شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۷۹۰) توبه‌ی شخص بی‌نماز

(۱۷۹۰) سوال: حکم شرع در مورد کسی که بر نمازش محافظت نمی‌کرده و بلکه چندین ماه نماز نمی‌خوانده است ولی از آن توبه‌ی نصوح کرده و همه‌ی نمازهایش را ادا می‌کند و الان الحمد لله تمام نمازهایش را در وقتش می‌خواند و همچنین قبلا روزه‌ی رمضان را نمی‌گرفته است و بسیار دخانیات مصرف می‌کرده ولی الان از همه‌ی آن معصیت‌ها توبه کرده است والحمدلله. آیا قضای نماز‌هایی که قبلا ترک کرده است بر او لازم است؟

جواب:

اولا به این برادری که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منت نهاده که توبه کرده و تمام واجبات از نماز و روزه را بجا می‌آورد، تبریک می‌گویم و از الله برای او ثبات و زیادت خیر و فضلش را می‌خواهم و همه‌ی ما را بر ایمان بمیراند و در بهترین گروه امت محمد حشر بگرداند. و سپس به او می‌گویم: که توبه‌ی شما گناهان قبل شما را پاک می‌گرداند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را با این توبه می‌بخشد به خاطر این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌فرماید: {قُلۡ یَـٰعِبَادِیَ ٱلَّذِینَ أَسۡرَفُوا۟ عَلَىٰۤ أَنفُسِهِمۡ لَا تَقۡنَطُوا۟ مِن رَّحۡمَةِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ یَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِیعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِیمُ} [سوره الزمر: ۵۳] ((ای پیامبر، از جانب من) بگو: «ای بندگان من که بر خود اسراف (و ستم) کرده‌اید! از رحمت الله نا امید نشوید، همانا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همۀ گناهان را می‌بخشد، یقیناً او بسیار آمرزندۀ مهربان است) و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در وصف متقین می‌فرماید: {وَٱلَّذِینَ إِذَا فَعَلُوا۟ فَـٰحِشَةً أَوۡ ظَلَمُوۤا۟ أَنفُسَهُمۡ ذَكَرُوا۟ ٱللَّهَ فَٱسۡتَغۡفَرُوا۟ لِذُنُوبِهِمۡ وَمَن یَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمۡ یُصِرُّوا۟ عَلَىٰ مَا فَعَلُوا۟ وَهُمۡ یَعۡلَمُونَ} [سوره آل عمران: ۱۳۵] (و کسانی‌که چون مرتکب کار زشتی شوند یا بر خود ستم کنند، الله را به یاد می‌آورند، پس برای گناهان‌شان آمرزش می‌خواهند، و چه کسی جز الله گناهان را می‌آمرزد؟ و به آنچه کرده‌اند، در حالی‌که می‌دانند (که گناه است) پا فشاری و اصرار نمی‌کنند) بر همین مبنا لازم نیست که قضای نماز و روزه‌ی گذشته را بجای بیاورد ولی زیاد اعمال صالح و استغفار و توبه انجام دهد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌ی کسی را توبه کند قبول می‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في الذي لم يكن يحافظ على الصلوات، بل وكان ينقطع عنها شهورًا طويلة، ولكنه تاب توبة نصوحًا فأدى الصلوات جميعها، وأصبح محافظاً عليها محافظة تامة في أوقاتها والحمد لله، كما أنه لم يكن يصوم رمضان من قبل، وكان يُدَخِّنُ كثيرًا، وتاب الله عليه من جميع تلك المعاصي والحمد لله، فهل يلزمه أن يقضي الصلوات التي تركها من قبل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أهنئ هذا الأخ الذي منّ الله عليه بالتوبة والقيام بما أوجب الله عليه من فرض الصلاة والصيام، وأسأل الله -سبحانه وتعالى- له الثبات على ذلك، وأن يزيده من خيره وفضله، وأن يتوفانا وإياه على الإيمان، ويحشرنا في زُمْرَةِ خير الأنام محمد صلى الله عليه وسلم. ثم إني أقول له: إن توبتك من الذنوب تَجبُّ ما قبلها، وتوبتك من ترك الصلاة والصيام تجب ما قبلها، ويغفر الله سبحانه وتعالى عنك بهذه التوبة، لقول الله -تبارك وتعالى-: ﴿ قُلْ يَعِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ [الزمر: ٥٣]، ولقوله تعالى في وصف المتقين: ﴿ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ أَوَلَئكَ جَزَاؤُهُم مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّتُ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَرُ خلِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَمِلِينَ ﴾ [آل عمران: ١٣٥-١٣٦]، وبناء على ذلك فإنه لا يلزمه قضاء ما تركه من الصلاة والصيام فيما مضى، ولكن يكثر من العمل الصالح والاستغفار والتوبة، ويتوب الله على من تاب.

مطالب مرتبط:

(۱۸۳۸) حکم کتک زدن فرزندی که نماز نمی‌خواند

فرزندان در سن ده سالگی اگر نماز نخوانند چه دختر و چه پسر زده می‌شوند و وقتی که به بلوغ رسید و نماز نخوانند این شدت می‌یابد و این در هنگام هر نمازی است و برای سرپرست آن از پدر و مادر، پند دادن کافی نیست...

ادامه مطلب …

(۱۷۸۰) حكم غذا خوردن با شخصی که نماز فرض را بجا نمی‌آورد

واجب است که همیشه او را نصیحت کند و خود را برای نصیحت کوچک نبیند ...

ادامه مطلب …

(۱۸۳۵) حکم مردی که نماز فجر را همیشه بعد طلوع خورشید می‌خواند

این که همیشه نماز فجر را بعد از طلوع خورشید می‌خواند دلالت بر سهل‌انگاری آن دارد و عدم اعتراف به آن که به او می‌گوییم: اگر همیشه نمازت را با این صفت می‌خوانی تو نمازی نداری....

ادامه مطلب …

(۱۷۴۵) حکم نماز در حالت بیهوشی و کما یا اختلال فکری

هنگامی که شخصی مریض یا اینکه با حادثه‌ای در بیهوشی و کما یا اختلال فکری فرو رفت پس بر او قضایی نیست چه مدت آن کوتاه یا طولانی باشد...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۶) حکم قضای نمازهای فوت شده

قضای آنچه گذشته است لازم نیست ولی بر او واجب است به سوی الله توبه کند و اعمال صالح را زیاد انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۱۷۹۸) آیا قضای نماز روزهای عادت ماهیانه واجب است؟

قضای نماز برای زن حائض واجب نیست و شستن سر در أثنا حیض اشکالی ندارد و چیزی نشنیده‌ام که جایز نباشد بلکه می‌تواند سرش یا بدنش هر طور که خواست بشوید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه