پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۸۹۴) بعضی از بدعت‌های موذنین بعد از اذان

(۱۸۹۴) سوال: مؤذن بعد از هر اذانی می‌گوید: الصلاة و السلام علیک یا سیدی یا رسول الله، یا من فی المدینة المنورة، صلاة و سلاما دائما علیک، آیا این بدعت است؟

جواب:

بله والله این از بدعت است و واجب است که از آن دست بکشد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صلوات و بعد هم دعای وسیله برای او تشویق کرده است پس هنگامی که مؤذن اذان را تمام کرد بگوید: اللهم صل علی محمد اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد همچنین کسی که از مؤذن تبعیت نموده است ولی آن را در میکروفون یا بر مناره نمی‌گوید بلکه به صورت سری در نفسش می‌گوید زیرا الفاظ اذان محفوظ و منقول به تواتر بین مسلمین می‌باشد و در آن این زیادت نمی‌باشد و دعا سری می‌باشد و جهری نیست.

سؤال کننده می‌گوید: شیخ بزرگوار آیا مؤذن اگر بر این صیغه استمرار ورزد گناه‌کار می‌شود؟

جواب: بله گناه دارد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بدعت صریحا تحذیر داده است و فرموده است: «کل بدعة ضلالة»[۱] (هر بدعتی گمراهی است) آیا امکان  برای انسان امکان دارد که جرائت کند در کل اوقات بر گمراهی باشد مخصوصا که او برای نماز و فلاح ندا می‌زند؟


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعد كل أذان يقول المؤذن: الصلاة والسلام عليك يا سيدي يا رسول الله يا من في المدينة المنورة، صلاة وسلاما دائما عليك، هل هذا من البدع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم هذا والله من البدع، ويجب الكف عنه، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- إنها حثّ على الصلاة عليه ثم الدعاء بالوسيلة له، فإذا فرغ المؤذن من الأذان قال: اللهم صل على محمد اللهم رب هذه الدعوة التامة، والصلاة القائمة آت محمدا الوسيلة والفضيلة وابعثه مقاما محمودا الذي وعدته إنك لا تخلف الميعاد. وكذلك يقول من كان يتابع المؤذن، ولكن لا يقوله في الميكرفون أو على منارة، يقول ذلك سرا في نفسه، لأن ألفاظ الأذان محفوظة منقولة بالتواتر بين المسلمين، وليس في هذه زيادة فالدعاء يكون سِرا ولا يكون جَهْرًا.

يقول السائل: فضيلة الشيخ هل يأثم المؤذن إذا استمر على مثل هذه الصيغة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يأثم، لأن النبي صلى الله عليه وسلم حَذَّر من البدع تحذيرًا بالغا وقال: «كل بدعة ضلالة»، وهل يمكن للإنسان أن يتجرأ على الضلالة كل وقت، ولاسيما وأنه ينادي للصلاة وللفلاح؟

مطالب مرتبط:

(۱۸۹۳) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبل و بعد اذان

صلوات قبل از اذان بر رسول الله مشروع نیست ولی تبعیت از مؤذن در هر وقت مشروع است و صلوات بر رسول الله بعد اذان مستحب است...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۱) اگر شخصی اذان را از رادیو بشنود جایز است که آن را تکرار کند؟

اگر اذانی است که به صورت مستقیم پخش می‌شود که یعنی برای نماز داده ‌می‌شود پس این جواب داده ‌می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۸) حکم فرستادن درود بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از اذان

صلوات بر وجه مشروع بعد از اذان سنت است و شایسته است که انسان بعد از این از اذان تبعیت کرد بگوید: (اللهم صل علی محمد و علی آل محمد، اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد).....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۵) آیا دعایی قبل از نماز گفته ‌می‌شود؟

دعای معینی قبل از نماز نمی‌شناسم ولی بین اذان و اقامه از جاهایی استجابت دعا می‌باشد و دعای بین اذان و اقامه رد نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۴۷) مؤذن مسجد با آب وضو نمی‌گیرد و تیمم می‌کند آیا با اذان و اقامه‌ی او نماز ما صحیح است؟

واجب است که او را نصحیت کنید و برایش بیان کنید که نمازش بدون طهارت مشروع باطل است و با آن این فریضه ادا نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۷۳) حکم اختلافات موذنین در بیان طلوع فجر ماه رمضان

مادامی که فجر آشکار نشده است انسان می‌تواند بخورد و بیاشامد ولی الان مشکل این است که در شهرها و روستاها برق وجود دارد و امکان درک طلوع فجر در ابتدای آن وجود ندارد برای این که نور وجود دارد پس احتیاط آن است که انسان از خوردن و نوشیدن بر اساس تقویم دست بکشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه