یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

۴۴۹ – حکم این گفته‌ی عوام چیست: «برای ما برکت آوردی» و «برکت آمد به دیدارمان»؟

۴۴۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این گفته‌ی مردم عوام چیست: «برایمان برکت آوردی»، و «برکت، زیارتمان کرد»؟

جواب دادند: منظور عوام از این که می‌گویند: «برایمان برکت آوردی»، آن چیزی نیست که به نسبت الله عز وجل منظور دارند. بلکه منظورشان این است که با آمدن، برکت به ما رسید. نسبت دادن برکت به انسان، درست است. أسید بن حُضَیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وقتی که آیه‌ی تیمّم به سبب گم شدن گردنبند عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَانازل شد، گفت: «این اولین برکت شما نیست ای آل ابوبکر».

طلب برکت از دو حالت خارج نیست:

اول: طلب برکت به وسیله‌ی یک امر شرعیِ معلوم مثل قرآن باشد. الله تعالی می‌فرماید: {وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ}[۱]، یعنی: { و این (قرآن)، کتاب خجسته و بابرکتی است که آن را فرو فرستاده‌ایم}. یکی از برکاتش این است که هر کس به آن عمل کرده و به وسیله‌ی آن جهاد کند، فتح نصیبش می‌شود، و الله به وسیله‌ی او، مردمان زیادی را از شرک نجات می‌دهد. یکی دیگر از برکاتش این است که هر حرفی، ده ثواب دارد، و این باعث ازدیاد تلاش و وقت انسان می‌شود.

دوم: طلب برکت به وسیله‌ی یک امر حسّیِ معلوم باشد. مثل علم. مثلا: به علم و دعوت به سوی خیرِ فلان شخص تبرک جسته شود. اسید بن حُضَیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ گفت: «این اولین برکت شما نیست ای آل ابوبکر». زیرا الله برخی امور خیر را بر دستان عده‌ای از مردم جاری می‌کند که آن را بر دستان دیگر مردم جاری نمی‌نماید.

همچنین، برکات موهوم و باطلی وجود دارد؛ مثل آنچه که دجالان ادعا می‌کنند فلان میت که به زعم خودشان، یکی از اولیاء الله است، از برکتش بر شما نازل می‌کند و …. این چنین برکتی باطل بوده و هیچ اثری ندارد. گاهی ممکن است شیطان در این امر، اثری داشته باشد، اما جزء آثار حسی به حساب نمی‌آید. به طوری که شیطان در خدمت این شیخ است، و به این وسیله، فتنه ایجاد می‌کند.

اما چطور بفهمیم که این برکت، از برکات باطل است یا از برکات صحیح؟

به وسیله‌ی حال آن شخص دانسته می‌شود. اگر از اولیاء الله بوده، متقی و پیرو سنت است، و از بدعت دور است، الله عز و جل نیز خیر و برکتی بر دستان او جاری می‌کند که برای دیگران چنین چیزی وجود ندارد. اما اگر مخالف قرآن و سنت باشد، یا به باطل دعوت کند، برکتش موهوم بوده، و چه بسا شیاطین به او در راه باطلش، مساعدت کنند.


[۱] – سوره أنعام، آیه «۹۲».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(449) سئل فضيلة الشيخ: عن قول العامة: “تباركت علينا؟” “زارتنا البركة؟”.

فأجاب قائلاً: قول العامة “تباركت علينا” لا يريدون بهذا ما يريدونه بالنسبة إلى الله – عَزَّوَجَلَّ – وإنما يريدون أصابنا بركة من مجيئك والبركة يصح إضافتها إلى الإنسان، قال أسيد بن حضير لما نزلت اية التيمم بسبب عقد عائشة الذي ضاع منها قال: “ما هذه بأول بركتكم يا آل أبي بكر”.

وطلب البركة لا يخلو من أمرين:

الأمر الأول:أن يكون طلب البركة بأمر شرعي معلوم مثل القرآن الكريم قال الله تعالى : (وهذا كتاب أنزلناه مبارك) (سورة الأنعام، الآية “92”) فمن بركته أن من أخذ به وجاهد به حصل له الفتح، فأنقذ الله به أمماً كثيرة من الشرك، ومن بركته أن الحرف الواحد بعشر حسنات وهذه توفر للإنسان الجهد والوقت.

الأمر الثاني: أن يكون طلب البركة بأمر حسي معلوم، مثل العلم فهذا الرجل يتبرك به بعلمه ودعوته إلى الخير، قال أسيد بن حضير: “ما هذه بأول بركتكم يا آل أبي بكر” فإن الله قد يجري على أيدي بعض الناس من أمور الخير مالا يجريه على يد الآخر.

وهناك بركات موهومة باطلة مثل ما يزعمه الدجالون أن فلاناً الميت الذي يزعمون أنه ولي أنزل عليكم من بركته وما أشبه ذلك، فهذه بركة باطلة لا أثر لها، وقد يكون للشيطان أثر في هذا الأمر لكنها لا تعدو أن تكون آثاراً حسية بحيث إن الشيطان يخدم هذا الشيخ فيكون في ذلك فتنة.

أما كيفية معرفة هل هذه من البركات الباطلة أو الصحيحة؟

فيعرف ذلك بحال الشخص، فإن كان من أولياء الله المتقين المتبعين للسنة المبتعدين عن البدعة فإن الله قد يجعل على يديه من الخير والبركة مالا يحصل لغيره، أما إن كان مخالفاً للكتاب والسنة، أو يدعو إلى باطل فإن بركته موهومة، وقد تضعها الشياطين له مساعدة على باطله.

مطالب مرتبط:

۴۸۶ – حکم این سخن که به شخص گناهکاری می‌گویند: «فلانی از هدایت دور شده» یا «از بهشت دور شده» یا «از مغفرت الله دور شده»

۴۸۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست که برخی مردم وقتی کسی را می‌بینند که در ارتکاب گناهان، زیاده روی می‌کند، می‌گویند: «فلانی از هدایت دور شده»، یا «از بهشت دور شده»، یا، «از مغفرت الله دور شده»؟ جواب دادند: گفتن این سخنان جایز نیست و نوعی تصمیم گیری به جای […]

ادامه مطلب …

۴۴۱ – آیا درست است بگوییم: الله آن چیز را به وجود آورد یا خلق کرد یا به تصویر کشید؟

۴۴۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بعضی مردم می‌گویند: «الله فلان چیز را به وجود آورد». آیا درست است؟ فرق بین این جمله و بین اینکه بگوییم: «الله فلان چیز را خلق کرد» یا «الله فلان چیز را به تصویر کشید»، چیست؟ جواب دادند: فرقی بین به و جود آوردن و خلقت کردن نیست. […]

ادامه مطلب …

۴۷۳ – حکم گفتن این سخن چیست: «اوضاع چنین ایجاب کرد» یا «تقدیر این چنین خواست»

۴۷۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن این سخن چیست: «ظروف چنین ایجاب کرد که چنین و چنان شود»، و «أقدار خواستند که چنین و چنان شود»؟ جواب دادند: گفتن: «أقدار خواستند»، یا «ظروف چنین ایجاب کرد»، الفاظی منکر هستند؛  زیرا ظروف، جمع ظرف و به معنی زمان است، و زمان هیچ مشیئت […]

ادامه مطلب …

۴۸۵ – توضیح بیشتر در مورد اصطلاح «متفکر اسلامی»

در فتوای شماره‌‌ی «484» فرمودید که کلمه‌ی فکر اسلامی جایز نیست. زیرا به این معناست که اسلام عبارت از افکاری است که ممکن است درست یا نادرست باشند. اما در مورد اطلاق کلمه‌ی «متفکر اسلامی» فرمودید که اشکالی ندارد. چون فکر شخص تغییر می‌کند و ممکن است صحیح باشد یا بر عکس. اما کسانی که اصطلاح «متفکر اسلامی» را به کار می‌برند، می‌گویند: منظور ما، فکر اشخاص است و در مورد اسلام به عنوان یک کلّ، یا در مورد شریعت اسلامی، حرف نمی‌زنیم. آیا با این تفسیری که ذکر شد، باز هم اصطلاح «متفکر اسلامی» جایز است یا خیر؟ و اگر خیر، چه اصطلاحی جایگزین آن شود؟

ادامه مطلب …

۴۱۹ – حکم الفاظی نذیر: «از تو خواهش می‌کنم» و «درود» و «صبح بخیر»؟

۴۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این الفاظ چیست: «از تو خواهش می‌کنم»، و «تحیّاتی»، و «أنعم صباحاً»، و «أنعم مساءً»؟ جواب دادند: اشکالی ندارد در امری که فلان شخص توان تحقق بخشیدن به امیدت را دارد، بگویی: «از تو خواهش می‌کنم». همچنین: «تحیاتی لک»، و «لک منّی التحیّة» و کلماتی شبیه آن […]

ادامه مطلب …

۴۲۹ – حکم گفتن این عبارت چیست: «به من ببخش، الله تو را خوار نکند»؟

۴۲۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن این عبارت چیست: «به من ببخش، الله تو را خوار نکند»؟ جواب دادند: این عبارت صحیح است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گاهی بنده‌اش را خوار و ذلیل می‌کند. الله تعالی در مورد عذاب کفار می‌فرماید که عذاب خوار کننده‌ای پاداش استکبار آنها در زمین است. الله نیز به […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه