شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۳۰۵ – استخوان‌هایی که هنگام حفاری زمین پیدا می‌شوند را چه کنیم؟

۳۰۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی برای ساختن خانه‌اش، زمین را حفر می‌کند. در هنگام حفاری، به استخوان‌های برخورد می‌کند و آنها را بیرون می‌آورد. حکم این کارش چیست؟

جواب دادند: اگر یقین کند یا ظن غالبش بر این باشد که این استخوان‌ها، استخوان‌های اموات مسلمان است، برایش جایز نیست آنها را بیرون آورده و به جای دیگری ببرد. صاحبان آن قبرها احق به آن زمین از او هستند، زیرا از وقتی در آنجا دفن شده‌اند، مالک آن شده‌اند. جایز نیست کسی خانه‌اش را روی قبر مسلمانان بسازد. اگر یقین داشته باشد که در آن مکان، قبر وجود دارد، واجب است ساختمانی را که ساخته، خراب کند، و قبور را بدون هیچ بنایی بر آنها، رها کند. در مثل چنین حالاتی باید به اولیای امور مراجعه کرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(305) وسئل حَفِظَهُ‌الله تعالى : عن رجل حفر لتأسيس بيته فوجد عظاماً فأخرجها فما حكم عمله هذا؟

فأجاب قائلاً :إذا تيقن أو غلب على ظنه أنها عظام موتى مسلمين فإنه لا يجوز له نقل العظام، وأصحاب القبور أحق بالأرض منه ، لأنهم لما دفنوا فيها ملكوها ، ولا يحل له أن يبني بيته على قبور المسلمين ، ويجب عليه إذا تيقن أن هذا المكان فيه قبور أن يزيل البناء ، وأن يدع القبور لا بناء عليها . وفي مثل هذه الحال الواجب مراجعة ولاة الأمور.

مطالب مرتبط:

۳۰۰ – حکم زیارت برخی مساجد که به صحابه نسبت داده می‌شود

۳۰۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در یمن مسجدی وجود دارد که گفته می‌شود مسجد معاذ بن جبل بوده و به مسجد «الجند» مشهور است. مردم از زن و مرد هر سال در جمعه‌ی ماه رجب برای زیارت به آنجا می‌روند. حکم این عمل چیست و چه نصیحتی برای اینها دارید؟ جواب دادند: این […]

ادامه مطلب …

۳۱۲ – حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد حاجت گرفتن یا تقرب چیست؟

۳۱۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد قضای حاجت یا تقرب چیست؟ همچنین، حکم قسم خوردن به غیر الله چیست؟ جواب دادند: تبرک جستن به قبور حرام بوده و نوعی شرک است. زیرا این کار، اثبات تاثیر چیزی است که الله تعالی دلیلی برای […]

ادامه مطلب …

۲۹۳ – حکم بناسازی بر قبور چیست؟

۲۹۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم بنا سازی بر قبور چیست؟ جواب دادند: بنا سازی بر قبور، حرام بوده و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی فرموده است. به خاطر اینکه در این کار، تعظیم اهل قبور وجود دارد و وسیله‌ای برای پرستش این قبور و به معبود گرفته شدن آنهاست؛ چنان که […]

ادامه مطلب …

۲۹۰ – حکم نذر و تبرک جستن به قبور و اضرحه چیست؟

۲۹۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نذر و تبرک جستن به قبور و اضرحه چیست؟ جواب دادند: نذر، عبادت است و انجام دادن آن برای غیر الله جایز نیست و هر کس که نوعی از عبادات را برای غیر الله انجام دهد، مشرک و کافر است و الله، بهشت را بر او حرام […]

ادامه مطلب …

۳۰۴ – آیا درست است برای زیارت قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دعا کنیم؟

۳۰۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا مشروع است که انسان بگوید: «پروردگارا، مرا یکی از زائرین قبر پیامبرت صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار ده» یا بگوید: «پروردگارا، مرا یکی از زائرین مسجد پیامبرت صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار ده»؟ جواب دادند: مشروع این است که بگوید مرا یکی از زائران مسجد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار ده؛ زیرا مسجد ایشان است […]

ادامه مطلب …

۳۰۲ – ساختن بارگاه بر قبر اشخاص

۳۰۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی از دنیا رفته، و بعد از مدتی شخصی او را در خواب دیده و از او خواسته که او را از قبر بیرون بیاورد و برایش بارگاه درست کند. او نیز این کار را انجام داده است. حکم این عمل چیست؟ جواب دادند: حکمش این است که […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه