جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

۳۰۵ – استخوان‌هایی که هنگام حفاری زمین پیدا می‌شوند را چه کنیم؟

۳۰۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی برای ساختن خانه‌اش، زمین را حفر می‌کند. در هنگام حفاری، به استخوان‌های برخورد می‌کند و آنها را بیرون می‌آورد. حکم این کارش چیست؟

جواب دادند: اگر یقین کند یا ظن غالبش بر این باشد که این استخوان‌ها، استخوان‌های اموات مسلمان است، برایش جایز نیست آنها را بیرون آورده و به جای دیگری ببرد. صاحبان آن قبرها احق به آن زمین از او هستند، زیرا از وقتی در آنجا دفن شده‌اند، مالک آن شده‌اند. جایز نیست کسی خانه‌اش را روی قبر مسلمانان بسازد. اگر یقین داشته باشد که در آن مکان، قبر وجود دارد، واجب است ساختمانی را که ساخته، خراب کند، و قبور را بدون هیچ بنایی بر آنها، رها کند. در مثل چنین حالاتی باید به اولیای امور مراجعه کرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(305) وسئل حَفِظَهُ‌الله تعالى : عن رجل حفر لتأسيس بيته فوجد عظاماً فأخرجها فما حكم عمله هذا؟

فأجاب قائلاً :إذا تيقن أو غلب على ظنه أنها عظام موتى مسلمين فإنه لا يجوز له نقل العظام، وأصحاب القبور أحق بالأرض منه ، لأنهم لما دفنوا فيها ملكوها ، ولا يحل له أن يبني بيته على قبور المسلمين ، ويجب عليه إذا تيقن أن هذا المكان فيه قبور أن يزيل البناء ، وأن يدع القبور لا بناء عليها . وفي مثل هذه الحال الواجب مراجعة ولاة الأمور.

مطالب مرتبط:

۳۱۱ – جکم مساجدی که به نام پیامبران نامیده می‌شوند یا می‌گویند قبر پیامبری در آن است

نزد ما مساجدی هستند که با اسم پیامبران نامیده شده‌اند. مثل: مسجد جامع حضرت یونس، و دیگر مساجد مثل این. همچنین در داخل مسجد، مرقد آن پیامبر وجود دارد، و مردم رفته و در داخل این مساجد نماز می‌خوانند. در حدیث آمده که «الله، یهود و نصاری را لعنت کند، که قبرهای پیامبرانشان را مسجد نمودند». حکم این کارشان چیست؟

ادامه مطلب …

۳۰۳ – قبرستان قدیمی که تبدیل به راه مردم و حیوانات شده است را چه باید کرد؟

۳۰۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مقبره‌ای قدیم وجود دارد که تبدیل به راه مردم و حیوانات شده است. با آن چه باید کرد؟ جواب دادند: دوست دارم به این مناسب بگویم: اصحاب قبور دارای حقوقی هستند. زیرا مسلمانند، و به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از راه رفتن روی قبر یا نشستن بر […]

ادامه مطلب …

۲۹۹ – حکم سفر به نیت زیارت قبر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

۲۹۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم سفر به نیت زیارت قبر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟ جواب دادند: سفر کردن برای زیارت قبور، جایز نیست. حال، قبر هر کس که می‌خواهد باشد. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «مسافرت فقط برای رفتن به سه مسجد، درست است: مسجد الحرام، و مسجد من، و مسجد الاقصی». […]

ادامه مطلب …

۳۱۲ – حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد حاجت گرفتن یا تقرب چیست؟

۳۱۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد قضای حاجت یا تقرب چیست؟ همچنین، حکم قسم خوردن به غیر الله چیست؟ جواب دادند: تبرک جستن به قبور حرام بوده و نوعی شرک است. زیرا این کار، اثبات تاثیر چیزی است که الله تعالی دلیلی برای […]

ادامه مطلب …

۲۹۱ – چگونگی پاسخ به قبر پرستانی که به دفن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مسجد نبوی استدلال می‌کنند

۲۹۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه جواب قبر پرستانی را بدهیم که به دفن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مسجد نبوی استدلال می‌کنند؟ جواب دادند: از چند جهت: یک: مسجد بر قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بنا نشده، بلکه در زمان حیات ایشان ساخته شد. دو: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مسجد دفن نشده، که گفته شود: […]

ادامه مطلب …

۳۰۷ – آیا زمانی که به میت در قبر سلام کنیم، روح میت در قبرش به او باز می‌گردد تا جواب سلام را بدهد؟

۳۰۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا زمانی که مسلمانی به میت در قبر سلام کند، الله تعالی روح میت را در قبرش به او باز می‌گرداند تا جواب سلام را بدهد؟ جواب دادند: در مورد سوالی که پرسیده شده، حدیث مرفوعی آمده که ابن عبدالبَرّ رَحِمَهُ‌الله آن را صحیح می‌داند. حدیث چنین است: […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه