۳۴۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اظهار خوشحالی و سرور در عید فطر و قربان، و شب ۲۷ رجب، و در شب نیمه‌ی شعبان، و در روز عاشورا چیست؟

جواب دادند: اظهار خوشحالی و سرور در ایام عید فطر و قربان، تا مادامی که از حدود شرع خارج نشود، هیچ اشکالی ندارد. مثلا مردم برای خوردن و نوشیدن و غیره جمع شوند، و این از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز ثابت است که فرمود: ایام تشریق[۱]، ایام خوردن و نوشیدن و ذکر الله عز و جل است». منظور از آن سه روز بعد از عید مبارک قربان است. همچنین در روز عید مردم قربانی کرده و از قربانی‌هایشان می‌خورند و از نعمت‌هایی که الله به آنها ارزانی داشته، لذت می‌برند. همچنین اظهار خوشحالی و سرور در روز عید فطر تا مادامی که از حدود شرعی خارج نشود، اشکالی ندارد.

اما اظهار خوشحالی و سرور در شب ۲۷ رجب یا شب نیمه‌ی شعبان، یا در روز عاشورا، هیچ اصلی نداشته و از آن نهی شده و اگر انسان به آن دعوت شود، نباید قبول کند. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «از امور نوپیدا در دین بر حذر باشید». اما شب ۲۷ رجب، شبی است که مردم ادعا می‌کنند معراج رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است، که در آن شب به آسمان به سوی الله بالا برده شد. این قضیه از ناحیه‌ی تاریخی ثابت نیست و هر چیزی که ثابت نباشد، باطل است و هر چه که بر باطل بنا شود، باطل است. حتی اگر فرض کنیم که معراج رسول الله صلی الله و علیه وسلم در این شب ثابت است، باز هم برای ما جایز نیست هیچ یک از اموری که برای اعیاد یا عبادات انجام می‌دهیم، در آن شب انجام دهیم؛ زیرا چنین کاری از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نشده و اصحابشان رضوان الله علیهم اجمعین، نیز در این شب کاری نکرده‌اند، در حالی که صحابه اولاترین مردم به او و حریص‌تر کسان بر سنت و شریعت او صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بودند. در این صورت چطور برای ما جایز است چیزی را به وجود آوریم که در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای تعظیم یا احیای آن چیزی وجود نداشته و بلکه برخی از تابعین با شب زنده‌داری نماز و ذکر، این شب را می‌گذراندند، نه با خوردن و خوشحالی و اظهار و شعایر اعیاد.

اما روز عاشورا؛ وقتی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد روزه گرفتن در این روز سوال شدند، فرمود: «گناهان سال گذشته را پاک می‌کند»، و در این روز هیچ یک از شعایر اعیاد انجام نمی‌گیرد، و همان طور که هیچ یک از شعایر اعیاد در آن انجام نمی‌گیرد، هیچ یک از شعایر احزان نیز در آن انجام نمی‌گیرد. اظهار حزن یا خوشحالی در این روز، خلاف سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بوده و از ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیزی جز روزه در این روز، وارد نشده است، و همراه با آن، با ما دستور داده برای مخالفت با یهود، یک روز قبل یا بعد از آن را نیز روزه بگیریم.

[۱] – روز یازده و دوازه و سیزده ذو الحجه.