یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

۳۴۴ – حکم نشر تصاویر مجروحین جنگی که قطع عضو شده‌اند چیست؟

۳۴۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نشر تصاویر افغان‌هایی که در جنگ، قطع عضو شده‌اند، چیست؟[۱]

جواب دادند: در حقیقت، انتشار چنین تصاویری، مصلحت است. چون انگیزه‌ای برای کمک به آنان می‌شود. اما می‌گویم: این هدف، بدون منتشر کردن چنین تصاویری نیز حاصل می‌شود، و یا می‌توان چیزی روی چهره‌ی تصویر قرار داد تا سر شخص در تصویر مشخص نباشد. زیرا وقتی سر تصویر قطع شود، تصویر حرام به حساب نمی‌آید، چنان که در حدیث آمده: «هیچ تصویری باقی مگذار مگر اینکه آن را پاک کنی، و هیچ قبری نباشد مگر اینکه آن را با زمین هم سطح کنی»، و ظاهر حدیث این است که منظور از تصویر، حتی تصویر رنگی اگر چه سایه هم نداشته باشد، چون نفرمود: مگر اینکه آن را بشکنی، بلکه گفت: آن را پاک کنی، و پاک کردن در مورد چیزی به کار می‌رود که با رنگ کشیده شده باشد.

همچنین حدیث عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَادر صحیح بخاری، وقتی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر ایشان وارد شدند و دیدند بالش در خانه گذاشته که در آن تصویر وجود دارد. به همین خاطر دم در ایستاد، و عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَاناخرسندی را در چهره‌ی ایشان خواند. رسول الله علیه الصلاة و السلام فرمودند: «صاحبان این تصاویر، عذاب داده می‌شوند». این حدیث دلیل بر این است که عذاب، هم شامل تصویری می‌شود که سایه دارد و هم شامل تصویری است که سایه ندارد، و صحیح نیز همین است.


[۱] – سوال به زمان جنگ افغانستان با شوروی باز می‌گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(344) سئل فضيلة الشيخ- حَفِظَهُ‌الله – عن نشر صور المشوهين الأفغان.

فأجاب حَفِظَهُ‌الله بقوله : نشر صور المشوهين الأفغان مصلحة في الحقيقة وهي أنها توجب اندفاع الناس بالتبرع لهم ، لكن أقول : إن هذا قد يحصل بدون نشر هذه الأشياء أو ربما يمكن أن نضع شيئاً على الوجه بحيث لا يتبين الرأس لأن الرأس إذا قطع لا تبقى صورة كما جاء في الحديث “ألا تدع صورة إلا طمستها ولا قبراً إلا سويته” وهذا ظاهره أن المراد بالصورة حتى صورة التلوين وإن لم يكن لها ظل لأنه لم يقل : إلا كسرتها ، والطمس إنما يكون لما كان ملوناً .

وكذلك أيضاً حديث عائشة في البخاري حينما دخل عَلَيْهِ‌الصَّلَاةُوَالسَّلَام فوجد نمرقة فيها صورة فوق على الباب وعرفت في وجهه الكراهية، وقال ، عَلَيْهِ‌الصَّلَاةُوَالسَّلَام : “إن أصحاب هؤلاء الصور يعذبون” ، فهذا دليل على أنه يشمل الصورة التي لها ظل والتي ليس لها ظل وهذا هو الصحيح.

مطالب مرتبط:

۳۲۴ – حکم کشیدن تصاویر در مدارس و استفاده از عکس‌ها برای دانش آموزان

۳۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در بعضی مدارس از دانش آموز می‌خواهند که تصویر جانداری را بکشد، یا مثلا قسمتی از تصویر مرغ به آنها داده می‌شود، و گفته می‌شود: آن را کامل کنید. گاهی نیز از آنها خواسته می‌شود که تصویر را قیچی کرده و آن را روی کاغذ بچسباند، یا عکسی […]

ادامه مطلب …

۳۱۹ – رسم کردن عکس برای امتحان چه حکمی دارد؟

۳۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصویر چیست؟ کسی که در امتحان از او خواسته می‌شود عکس بکشد، چه کار کند؟ حکم مشاهده‌ی تصاویری که در مجلات و تلویزیون هستند، چیست؟ جواب دادند: سوالتان در مورد تصویر؛ تصویر دو نوع است: اول: تصویر موجودات جاندار نباشد. مثل کوه‌ها و رودخانه‌ها و خورشید و […]

ادامه مطلب …

۳۳۳ – حکم تصاویر کارتونی در تلویزیون و حضور برخی از علما در تلویزیون و حکم همراه داشتن اسکناس‌های تصویردار

۳۳۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصاویر کارتونی که در تلویزیون نشان داده می‌شود، چیست؟ نظرتان در مورد حضور برخی مشایخ در تلویزیون چیست؟ نیز، حکم همراه داشتن اسکناس‌هایی که در آنها تصویر وجود دارد، چیست؟ جواب دادند: در مورد تصاویر کارتونی که گفتید در تلویزیون پخش می‌شود؛ اگر به شکل آدمی هستند، […]

ادامه مطلب …

۳۴۱ – حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟

۳۴۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟ جواب دادند: الحمدلله رب العالمین. الصلاة و السلام علی نبینا محمد و علی آله و صحبه أجمعین. کشیدن تصویر با دست، حرام بوده، و بلکه یکی از گناهان کبیره است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده است، […]

ادامه مطلب …

۳۱۷ – حکم نقاشی کردن موجودات چیست؟

۳۱۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم رسم ذوات ارواح چیست؟ و آیا حکم در عموم حدیث قدسی داخل می‌شود که الله می‌فرماید: «و چه کسی ظالم‌تر از آن کس که قصد می‌کند مخلوقی همانند آنچه من خلق کرده‌ام، بسازد؟ پس – اگر می‌توانند – ذره‌ای خلق کنند، پس – اگر می‌توانند – دانه‌ای […]

ادامه مطلب …

۳۳۰ – درست کردن عروسک برای کودک یا خریدن آن؟

۳۳۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا فرقی بین این که بچه‌هایمان خودشان چنین اسباب بازی‌هایی درست کنند، و بین اینکه ما برای آنها درست کنیم یا برایشان بخریم، وجود دارد؟ جواب دادند: من بر این هستم که ساختن این عروسک‌ها به گونه‌ای که با خلفت الله مشابهت داشته باشند، حرام است. زیرا جزئی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه