دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۱۷۹۰) توبه‌ی شخص بی‌نماز

(۱۷۹۰) سوال: حکم شرع در مورد کسی که بر نمازش محافظت نمی‌کرده و بلکه چندین ماه نماز نمی‌خوانده است ولی از آن توبه‌ی نصوح کرده و همه‌ی نمازهایش را ادا می‌کند و الان الحمد لله تمام نمازهایش را در وقتش می‌خواند و همچنین قبلا روزه‌ی رمضان را نمی‌گرفته است و بسیار دخانیات مصرف می‌کرده ولی الان از همه‌ی آن معصیت‌ها توبه کرده است والحمدلله. آیا قضای نماز‌هایی که قبلا ترک کرده است بر او لازم است؟

جواب:

اولا به این برادری که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منت نهاده که توبه کرده و تمام واجبات از نماز و روزه را بجا می‌آورد، تبریک می‌گویم و از الله برای او ثبات و زیادت خیر و فضلش را می‌خواهم و همه‌ی ما را بر ایمان بمیراند و در بهترین گروه امت محمد حشر بگرداند. و سپس به او می‌گویم: که توبه‌ی شما گناهان قبل شما را پاک می‌گرداند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را با این توبه می‌بخشد به خاطر این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌فرماید: {قُلۡ یَـٰعِبَادِیَ ٱلَّذِینَ أَسۡرَفُوا۟ عَلَىٰۤ أَنفُسِهِمۡ لَا تَقۡنَطُوا۟ مِن رَّحۡمَةِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ یَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِیعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِیمُ} [سوره الزمر: ۵۳] ((ای پیامبر، از جانب من) بگو: «ای بندگان من که بر خود اسراف (و ستم) کرده‌اید! از رحمت الله نا امید نشوید، همانا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همۀ گناهان را می‌بخشد، یقیناً او بسیار آمرزندۀ مهربان است) و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در وصف متقین می‌فرماید: {وَٱلَّذِینَ إِذَا فَعَلُوا۟ فَـٰحِشَةً أَوۡ ظَلَمُوۤا۟ أَنفُسَهُمۡ ذَكَرُوا۟ ٱللَّهَ فَٱسۡتَغۡفَرُوا۟ لِذُنُوبِهِمۡ وَمَن یَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمۡ یُصِرُّوا۟ عَلَىٰ مَا فَعَلُوا۟ وَهُمۡ یَعۡلَمُونَ} [سوره آل عمران: ۱۳۵] (و کسانی‌که چون مرتکب کار زشتی شوند یا بر خود ستم کنند، الله را به یاد می‌آورند، پس برای گناهان‌شان آمرزش می‌خواهند، و چه کسی جز الله گناهان را می‌آمرزد؟ و به آنچه کرده‌اند، در حالی‌که می‌دانند (که گناه است) پا فشاری و اصرار نمی‌کنند) بر همین مبنا لازم نیست که قضای نماز و روزه‌ی گذشته را بجای بیاورد ولی زیاد اعمال صالح و استغفار و توبه انجام دهد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌ی کسی را توبه کند قبول می‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في الذي لم يكن يحافظ على الصلوات، بل وكان ينقطع عنها شهورًا طويلة، ولكنه تاب توبة نصوحًا فأدى الصلوات جميعها، وأصبح محافظاً عليها محافظة تامة في أوقاتها والحمد لله، كما أنه لم يكن يصوم رمضان من قبل، وكان يُدَخِّنُ كثيرًا، وتاب الله عليه من جميع تلك المعاصي والحمد لله، فهل يلزمه أن يقضي الصلوات التي تركها من قبل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أهنئ هذا الأخ الذي منّ الله عليه بالتوبة والقيام بما أوجب الله عليه من فرض الصلاة والصيام، وأسأل الله -سبحانه وتعالى- له الثبات على ذلك، وأن يزيده من خيره وفضله، وأن يتوفانا وإياه على الإيمان، ويحشرنا في زُمْرَةِ خير الأنام محمد صلى الله عليه وسلم. ثم إني أقول له: إن توبتك من الذنوب تَجبُّ ما قبلها، وتوبتك من ترك الصلاة والصيام تجب ما قبلها، ويغفر الله سبحانه وتعالى عنك بهذه التوبة، لقول الله -تبارك وتعالى-: ﴿ قُلْ يَعِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ [الزمر: ٥٣]، ولقوله تعالى في وصف المتقين: ﴿ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ أَوَلَئكَ جَزَاؤُهُم مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّتُ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَرُ خلِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَمِلِينَ ﴾ [آل عمران: ١٣٥-١٣٦]، وبناء على ذلك فإنه لا يلزمه قضاء ما تركه من الصلاة والصيام فيما مضى، ولكن يكثر من العمل الصالح والاستغفار والتوبة، ويتوب الله على من تاب.

مطالب مرتبط:

(۱۷۸۹) حکم قضای نمازهای ترک شده

در مورد نمازهایی که ترک کرده‌ای و سوال کننده را الان مخاطب قرار می دهم که توبه در مورد آن کفایت می‌کند و باقی عمرت آن را خوب بجای آور و آنچه فوت شده است قضا ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۷۵۱) استقامت در نصیحت جوانانی که نماز نمی‌خوانند

در نصیحت فرزندان و جوانانتان استقامت کنید و اگر دست کشیدند و آنچه برایشان واجب بود را انجام دادند پس آنچه برای شما و آنان هست همین است.....

ادامه مطلب …

(۱۷۷۶) حکم شخصی که شهادتین را می‌گوید ولی نماز نمی‌خواند

این مرد در تناقض است چگونه بر فعل خیر حریص است در صورتی که بزرگترین خیر نماز است؟ برای چه بر نماز حریص نمی‌باشد؟...

ادامه مطلب …

(۱۷۶۹) مادرم نماز نمی‌خواند مگر در رمضان، چگونه او را نصیحت کنم؟

نصیحت من به این زن این است که تقوای الهی را رعایت کند و به آنچه الله از نمازهای پنجگانه را فرض گردانیده است بجای آورد و کسی که نماز را بدون عذر ترک کند کافر و مرتد می‌گردد...

ادامه مطلب …

(۱۸۱۰) حکم شخصی که زیاد صدقه می‌دهد اما نماز نمی‌خواند

برایش واضح سازید که ترک نماز او را کافر می‌کند و اگر صدقه دهد و روز برود و حج و عمره را بجا آورد و همچنان بر ترک نماز اصرار ورزد بداند که هیچ کدام از آن اعمال برای او فایده ندارد و از او قبول نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۹) آیا قضای نماز بعد از فجر و عصر جایز می‌باشد؟

برای سوال کننده مشروع نیست که نمازهای گذشته را قضا کند زیرا عملی که فایده‌ای ندارد شرعا مطلوب نیست و بلکه ترک آن فایده دارد پس خودت را آرام کن و زیاد عمل صالح انجام بده و خوبی‌ها، بدی‌ها را از یین می‌برد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه