شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۷۹۵) حکم قضای نماز و روزه

(۱۷۹۵) سوال: زنی به سبب گرمی شدید هوا دو ماه از رمضان را روزه نگرفته است زیرا که در بادیه زندگی می‌کند و در طول سال چوپانی می‌کند و در آن وقت بسیار هوا گرم است که حتی کسانی که بزرگ هستند نیز نمی‌توانند روزه بگیرند و می‌گوید در آن زمان سنش پانزده سال بوده است و از روی جهل گاهی نماز می‌خواندم و گاهی نمی‌خواندم‌ و از این بیست سال می‌گذرد و الان سردرگم هستم که روزه‌ی آن را بگیرم یا نه؟ و در برابر آن نمازهایی که از من فوت شده است چه کنم؟

جواب:

بر او واجب است روزه‌ای که بعد از بلوغ بر آن فرض شده است را قضا کند ولی روزه‌ی قبل رسیدن او به بلوغ لازم نیست و در مورد نماز اگر قضا کرده است که بهتر است و اگر قضا نکرده نیز مشکلی در آن نیست و توبه آنچه ما قبل بوده است را محو می‌کند و گفتم که اگر قضا کرده است افضل می‌باشد زیرا که چیزی که ظاهر شد او از روی سهل‌انگاری نماز  را ترک نکرده است بلکه از روی جهل بوده است اما اگر نماز را از روی سهل‌انگاری عمدا ترک نموده است و سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منت نهاده است تا بر نماز استقامت ورزد، قضایی بر نماز او نیست و بر قضای آن فایده‌ای نیز نمی‌باشد اگر هزار بار قضا کند برای این که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید:«من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱] (هر عملی که امر ما بر آن نیست مردود است) و کسی که عمدا نماز را بدون عذر از وقتش خارج کند این عملی است که امر الله و رسولش بر آن نیست پس مردود می‌باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها امرأة لم تصم شهرين من رمضان بسبب شدة الحر، لأنها كانت تعيش في البادية، وتقوم برعي الأغنام طوال العام، وكانت الحرارة شديدة جدًا في ذلك الوقت حتى الكبار لم يستطيعوا الصيام تقول: وكنت أبلغ من العمر خمس عشرة سنة في حينها أيضًا، وجهلًا مني كنت أصلي أحيانًا وأترك أحيانًا، وهذا منذ عشرين عاما، والآن أنا محتارة هل أصوم عن ذلك أم أطعم ؟ وماذا علي تجاه الصلوات الفائتة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجب عليها أن تقضي ما تركت صيامه من بعد بلوغها، وأما ما كان قبل البلوغ فلا يلزم قضاؤه، فإنه ليس بواجب، والصلاة إن قضيتها فهو أحسن، وإن لم تقضيها فلا حرج، فالتوبة تهدم ما قبلها. وإنما قلت: إن قضت فهو أفضل، لأنها لم تتعمد الترك تهاونا فيما يظهر ولكن جهلا، وأما من ترك الصلاة عمدًا متهاونا ، ثم مَنَّ الله عليه واستقام فإنه لا يقضي الصلاة، وذلك لعدم الفائدة من قضائها، إذ لو أنه قضاها ألف مرة لم تنفعه، لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد» أي: مردود عليه، ومن تعمد ترك الصلاة عن وقتها بلا عذر فقد عمل عملا ليس عليه أمر الله ورسوله، فيكون مردودا.

مطالب مرتبط:

(۱۸۰۶) نماز‌های قضا شده‌ی گذشته را چگونه جبران بکنم؟

ترک نماز کفر است و انسان را از دایره‌ی اسلام خارج می‌کند ولی به شما می‌گوییم که لازم نیست قضای من نماز‌های گذشته را بجای آوری بلکه به سوی الله توبه کن و زیاد اعمال صالح و استغفار و نوافل بجای آورد تا الله گذشته‌ی تو را عفو کند.

ادامه مطلب …

(۱۸۰۹) برای نماز و روزه‌ای که ترک کرده‌ام چکار باید بکنم؟

لازم است که به سوی الله توبه‌ی نصوح کند و بر طاعات مداومت کند و خود را با انجام صالح زیاد و استغفار و توبه فراوان به الله نزدیک کند...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۷) حکم قضای نمازهای فوت شده

قضای نماز و روزه‌ای که به صورت عمدی آن را ترک کرده‌ای برای تو مشروع نمی‌باشد زیرا که برای تو فایده‌ای ندارد و هر عبادتی که وقت معینی دارد و اگر انسان بدون عذر آن را از وقتش خارج کند از او قبول نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۷۷۸) نصیحت کردن اشخاص بی‌نماز

باید او را نصیحت کنی، با گفتگو یا پیام یا هدیه دادن نوار و رسائل شاید که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را به دست شما هدایت کرد...

ادامه مطلب …

(۱۷۵۱) استقامت در نصیحت جوانانی که نماز نمی‌خوانند

در نصیحت فرزندان و جوانانتان استقامت کنید و اگر دست کشیدند و آنچه برایشان واجب بود را انجام دادند پس آنچه برای شما و آنان هست همین است.....

ادامه مطلب …

(۱۷۷۲) چرا بعضی در رمضان فقط نماز می‌خوانند؟

کسی که نماز نمی‌خواند کافر است و در این شدت نمی‌باشد بلکه شدت در ترک نماز برای کسی که نماز را ترک می‌کند، است پس چه دینی بعد از ترک نماز با وجود راحتی آن و عظمتش برایش باقی می‌ماند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه