شنبه 2 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
21 مارس 2026

۳۶۲ – حکم قرائت قرآن بر قبر، و حکم دعا برای میت نزد قبر و حکم دعای انسان برای خودش نزد قبر

۳۶۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم قرائت قرآن کریم بر قبر چیست؟ حکم دعا برای میت نزد قبر چیست؟ حکم دعای انسان برای خودش نزد قبر چیست؟

جواب دادند: قرائت قرآن نزد قبور بدعت است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان روایت نشده که چنین کاری کرده باشند. وقتی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش چنین چیزی روایت نشده باشد، برای ما نیز شایسته نیست که آن را از خود بسازیم. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث صحیح می‌فرماید: «هر امر نو پیدایی در دین بدعت است، و هر بدعتی گمراهی است، و هر گمراهی در آتش جهنم است». بر مسلمانان واجب است به گذشتگانی مانند صحابه و تابعین و پیروان نیکوی آنان اقتدا کنند تا بر خیر و هدایت باشند. زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمود: «بهترین کلام، کلام الله، و برترین هدایت، هدایتی است که محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آورده است».

اما دعا کردن برای میت نزد قبرش اشکالی ندارد. انسان نزد قبر می‌ایستد و برای میت هر دعایی که میسّر شد می‌کند. مثلا می‌تواند بگوید: «اللهم اغفر له، اللهم ارحمه، اللهم أدخله الجنة، اللهم افسح له فی قبره» و دعاهایی از این قبیل.

اما دعای انسان نزد قبر برای خودش، اگر به قصد همین کار، نزد قبر رفته باشد، بدعت است؛ زیرا مکان خاصی برای دعا وجود ندارد، مگر اینکه نصّ چنین چیزی را ذکر کند و اگر نصّ شرعی نباشد و در سنت هم وجود نداشته باشد – منظورم اختصاص دادن مکانی خاص برای دعاست – ، هر مکانی که باشد، اختصاص دادن آنجا برای دعا کردن، بدعت است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(362) وسئل فضيلة الشيخ : عن حكم قراءة القرآن الكريم على القبور؟ والدعاء للميت عند قبره؟ ودعاء الإنسان لنفسه عند القبر؟

فأجاب بقوله : قراءة القرآن الكريم على القبور بدعة، ولم ترد عن النبي – ﷺ- ولا عن أصحابه؛ وإذا كانت لم ترد عن النبي – ﷺ – ولا عن أصحابه فإنه لا ينبغي لنا نحن أن نبتدعها من عند أنفسنا؛ لأن النبي – ﷺ – قال فيما صح عنه: “كل محدثة بدعة ، وكل بدعة ضلالة ، وكل ضلالة في النار” والواجب على المسلمين أن يقتدوا بمن سلف من الصحابة، والتابعين لهم بإحسان حتى يكونوا على الخير والهدى؛ لما ثبت عن النبي – ﷺ – أنه قال : “خير الكلام كلام الله ، وخير الهدي هدي محمد- ﷺ-” . وأما الدعاء للميت عند قبره فلا بأس به ، فيقف الإنسان عند القبر ويدعو له بما يتيسر، مثل أن يقول :: اللهم اغفر له، اللهم ارحمه، اللهم أدخله الجنة ، اللهم افسح له في قبره، وما أشبه ذلك.

وأما دعاء الإنسان لنفسه عند القبر فهذا إذا قصده الإنسان فهو من البدع أيضاً ؛ لأنه لا يخصص مكان للدعاء إلا إذا ورد به النص؛ وإذا لم يرد به النص، ولم تأت به السنة فإنه – أعني تخصيص مكان للدعاء- أياً كان ذلك المكان – يكون تخصيصه بدعة.

مطالب مرتبط:

۳۶۱ – حکم اهدای قرائت قرآن به میت چیست؟

۳۶۱ – از شیخ رحمه سوال شد: حکم اهدای قرائت قرآن به میت چیست؟ جواب دادند: این امر به دو صورت واقع می‌شود: اول: نزد قبر میت رفته و در آنجا قرآن بخواند. میت از این کار هیچ نفعی نمی‌برد؛ زیرا شنیدنی که از آن مستفید می‌شود فقط در حال حیات است که همان اجری […]

ادامه مطلب …

۳۴۶ – معنای بدعت چیست؟ آیا بدعت حسنه وجود دارد؟

۳۴۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: معنی بدعت و ضابطه‌ی آن چیست؟ آیا بدعت حسنه وجود دارد؟ معنی این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست که می‌فرماید: «کسی که در اسلام، سنت نیکویی را بنا کند»؟ جواب دادند: ضابط بدعت در شرع چنین است: «تعبد الله با چیزی که الله آن را تشریع نکرده»، و […]

ادامه مطلب …

۳۶۷ – حکم اوراقی که برخی صوفیان در آن اذکاری آورده‌اند چیست؟

ورقه‌ای برایم فرستاده شده که در آن اذکاری آمده و این ورقه توسط صوفی‌ها مرتب شده. حکم آن چیست؟

ادامه مطلب …

۳۶۰ – حکم جمع شدن نزد قبر و خواندن قرآن چیست؟ آیا میت از این قرائت نفعی می‌برد؟

۳۶۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم جمع شدن نزد قبر و خواندن قرآن چیست؟ آیا میت از این قرائت نفعی می‌برد یا خیر؟ جواب دادند: این عمل، یعنی جمع شدن نزد قبر و قرائت قرآن، از امور منکری است که در عهد سلف صالح معروف نبوده است. اما اینکه میت از آن نفع […]

ادامه مطلب …

۳۷۳ – آیا پخش کردن نامه‌های مجهول برای تشویق به دین، جایز است؟

۳۷۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بسیاری از مردم ورقه‌ای را پخش می‌کنند که ادعا می‌شود وصیت شخصی به نام احمد بوده که خادم حرم است. حکم این کار چیست؟ جواب دادند: این وصیت از جانب شخصی مجهول است که خود را شیخ احمد نامیده. اما کاری که انجام داده، احمد (ستوده شده) نیست. […]

ادامه مطلب …

۳۵۳ – حکم جشن گرفتن روز مادر چیست؟

۳۵۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم جشن گرفتن عید مادر چیست؟ جواب دادند: هر عیدی که مخالف با اعیاد شرعی باشد، اعیاد بدعتی بوده و به وجود آمده، و در عصر سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم معروف نبوده‌اند. بلکه حتی ممکن است منشأ آن غیر مسلمانان باشند، که در این صورت، همراه با بدعت، مشابهت […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه