پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۷۷۷) حکم هجر كردن اشخاص بی‌نماز

(۱۷۷۷) سوال: بعضی از مردم هستند که در مورد نماز تخلف می‌کنند مخصوصا نماز صبح و آنها را بارها و بارها نصیحت کرده‌ام ولی تأثیری نداشته است و الان میل دارم که هجرشان کنم آیا کار من درست است؟

جواب:

بله عمل شما از جهت نصحیت و ارشاد صحیح است و می‌طلبد که بر این کارت مداومت کنی زیرا که برای شما فقط خیر است چه هدایت شوند و یا نشوند.

و هجر کردن جایز نیست مگر این که در آن مصلحت باشد زیرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هجر مؤمن را بیش از سه روز نهی کرده است: «لَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ، يَلْتَقِيَانِ، فَيُعْرِضُ هَذَا، وَيُعْرِضُ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ»[۱] (برای مرد روا نیست که بیش از سه شب با برادر (مسلمان) خود ترک (صحبت يا قطع رابطه) کند. که چون با هم مواجه شوند. این از او روی بگرداند و آن از این روی بگرداند. و بهترین آن دو نفر کسی است که با سلام (به وی) آغاز می‌کند(

و روش اهل سنت و جماعت بر این است که انسان با معصیت از ایمان خارج نمی‌گردد اما اگر در هجر او فائده‌ای باشد که مثلا خجالت بکشد و راه درست برگردد پس هجر او واجب است زیرا که مصلحتی بر آن مترتب می‌شود و اگر هجر کردن او فقط به ماندن در باطلش کمک می‌کند پس هجر او حرام است.

هجر کردن، درمان محسوب می‌شود و اگر فایده داشته باشد پس مطلوب است و اگر فایده نداشته باشد پس اصل در آن، تحریم است.


[۱] [رواه البخاری (۶۰۷۷) و مسلم (۲۵۶۰)]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

– يقول السائل: إن لهم جيرانًا يتخلفون عن الصلاة، لاسيما صلاة الفجر، وقد نصحتهم مرارًا وتكرارًا ولكن بدون جدوى، والآن أميل إلى هجرهم. هل عملي صحيح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم عملك صحيح من حيث النصح والإرشاد، ولكن يطلب منك أن تستمر في هذا العمل، لأنك لا تجني منه إلا خيرا، سواء هُدُوا إلى ما تقول أم لم يهتدوا.

وأما الهجر فإنه لا يجوز إلا إذا كان في ذلك مصلحة، لأن النبي صلى الله عليه وسلم نهى أن يهجر المؤمن أخاه فوق ثلاث فقال: «لا يحل لمسلم أن يهجر أخاه فوق ثلاث ليال يلتقيان فيعرض هذا ويعرض هذا قال وخيرهما الذي يبدأ بالسلام».

وطريقة أهل السنة والجماعة أن الإنسان لا يخرج من الإيمان بالمعصية، بل هو باقٍ على إيمانه، فإذا كان كذلك فإن صاحب المعصية إذا كان في هجره فائدة بحيث يخجل ويعود إلى صوابه كان هجره واجبا، لما يترتب عليه من المصلحة، وإذا كان لا ينتفع بهذا الهجر، بل ربما لا يزيده الهجر إلا تماديًا فيما هو عليه من الباطل، كان هجره حينئذ حرامًا.

فالهجر دواء، فإن أفاد كان مطلوبًا، فإن لم يفد فالأصل في هجر المؤمن التحريم.

مطالب مرتبط:

(۱۷۷۴) راهنمایی شما برای جوانانی که نماز نمی‌خوانند مگر وقتی که جماعتی را ببینند چیست؟

او اشتباه می‌کند و چگونه از مردم حیا می‌کند ولی از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حیا نمی‌کند؟ و چگونه از مردم می‌ترسد ولی از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نمی‌ترسد؟

ادامه مطلب …

(۱۸۲۱) حکم شوهر و یا زنی که تارک نماز است

اگر شوهر نه در مسجد و نه در خانه نماز نمی‌خواند، قول راجح از اهل علم این است که او کافر است و از ملت اسلام خارج شده است و چیزی است که قرآن و سنت و اقوال صحابه بر آن دلالت می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۱۷۶۷) حکم حج و روزه‌ شخص بی‌نماز

کسی که نماز را رها کرده هر آنچه از روزه، صدقه و حج انجام دهد از او قبول نمی‌باشد زیرا که شرط قبولی اعمال صالح این که شخص مسلمان باشد...

ادامه مطلب …

(۱۷۷۶) حکم شخصی که شهادتین را می‌گوید ولی نماز نمی‌خواند

این مرد در تناقض است چگونه بر فعل خیر حریص است در صورتی که بزرگترین خیر نماز است؟ برای چه بر نماز حریص نمی‌باشد؟...

ادامه مطلب …

(۱۷۸۴) حکم کمک به شخصی كه نماز و روزه را بجای نمی‌آورد

او حرمتی ندارد و شایسته نیست که چیزی از غذا و نوشیدنی و یا غیره به او کمک شود زیرا او از اسلام مرتد گشته است و حکم او این است که به اسلام دعوت شود...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۲) آیا قضای نمازهای فوت شده لازم است؟

قضای نماز و روزه‌ای که به صورت عمدی آن را ترک کرده‌ای برای تو مشروع نمی‌باشد زیرا که برای تو فایده‌ای ندارد و هر عبادتی که وقت معینی دارد و اگر انسان بدون عذر آن را از وقتش خارج کند از او قبول نمی‌شود ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه