یکشنبه 23 ذیقعده 1447
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
10 می 2026

(۱۸۵۹) حکم خواندن نماز در مسجد بدون اذان

(۱۸۵۹) سوال: امام وارد مسجد شد و اذان داده نشده است و این امام نماز را اقامه کرد بدون اذان دادن. نظر شما در مورد این چیست؟

جواب:

اگر در آن بلد مؤذنینی وجود دارند که صدا را به همه جا می‌رسانند پس اذان فرض کفایه است و این فرض با اذان دیگران بجا آمده است و اگر امام نماز را بدون اذان اقامه کرد اشکالی ندارد.

و اگر در این بلد جز این مسجد دیگری نمی‌باشد که اذان داده شود پس باید اذان داده شود هرچند که از اول وقت آن گذشته باشد پس زمانی که حاضر شد اذان بدهد و نماز را اقامه کند.

و در این مناسب امامان و مؤذنین را نصیحت می‌کنم که در این امانت آنچه واجب است را ادا کنند و مؤذن اذان را به بهترین وجه در وقتش بگوید و در آن تأخیر نکند و کلمات اذان را آن طوری که شایسته است بجا آورد و همچنین برخی از امامان از تخلف می‌کنند گاهی با عذر و گاهی از روی سهل‌انگاری و اگر عذر دارد حتما کسی  برای نماز خواندن از جای او باشد تا که مردم منتظر نباشند برای نماز خواندن با آن و کسی را نایب کند که اهلیت امامت در قرائت و دین را داشته باشد.

اما اگر تخلفش از روی سهل انگاری است زیرا که برای پیک نیک یا مانند این به بیرون رفته است پس این غلط می‌باشد و خلاف امانت است پس به مسؤلین امر واگذار می‌شود تا آنچه مطلوب است را انجام دهند و در این امر سهل انگاری جایز نیست.

این نصحیت مهم به برادران امامان و مؤذنین می‌باشد، کسانی اولیٰ ترین مردم در تطبیق آنچه در وظیفه‌ای که بر عهده گرفته‌اند، هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دخل الإمام إلى المسجد ولم يؤذن للصلاة، فأقام هذا الإمام الصلاة وصلى بدون أذان، فما رأيكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان البلد فيه مؤذنون يسمعون في كل البلد، فالأذان فرض كفاية، وقد حصل الفرض بأذان الآخرين، فإذا دخل الإمام وأقام الصلاة بدون أذان فلا حرج.

وأما إذا لم يكن في البلد سوى هذا المسجد الذي يؤذن فيه فلا بد أن يُؤَذِّن وإن فات أول الوقت، فيؤذن متى حضر ويقيم الصلاة.

وإنني بهذه المناسبة أنصح إخواني المؤذنين والأئمة أن يلاحظوا الأمانة ويراعوها في أداء ما يجب عليهم، فيقوم المؤذن بالأذان على الوجه الأكمل فيُؤَذِّنَ في الوقت ولا يتأخر، ويقيم كلمات الأذان على ما ينبغي، كذلك بعض الأئمة يتخلف عن الصلاة، أحيانًا لعذر وأحيانًا تهاونا، فإن كان بعذر فلا بد أن يقيم من يصلي عنه، حتى لا يبقى الناس يتناظرون من يصلي بنا، ولينب عنه من هو أهل للإمامة في قراءته ودينه.

وأما إذا كان تخلفه تهاونا، لأنه خرج إلى البر لنزهة أو ما أشبه ذلك فهذا غلط، هذا خلاف الأمانة، فولاة الأمر أوكَلُوا إليه هذا العمل ليقوم به على الوجه المطلوب، فلا يجوز له أن يتهاون في هذا الأمر.

المهم هذه نصيحتي لإخواني الأئمة والمؤذنين الذين هم أولى الناس بأن يطبقوا ما يجب عليهم نحو الوظيفة.

مطالب مرتبط:

(۱۸۹۳) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبل و بعد اذان

صلوات قبل از اذان بر رسول الله مشروع نیست ولی تبعیت از مؤذن در هر وقت مشروع است و صلوات بر رسول الله بعد اذان مستحب است...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۸) حکم فرستادن درود بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از اذان

صلوات بر وجه مشروع بعد از اذان سنت است و شایسته است که انسان بعد از این از اذان تبعیت کرد بگوید: (اللهم صل علی محمد و علی آل محمد، اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد).....

ادامه مطلب …

(۱۸۴۷) مؤذن مسجد با آب وضو نمی‌گیرد و تیمم می‌کند آیا با اذان و اقامه‌ی او نماز ما صحیح است؟

واجب است که او را نصحیت کنید و برایش بیان کنید که نمازش بدون طهارت مشروع باطل است و با آن این فریضه ادا نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۴۶) مؤذنی است که اذان شرعی را خوب نمی‌گوید، راهنمایی شما چیست؟

در واقع سوال کننده بیان نکرد که کدام همزه را حذف می‌کند و من نمی‌دانم که همزه‌ی اول (أشهد) منظورش می‌باشد؟

ادامه مطلب …

(۱۸۶۶) حکم پخش اذان از طریق صوت ضبط شده

جایز نیست زیرا که اذان عبادت است و واجب است که انسان با عبادت را بجا آورد بر حسب آنچیزی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است و با خود انسان بجا می‌آید و ضبط نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۸۶۱) آیا گرفتن حقوق برای اذان و اقامه جایز است؟

چیزی که الان از بیت المال برای امامان و مؤذنین گرفته می‌شود حقوق نیست ولی رزقی از بیت المال، برای کسی که نفعی به عموم مردم می‌رساند تخصیص داده شده است پس حرجی در گرفتن حقوق برای امام و مؤذن نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه