پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۸۵۹) حکم خواندن نماز در مسجد بدون اذان

(۱۸۵۹) سوال: امام وارد مسجد شد و اذان داده نشده است و این امام نماز را اقامه کرد بدون اذان دادن. نظر شما در مورد این چیست؟

جواب:

اگر در آن بلد مؤذنینی وجود دارند که صدا را به همه جا می‌رسانند پس اذان فرض کفایه است و این فرض با اذان دیگران بجا آمده است و اگر امام نماز را بدون اذان اقامه کرد اشکالی ندارد.

و اگر در این بلد جز این مسجد دیگری نمی‌باشد که اذان داده شود پس باید اذان داده شود هرچند که از اول وقت آن گذشته باشد پس زمانی که حاضر شد اذان بدهد و نماز را اقامه کند.

و در این مناسب امامان و مؤذنین را نصیحت می‌کنم که در این امانت آنچه واجب است را ادا کنند و مؤذن اذان را به بهترین وجه در وقتش بگوید و در آن تأخیر نکند و کلمات اذان را آن طوری که شایسته است بجا آورد و همچنین برخی از امامان از تخلف می‌کنند گاهی با عذر و گاهی از روی سهل‌انگاری و اگر عذر دارد حتما کسی  برای نماز خواندن از جای او باشد تا که مردم منتظر نباشند برای نماز خواندن با آن و کسی را نایب کند که اهلیت امامت در قرائت و دین را داشته باشد.

اما اگر تخلفش از روی سهل انگاری است زیرا که برای پیک نیک یا مانند این به بیرون رفته است پس این غلط می‌باشد و خلاف امانت است پس به مسؤلین امر واگذار می‌شود تا آنچه مطلوب است را انجام دهند و در این امر سهل انگاری جایز نیست.

این نصحیت مهم به برادران امامان و مؤذنین می‌باشد، کسانی اولیٰ ترین مردم در تطبیق آنچه در وظیفه‌ای که بر عهده گرفته‌اند، هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دخل الإمام إلى المسجد ولم يؤذن للصلاة، فأقام هذا الإمام الصلاة وصلى بدون أذان، فما رأيكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان البلد فيه مؤذنون يسمعون في كل البلد، فالأذان فرض كفاية، وقد حصل الفرض بأذان الآخرين، فإذا دخل الإمام وأقام الصلاة بدون أذان فلا حرج.

وأما إذا لم يكن في البلد سوى هذا المسجد الذي يؤذن فيه فلا بد أن يُؤَذِّن وإن فات أول الوقت، فيؤذن متى حضر ويقيم الصلاة.

وإنني بهذه المناسبة أنصح إخواني المؤذنين والأئمة أن يلاحظوا الأمانة ويراعوها في أداء ما يجب عليهم، فيقوم المؤذن بالأذان على الوجه الأكمل فيُؤَذِّنَ في الوقت ولا يتأخر، ويقيم كلمات الأذان على ما ينبغي، كذلك بعض الأئمة يتخلف عن الصلاة، أحيانًا لعذر وأحيانًا تهاونا، فإن كان بعذر فلا بد أن يقيم من يصلي عنه، حتى لا يبقى الناس يتناظرون من يصلي بنا، ولينب عنه من هو أهل للإمامة في قراءته ودينه.

وأما إذا كان تخلفه تهاونا، لأنه خرج إلى البر لنزهة أو ما أشبه ذلك فهذا غلط، هذا خلاف الأمانة، فولاة الأمر أوكَلُوا إليه هذا العمل ليقوم به على الوجه المطلوب، فلا يجوز له أن يتهاون في هذا الأمر.

المهم هذه نصيحتي لإخواني الأئمة والمؤذنين الذين هم أولى الناس بأن يطبقوا ما يجب عليهم نحو الوظيفة.

مطالب مرتبط:

(۱۸۸۹) حکم قول: “لااله الا الله” مأمومین یا نمازگزاران بعد از اقامه‌ی نماز

بعضی از اهل علم گفته‌اند که اقامه نیز مانند اذان جواب داده می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۱) حکم گفتن {إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا} بعد از هر اذان

این بدعت است زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است و به آن امر نکرده است و ذ زمانش نیز انجام نگرفته است و در عهد خلفای راشدین نیز انجام نگرفته است....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۰)حکم جماعتی در مسجد که در بعضی از نماز‌ها به اذان مسجد دیگر اکتفا می‌کنند

جایز است هنگامی که صدای مؤذن را می‌شنوند هرچند که در همسایگی آنها نباشد اما در مسجدی همیشه در آن نماز جماعت برپا می‌شود و مؤذنی ندارد غیر معمول و غیر متعارف است...

ادامه مطلب …

(۱۸۵۷) حکم دادن اقامه در نماز برای مردی که تنهاست

اگر او منفرد است چیزی بر او نیست که اقامه را ترک کند زیرا که اقامه در حقش سنت است...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۷) حکم قول «إنک لا تخلف المیعاد» در دعای بعد اذان

حکمش این است که گفته می‌شود زیرا که آن در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است و این زیادت مناقاتی مزید ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۸۵۴) حکم گفتن اقامه در نماز زنان

این مسئله بین علما اختلاف است که آیا اقامه برای جماعت زنان مشروع است یا خیر؟ و نزدیکتر آن است که مشروع است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه