پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۷۹۵) حکم قضای نماز و روزه

(۱۷۹۵) سوال: زنی به سبب گرمی شدید هوا دو ماه از رمضان را روزه نگرفته است زیرا که در بادیه زندگی می‌کند و در طول سال چوپانی می‌کند و در آن وقت بسیار هوا گرم است که حتی کسانی که بزرگ هستند نیز نمی‌توانند روزه بگیرند و می‌گوید در آن زمان سنش پانزده سال بوده است و از روی جهل گاهی نماز می‌خواندم و گاهی نمی‌خواندم‌ و از این بیست سال می‌گذرد و الان سردرگم هستم که روزه‌ی آن را بگیرم یا نه؟ و در برابر آن نمازهایی که از من فوت شده است چه کنم؟

جواب:

بر او واجب است روزه‌ای که بعد از بلوغ بر آن فرض شده است را قضا کند ولی روزه‌ی قبل رسیدن او به بلوغ لازم نیست و در مورد نماز اگر قضا کرده است که بهتر است و اگر قضا نکرده نیز مشکلی در آن نیست و توبه آنچه ما قبل بوده است را محو می‌کند و گفتم که اگر قضا کرده است افضل می‌باشد زیرا که چیزی که ظاهر شد او از روی سهل‌انگاری نماز  را ترک نکرده است بلکه از روی جهل بوده است اما اگر نماز را از روی سهل‌انگاری عمدا ترک نموده است و سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منت نهاده است تا بر نماز استقامت ورزد، قضایی بر نماز او نیست و بر قضای آن فایده‌ای نیز نمی‌باشد اگر هزار بار قضا کند برای این که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید:«من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱] (هر عملی که امر ما بر آن نیست مردود است) و کسی که عمدا نماز را بدون عذر از وقتش خارج کند این عملی است که امر الله و رسولش بر آن نیست پس مردود می‌باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها امرأة لم تصم شهرين من رمضان بسبب شدة الحر، لأنها كانت تعيش في البادية، وتقوم برعي الأغنام طوال العام، وكانت الحرارة شديدة جدًا في ذلك الوقت حتى الكبار لم يستطيعوا الصيام تقول: وكنت أبلغ من العمر خمس عشرة سنة في حينها أيضًا، وجهلًا مني كنت أصلي أحيانًا وأترك أحيانًا، وهذا منذ عشرين عاما، والآن أنا محتارة هل أصوم عن ذلك أم أطعم ؟ وماذا علي تجاه الصلوات الفائتة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجب عليها أن تقضي ما تركت صيامه من بعد بلوغها، وأما ما كان قبل البلوغ فلا يلزم قضاؤه، فإنه ليس بواجب، والصلاة إن قضيتها فهو أحسن، وإن لم تقضيها فلا حرج، فالتوبة تهدم ما قبلها. وإنما قلت: إن قضت فهو أفضل، لأنها لم تتعمد الترك تهاونا فيما يظهر ولكن جهلا، وأما من ترك الصلاة عمدًا متهاونا ، ثم مَنَّ الله عليه واستقام فإنه لا يقضي الصلاة، وذلك لعدم الفائدة من قضائها، إذ لو أنه قضاها ألف مرة لم تنفعه، لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد» أي: مردود عليه، ومن تعمد ترك الصلاة عن وقتها بلا عذر فقد عمل عملا ليس عليه أمر الله ورسوله، فيكون مردودا.

مطالب مرتبط:

(۱۸۰۷) آیا نماز‌های فوت شده کفاره‌ای دارد؟

بر تو لازم است که توبه‌ای صادقانه و نصوح به سوی الله بکنی و زیاد اعمال صالح انجام دهی و آنچه از تو فوت شده است را قضا نکنی زیرا که اگر قضا کنی برای تو فایده‌ای ندارد

ادامه مطلب …

(۱۷۵۱) استقامت در نصیحت جوانانی که نماز نمی‌خوانند

در نصیحت فرزندان و جوانانتان استقامت کنید و اگر دست کشیدند و آنچه برایشان واجب بود را انجام دادند پس آنچه برای شما و آنان هست همین است.....

ادامه مطلب …

(۱۸۲۷) زنی شوهری دارد که نماز نمی‌خواند،به نظر شما راه حل چیست؟

برای این زن واجب است که تا حد توان خود را از این این مرد خلاص کند و تمکین کردن برای آن حلال نیست و برای او حرام است...

ادامه مطلب …

(۱۸۲۰) همسرم تارک نماز است، حکم شریعت در مورد ارتباط با این مرد چیست؟

حکم شرع در نظر ما در مورد این شوهری که تارک نماز است و سوال کننده می‌داند که او کافر است پس ادامه دادن زندگی با او جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۱۷۴۱) بلوغ و واجب شدن نماز

مهم این است که انسان به بلوغ برسد تا نماز بر او واجب می‌شود که با یکی از این امور سه‌گانه حاصل می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۷) حکم قضای نمازهای فوت شده

قضای نماز و روزه‌ای که به صورت عمدی آن را ترک کرده‌ای برای تو مشروع نمی‌باشد زیرا که برای تو فایده‌ای ندارد و هر عبادتی که وقت معینی دارد و اگر انسان بدون عذر آن را از وقتش خارج کند از او قبول نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه