جمعه 21 ذیقعده 1447
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
8 می 2026

۳۲۹ – آیا خریدن انواع عروسک‌ها جایز است؟

۳۲۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: انواع مختلفی از عروسک‌ها وجود دارند که برخی از آنها با پنبه ساخته شده‌اند، و عبارت از کیسه‌ای هستند که دوخته شده و دارای سر و دو دست و دو پا است. برخی از آنها کاملا شبیه انسان، و برخی حرف می‌زنند یا گریه کرده و راه می‌روند. حکم خریدن چنین عروسک‌هایی برای دخترکان کوچک که به وسیله‌ی آن یاد بگیرند یا آرام شوند، چیست؟

جواب دادند: آن دسته از عروسک‌ها که در آن نقشی نیست و اعضایی به عنوان سر و دست و پا دارد، اما واضح نیستند تشابه به خلقت در آن آشکار نیست، شکی نیست که جایز است و از جنس همان عروسک‌هایی است که عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَابا آنها بازی می‌کرد.

اما وقتی کامل الخلقه باشد و چنان است که انگار انسانی را مشاهده می‌کنی، و خصوصا اگر دارای حرکت و صدا باشد، من در جایز بودن اینها، چیزی در خود حس می‌کنم. چون این کاملا تشابه با خلقت الله است، و ظاهر اینکه عروسکی که عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَابا آن بازی می‌کرد دارای این اوصاف نبود. پس اجتناب از اینها اولاتر است؛ اما قطعا به صورت قطع نمی‌گویم حرام است. چون در چنین اموری، چیزهایی برای کودکان رخصت دارد که برای بزرگ سالان رخصت ندارد. چون طبع بچه با بازی و آرامش همخوانی دارد و مکلف به هیچ یک از عبادات نیست تا بگوییم: وقتش بیهوده می‌گذرد. اما اگر کسی می‌خواهد در این مورد احتیاط کند، سر عروسک را بکند، یا کمی آن را با آتش گرم کرده تا نرم شود و سپس آن را فشار دهد تا ترکیبش عوض شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(329) سئل فضيلة الشيخ : هناك أنواع كثيرة من العرائس منها ما هو مصنوع من القطن، وهو عبارة عن كيس مفصل برأس ويدين ورجلين ، ومنها ما يشبه الإنسان تماماً ، ومنها ما يتكلم أو يبكي أو يمشي ، فما حكم صنع أو شراء مثل هذه الأنواع للبنات الصغار للتعليم والتسلية؟

فأجاب قائلاً : أما الذي لا يوجد فيه تخطيط كامل وإنما يوجد فيه شيء من الأعضاء والرأس ولكن لم تتبين فيه الخلقة فهذا لا شك في جوازه وأنه من جنس البنات اللاتي كانت عائشة – رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُا – تلعب بهن.

وأما إذا كان كامل الخلقة وكأنما تشاهد إنساناً ولا سيما إن كان له حركة أو صوت فإن في نفسي من جواز هذه شيئاً ، لأنه يضاهي خلق الله تماماً ، والظاهر أن اللعب التي كانت عائشة تلعب بهن ليست على هذا الوصف، فاجتنابها أولى ؛ ولكني لا أقطع بالتحريم نظراً لأن الصغار يرخص لهم ما لا يرخص للكبار في مثل هذه الأمور ، فإن الصغير مجبول على اللعب والتسلي ، وليس مكلفاً بشيء من العبادات حتى نقول: إن وقته يضيع عليه لهواً وعبثاً ، وإذا أراد الإنسان الاحتياط في مثل هذا فليقلع الرأس أو يحميه على النار حتى يلين ثم يضغطه حتى تزول معالمه.

مطالب مرتبط:

۳۴۴ – حکم نشر تصاویر مجروحین جنگی که قطع عضو شده‌اند چیست؟

۳۴۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نشر تصاویر افغان‌هایی که در جنگ، قطع عضو شده‌اند، چیست؟[۱] جواب دادند: در حقیقت، انتشار چنین تصاویری، مصلحت است. چون انگیزه‌ای برای کمک به آنان می‌شود. اما می‌گویم: این هدف، بدون منتشر کردن چنین تصاویری نیز حاصل می‌شود، و یا می‌توان چیزی روی چهره‌ی تصویر قرار داد […]

ادامه مطلب …

۳۳۰ – درست کردن عروسک برای کودک یا خریدن آن؟

۳۳۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا فرقی بین این که بچه‌هایمان خودشان چنین اسباب بازی‌هایی درست کنند، و بین اینکه ما برای آنها درست کنیم یا برایشان بخریم، وجود دارد؟ جواب دادند: من بر این هستم که ساختن این عروسک‌ها به گونه‌ای که با خلفت الله مشابهت داشته باشند، حرام است. زیرا جزئی […]

ادامه مطلب …

۳۱۳ – حکم تصویر چیست؟ حکم جمع آوری تصاویر چیست؟

۳۱۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصویر چیست؟ حکم جمع آوری تصاویر چیست؟ حکم تصاویری که شامل بالا تنه و صورت هستند، چیست؟ جواب دادند: تصویر دو نوع است: اول: تصویری که با دست کشیده می‌شود. دوم: تصویری که به وسیله‌ی دوربین گرفته می‌شود. کشیدن عکس با دست، حرام و یکی از گناهان […]

ادامه مطلب …

۳۴۲ – حکم عکس گرفتن با دستگاه فوتوگرافی فوری چیست؟

۳۴۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گرفتن عکس با دستگاه فوتوگرافی فوری چیست؟ جواب دادند: عکس انداختن با دستگاه فوتوگرافیِ فوری که برای آن احتیاجی به استفاده از دست نیست، اشکالی ندارد؛ چون شامل تصویر نمی‌شود. اما این مساله باقی می‌ماند: هدف از گرفتن این عکس چیست؟ اگر هدف این است که انسان، […]

ادامه مطلب …

۳۱۵ – حکم عکس که روی قوطی‌ها و مجلات و روزنامه‌ها و گواهی‌نامه‌های رانندگی و اسکناس‌ها

۳۱۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا برای از بین رفتن تحریم، محو کردن سرِ تصویر واجب است؟ یا اینکه آن را از نقاشی جدا کند؟ نیز، حکم عکسی که روی قوطی‌ها و مجلات و روزنامه‌ها و گواهی‌نامه‌های رانندگی و اسکناس‌ها وجود دارد، چیست؟ و آیا اینها مانع از دخول ملائکه به خانه می‌شوند؟ […]

ادامه مطلب …

۳۲۸ – آیا تصاویری که در بازی‌های کودکان هستنند یا تصاویری که سایه ندارند، جایز است؟

۳۲۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اینکه بعضی از علما، بازی‌های کودکان را جزو تصویر ندانسته‌اند، صحیح است؟ و آیا قول شیخ …. به جواز تصاویری که سایه ندارند، و بلکه فقط نقوشی به وسیله‌ی رنگ هستند، سخن درستی است؟ جواب دادند: مستثنی بودن بازی‌های کودکان از حکم تصویر، صحیح است. اما بازی‌های […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه