شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۳۲۹ – آیا خریدن انواع عروسک‌ها جایز است؟

۳۲۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: انواع مختلفی از عروسک‌ها وجود دارند که برخی از آنها با پنبه ساخته شده‌اند، و عبارت از کیسه‌ای هستند که دوخته شده و دارای سر و دو دست و دو پا است. برخی از آنها کاملا شبیه انسان، و برخی حرف می‌زنند یا گریه کرده و راه می‌روند. حکم خریدن چنین عروسک‌هایی برای دخترکان کوچک که به وسیله‌ی آن یاد بگیرند یا آرام شوند، چیست؟

جواب دادند: آن دسته از عروسک‌ها که در آن نقشی نیست و اعضایی به عنوان سر و دست و پا دارد، اما واضح نیستند تشابه به خلقت در آن آشکار نیست، شکی نیست که جایز است و از جنس همان عروسک‌هایی است که عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَابا آنها بازی می‌کرد.

اما وقتی کامل الخلقه باشد و چنان است که انگار انسانی را مشاهده می‌کنی، و خصوصا اگر دارای حرکت و صدا باشد، من در جایز بودن اینها، چیزی در خود حس می‌کنم. چون این کاملا تشابه با خلقت الله است، و ظاهر اینکه عروسکی که عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَابا آن بازی می‌کرد دارای این اوصاف نبود. پس اجتناب از اینها اولاتر است؛ اما قطعا به صورت قطع نمی‌گویم حرام است. چون در چنین اموری، چیزهایی برای کودکان رخصت دارد که برای بزرگ سالان رخصت ندارد. چون طبع بچه با بازی و آرامش همخوانی دارد و مکلف به هیچ یک از عبادات نیست تا بگوییم: وقتش بیهوده می‌گذرد. اما اگر کسی می‌خواهد در این مورد احتیاط کند، سر عروسک را بکند، یا کمی آن را با آتش گرم کرده تا نرم شود و سپس آن را فشار دهد تا ترکیبش عوض شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(329) سئل فضيلة الشيخ : هناك أنواع كثيرة من العرائس منها ما هو مصنوع من القطن، وهو عبارة عن كيس مفصل برأس ويدين ورجلين ، ومنها ما يشبه الإنسان تماماً ، ومنها ما يتكلم أو يبكي أو يمشي ، فما حكم صنع أو شراء مثل هذه الأنواع للبنات الصغار للتعليم والتسلية؟

فأجاب قائلاً : أما الذي لا يوجد فيه تخطيط كامل وإنما يوجد فيه شيء من الأعضاء والرأس ولكن لم تتبين فيه الخلقة فهذا لا شك في جوازه وأنه من جنس البنات اللاتي كانت عائشة – رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُا – تلعب بهن.

وأما إذا كان كامل الخلقة وكأنما تشاهد إنساناً ولا سيما إن كان له حركة أو صوت فإن في نفسي من جواز هذه شيئاً ، لأنه يضاهي خلق الله تماماً ، والظاهر أن اللعب التي كانت عائشة تلعب بهن ليست على هذا الوصف، فاجتنابها أولى ؛ ولكني لا أقطع بالتحريم نظراً لأن الصغار يرخص لهم ما لا يرخص للكبار في مثل هذه الأمور ، فإن الصغير مجبول على اللعب والتسلي ، وليس مكلفاً بشيء من العبادات حتى نقول: إن وقته يضيع عليه لهواً وعبثاً ، وإذا أراد الإنسان الاحتياط في مثل هذا فليقلع الرأس أو يحميه على النار حتى يلين ثم يضغطه حتى تزول معالمه.

مطالب مرتبط:

۳۱۵ – حکم عکس که روی قوطی‌ها و مجلات و روزنامه‌ها و گواهی‌نامه‌های رانندگی و اسکناس‌ها

۳۱۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا برای از بین رفتن تحریم، محو کردن سرِ تصویر واجب است؟ یا اینکه آن را از نقاشی جدا کند؟ نیز، حکم عکسی که روی قوطی‌ها و مجلات و روزنامه‌ها و گواهی‌نامه‌های رانندگی و اسکناس‌ها وجود دارد، چیست؟ و آیا اینها مانع از دخول ملائکه به خانه می‌شوند؟ […]

ادامه مطلب …

۳۳۱ – حکم ساختن عروسک از گل و سپس خراب کردن آن چیست؟

۳۳۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن عروسک از گل و سپس خراب کردن فوری آن چیست؟ جواب دادند: هر کس چیزی بسازد که با آنچه الله خلقت کرده، تشابه داشته باشد، شامل حدیثی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده و فرموده: «شدیدترین عذاب در روز قیامت […]

ادامه مطلب …

۳۲۶ – حکم پوشیدن لباسی که در آن تصویر انسان یا حیوان وجود دارد

۳۲۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم پوشیدن لباسی که در آن تصویر انسان یا حیوان وجود دارد، چیست؟ جواب دادند: برای انسان جایز نیست لباسی بپوشد که در آن تصویر حیوان یا انسان وجود دارد. همچنین جایز نیست دستمالی که روی سرش می‌اندازد حاوی تصاویر انسان یا حیوان باشد. زیرا از رسول الله […]

ادامه مطلب …

۳۴۲ – حکم عکس گرفتن با دستگاه فوتوگرافی فوری چیست؟

۳۴۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گرفتن عکس با دستگاه فوتوگرافی فوری چیست؟ جواب دادند: عکس انداختن با دستگاه فوتوگرافیِ فوری که برای آن احتیاجی به استفاده از دست نیست، اشکالی ندارد؛ چون شامل تصویر نمی‌شود. اما این مساله باقی می‌ماند: هدف از گرفتن این عکس چیست؟ اگر هدف این است که انسان، […]

ادامه مطلب …

۳۱۴ – حکم تصویر عکاسی چیست؟

۳۱۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصویر چیست؟ جواب دادند: تصویر چند نوع است: نوع اول: چیزی را بر هیئت انسان یا حیوان به تصویر بکشد که دارای سایه و جسم است. این کار حرام است. حتی اگر آن را الکی کشیده باشد و قصدش از کشیدن آن، تشابه به الله در خلقت […]

ادامه مطلب …

۳۲۲ – آیا از میان انواع تصاویر فقط مجسمه حرام است؟

عرضه‌ی تصاویر بزرگ و کوچک در بازارها بسیار رايج شده، و این عکس‌ها یا متعلق به بازیگران جهانی هستند یا عکس انسان‌های مشهور است. این کار برای تبلیغ یک یا چند نوع کالا انجام می‌شود. وقتی به آنها گفته می‌شود این کار، منکر است، صاحبان مغازه‌ها می‌گویند که این عکس‌ها، مجسمه نیستند، و این یعنی حرام نیستند، و از آنجایی که دارای سایه نیستند، تقلید از خلقت الله به حساب نمی‌آیند. همچنین می‌گویند از فتوای شما در مجله‌ی «المسلمون» اطلاع یافته‌اند که مفادش این است که فقط مجسمه حرام است، و عکس، حرام نیست. از شما می‌خواهیم این مساله را برایمان توضیح دهید.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه