پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۵۴۳) حکم استفاده از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای اشخاص

(۵۴۳) سوال: می‌بینم که برخی از مردم در نامه‌ها و یادداشت‌های خود به فرد دیگر، از نام‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استفاده کرده و می‌گوید: والدی العزیز (پدر عزیزم)، أخي القدير (برادر گرانقدرم)، أختي الكريمة (خواهر گرامی‌ام‌‌) و… ؛ آیا این کار، اشکالی دارد؟

جواب:

ایرادی ندارد و بلکه جایز است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ} [التوبه: ۱۲۸]: (پیامبری از خودتان به نزد شما آمده است که هر رنجی که می‌کشید، برایش سنگین است، بسیار خیرخواه شما است و برای مؤمنان، دلسوز و مهربان است) همچنین می‌فرماید: {وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ} [النمل: ۲۳]: (او (بلقیس) تخت عظیم و بزرگی دارد) پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمود: «إنّ الكَرِيمَ ابنِ الكَرِيمِ ابنِ الكَرِيمِ يُوسُفُ»: (یوسف، کریم فرزند کریم فرزند کریم است). بنابراین این‌ها دلیلی است که این صفت‌ها برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و دیگران صحیح است اما هرگز صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ شباهتی به صفات مخلوقات ندارد؛ زیرا صفات خالق، شایسته‌ی خود او است و صفات مخلوقات نیز مناسب آنان است. به کار بردن واژه‌ی عزیز برای پدر، مادر، دوست و… بدین معنا است که تو برایم ارزشمند، گرامی و… هستی و هرگز منظور این فرد، آن صفت الله که (العزّة) است که هیچ کس توان نزدیک شدن به آن را نیز ندارد، نیست.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من جمهورية مصر العربية: أرى بعضًا من الناس يكتب في خطاباته لأخيه مثلا أو لوالده فيقول مثلا: والدي العزيز. أو: أخي القدير. أو أختي الكريمة. وغير ذلك من أسماء الله الحسنى. هل هذا العمل فيه شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم هذا ليس فيه شيء، بل هو من الجائز، قال الله تعالى: ﴿ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزُ عَلَيْهِ مَا عَنتُمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ ﴾ [التوبة: ۱۲۸]. وقال تعالى: ﴿ وَلَهَا عَرْشُ عَظِيمٌ ﴾ [النمل: ۲۳]. وقال النبي صلى الله عليه وسلم: «إن الكريم ابن الكريم ابن الكريم يوسف». فهذا دليل على أن مثل هذه الأوصاف تصح الله ولغيره، لكن اتصاف الله بها لا يُماثله شيء من اتصاف المخلوق بها، فإن صفات الخالق تليق به وصفات المخلوق تليق به وقول القائل لأبيه، أو أمه، أو صديقه العزيز. يعني أنك عزيز عليَّ، وغال عندي، وما أشبه ذلك، ولا : يقصد بها أبدا الصفة التي تكون الله، وهي العزة التي لا يقربها أحد، وإنما يريد: أنك عزيز علي وغال عندي، وما أشبه هذا.

مطالب مرتبط:

(۵۴۲) حکم نام نهادن انسان به نام‌های (عزيز، حكيم و عادل)

بله، جایز است که انسان به این نام‌ها نام نهاده شود البته به شرطی که معنای اصلی که از آن مشتق شده است در نظر گرفته نشود بدین صورت که فقط یک اسم، شمرده شود. برخی صحابه  نیز چنین اسم‌هایی داشتند.

ادامه مطلب …

(۵۴۰) حکم گفتن واژه‌ی “مرحوم” برای مردگان

اگر کسی که در مورد شخص مرده سخن می‌گوید از باب خبر دادن بگوید: مرحوم فلانی، مغفور له فلانی و... جایز نیست زیرا کسی نمی‌داند که آن فرد، مورد رحمت و مغفرت قرار گرفته است یا خیر؟

ادامه مطلب …

(۵۳۵) حکم گفتن این دعا: “ای الله! با عدل خویش با ما رفتار مکن؛ بلکه با عفو و گذشت خود با ما رفتار کن”

نیازی به گفتن آن نیست، وگرنه بر کسی پوشیده نیست که اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با عدل خویش با مردم رفتار کند، همگی را هلاک می‌نمود.

ادامه مطلب …

(۵۶۷) حکم شرع در مورد عبارت: “از شانس و طالع خوب است که چنین و چنان شد”

این تعبیر کسانی است که به ستارگان اعتقاد دارند و در پیش‌بینی نحس و خوب برای شخص به طالع و محل طلوع ستارگان، تکیه می‌کنند. شایسته نیست که مسلمان چنین حرفی را بگوید بلکه این حرف به حرام بودن نزدیک‌تر است تا این که مکروه باشد.

ادامه مطلب …

(۵۴۸) حکم استفاده از الفاظ “عقيده‌ی طحاويه” یا “عقيده‌ی واسطيه”

گفتن "عقيده‌ی واسطيه" یا "عقيده‌ی طحاويه" ایرادی ندارد زیرا این نام‌گذاری در واقع، نسبت دادن کتاب به مؤلف آن است؛ منظور این نیست که این، عقیده‌ی طحاوی رَحِمَهُ‌الله یا عقیده‌ی ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله است.

ادامه مطلب …

(۵۵۸) حکم گفتن “يا وجهَ الله” هنگام خستگی

جایز نیست بلکه واجب است بگویی: "يا الله".

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه