين في أي بلد من بلاد الإسلام أن يَعْتَنُوا بضبط الوقت لأنهم مسؤولون أمام الله -عز وجل- عن هذه الأمانة التي جعلهم الله من رعاتها، فلا يؤذن قبل الوقت ولا يتأخر عن الوقت، أي: عن دخوله، لأن أذانه قبل الوقت قد يقتدي به من يقتدي من الناس فيصلي، وتقع صلاته قبل الوقت والصلاة قبل الوقت باطلة غير مقبولة، لا تصح إلا نفلا، ولا تبرأ بها الذمة عن الفرض، والمصلي صلاها على أنها فرض، ولكنها لا تُقبل منه على أنها فرض لأنها في غير وقتها، بل تكون نفلا.

وإن تأخر المؤذن عن الأذان في أول الوقت حَبَسَ الناسَ عن الصلاة في أول الوقت، لأن كثيرًا من الناس ينتظرون أذان المؤذن، وربما يكون هذا الأذان أذان الفجر في أيام الصوم فيبقى الناس يأكلون وقد طلع الفجر.

المهم أن المؤذن عليه مسؤولية كبيرة عظيمة، فعليه أن يتقي الله تعالى في أداء مسؤوليته، ويؤذن فور دخول الوقت حتى لا يَغُرّ الناس إن أذن قبله، ولا يؤخر الناس إن أذن متأخرًا عن دخول الوقت، وإذا كان في البلد مؤذنان فأكثر وصار أحدهما يتأخر والثاني يتقدم فالمتبع منهما من عُرف بالمحافظة وقوة أداء الأمانة، فإن لم يُعلم أيُّها أشدُّ محافظة وأقوى في أداء الأمانة فإن المعتبر المتأخر منهما، ذلك لأن الرجلين إذا اختلفا في شيء فقال أحدهما: حصل، وقال الثاني: لم يحصل، فإن المقدَّم قولُ النافي، لأن الأصل عدم ذلك، وقد نص أهل العلم على أنه إذا وَكَّلَ الرجلُ رجلين يرقبان الفجر له، فقال الأول: طلع الفجر، وقال الثاني: لم يطلع، فإنه يقدم قول من يقول: إن الفجر لم يطلع، لأن الأصل معه.

مطالب مرتبط:

(۱۹۰۵) حکم خواندن نماز بعد از اذان اول

اگر موذن اول موثق است غلبه‌ی ظن این است که اذان نمی‌گوید مگر زمانی که نماز در آن حلال شود و اگر اذان مغرب است با آن افطار می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۹۰۸) اگر انسان نماز را ۱۰ دقیقه قبل از وقت آن بخواند، نمازش باطل است؟

کسی که قبل از وقت نمازش را بخواند قبول نیست و نافله محسوب می‌شود یعنی برای آن ثواب نفل را دارد و باید بعد از دخول وقت نمازس را دوباره بخواند.....

ادامه مطلب …

(۱۹۲۵) بسیاری از مواقع نماز صبح از من فوت می‌شود چکار کنم؟

هنگامی که نماز صبح از شما فوت شد پس قضای آن را بجای بیاور....

ادامه مطلب …

(۱۹۰۴) الصلاة الوسطی چه نمازی می‌باشد؟

صلاة الوسطی همان نماز عصر است....

ادامه مطلب …

(۱۹۰۳) حکم نماز در بعضی از بخش‌های زمین که خورشید در آنجا نمی‌تابد مگر اندک زمانی

حکم این گروه از مردم مانند کسانی هستند که دجال می‌آید و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای اصحابش تعریف می‌کند که دجال چه مدت در زمین می‌ماند.....

ادامه مطلب …

(۱۹۲۲) حکم قضای نماز مغرب در وقت صبح یا عصر

جایز نیست که بدون عذر تأخیر کند پس اگر بدون عذر از وقتش خارج کند اگر بعد نماز هم بخواند قبول نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه