پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۴ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۵۲۱) حکم کار کردن با اشخاص غیر مسلمان

(۵۲۱) سوال: گاهی شرایط کاری ما را افرادی همراه می‌کنند که ویژگی‌هایشان چنین است: نفر اول به طور مطلق، مجوسي (آتش پرست) است و هیچ ارتباطی به اسلام ندارد. دین نفر دوم نیز یکی از ادیان آسمانی است که با دین اسلام، منسوخ شده است. نفر سوم هیچ دینی را قبول ندارد. نفر چهارم، مسلمان است و به دین اسلام، ایمان دارد اما با وجود توانایی، ارکان پنج‌گانه‌ی اسلام را انجام نمی‌دهد و بدون عذر شرعي آن‌ها را ترک می‌کند و از غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز استعانت و کمک می‌جوید. سؤالم این است که: در این شرایط کاری که بنا بر یک مصلحت با هم هستیم، گاهی آن‌ها به ما سلام کرده و گاهی ما به آنان سلام می‌کنیم. همچنین ممکن است یکی از این افراد بمیرد که در این صورت، لازم است بنابر همکار بودن در مراسم عزاداری اعم از نماز، دفن و تعزیه شرکت کنیم. حكم اسلام در این موارد چیست؟

جواب:

این برادر را نصیحت کرده و به او می‌گوییم: شایسته است دنبال کاری باشی که هیچ یک از دشمنان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش که دینی غیر از دین اسلام دارند در آن نباشند که اگر مقدور باشد، واجب و شایسته همین است؛ اما اگر مقدور نبود، اشکالی ندارد؛ زیرا هر کدام از شما مشغول کار و شغل خود هستید اما به این شرط که در قلبت هیچ علاقه و محبتی به آن‌ها نداشته باشی و در مورد سلام کردن، پاسخ دادن به سلام و… نیز پایبند احکام شرع باشید. همچنین نباید در تشییع جنازه‌ی آنان شرکت کنید مگر این که ضرورت وجود داشته باشد لذا اگر مثلا کسی برای دفن کردن وی نباشد، اشکالی ندارد این کار را انجام دهی اما اگر یکی از اولیاء و خویشاوندان وی وجود داشته باشد، نباید در تشییع‌ جنازه‌ی آنان شرکت کنی؛ زیرا بر مؤمن واجب است چیزی که موجب رضایت و خشنودی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌شود را مراعات کند: {وَالله وَرَسُولُهُ أَحَقُّ أَنْ يُرْضُوهُ إِنْ كَانُوا مُؤْمِنِينَ} [التوبه: ۶۲]: (الله و پیامبرش مستحق‌تر هستند که راضی گردند؛ اگر اهل ایمان هستند).

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من السودان: ظروف العمل قد تجمعنا هؤلاء الآتية صفاتهم: أولهم رجلٌ يَدِين بدين المجوسية مطلقا، ولا علاقة له بالإسلام، وثانيهم يدين بأحد الأديان السماوية المنسوخة بالإسلام، وثالثهم ناكر للأديان، ورابعهم يدين بالإسلام ويؤمن به، ولكنه في الوقت نفسه لا يُطبق قواعد الإسلام الخمسة عمليّاً مع القدرة على العمل، ويترك ذلك تلقائيا بغير عُذر شرعي، زِدْ على ذلك أنه يستغيث ويستعين بغير الله. وسؤالي هو: أننا بحكم ظروف العمل الموحد في مصلحة واحدة يبادروننا بالسلام مرة، وتارةً نبادرهم نحن، وأيضًا قد يموت واحدٌ من هؤلاء، ويلزمنا من ناحية إنسانية بحكم الزمالة أن نحضر مراسم العزاء؛ من صلاة ودفن وتعزية، فما حكم الإسلام في كل هذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نحن ننصح هذا الأخ، ونقول له: ينبغي لك أعداء الله ورسوله، ممن يدينون بغير أن تطلب عملا ليس فيه أحدٌ من الإسلام، فإذا تيسر فهذا هو الواجب، وهذا هو الذي ينبغي، وإن لم يتيسر فلا حرج عليك؛ لأنك أنت في عملك، وهم في عملهم، ولكن بشرط ألا يكون في قلبك مودة لهم ومحبة وموالاة، وأن تلتزم ما جاء به الشرع، فيما يتعلق بالسلام عليهم، ورد السلام، ونحو هذا.

كذلك أيضًا لا تُشيّع ،جنائزهم، ولا تحضرها، إلا إذا دعت الضرورة إلى ذلك، كما لو لم يوجد أحد يقوم بدفنهم فلا حرج عليك في هذه الحال أن تقوم بدفنهم، وأما مع وجود أحد من أوليائهم يقوم بذلك فإنك لا تشهد جنائزهم؛ لأن المؤمن يجب أن يراعي ما يرضي الله ورسوله: ﴿ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَقُّ أَن يُرْضُوهُ إِن كَانُوا مُؤْمِنِينَ ﴾ [التوبة: ٦٢].

مطالب مرتبط:

(۵۱۰) محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چگونه است؟

بدین صورت است که فرد را به خاطر عبادت‌کار بودن و نیکوکار بودنش دوست داشته باشید، نه به خاطر مال، پیوند خویشاوندی، اخلاق خوب، ظاهر و چهره و... ؛ بلکه فقط او را به خاطر دین‌داری و تقوای وی دوست داشته باشید. این محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است.

ادامه مطلب …

(۵۱۳) حکم دیدار از والدینی که کافر هستند

صله‌ی رحم از ولايت و دوستی جدا و مستقل است لذا بر هر انسانی واجب است صله‌ی رحم را به جای آورد و پیوند خویشاوندی‌اش را برقرار نماید، هر چند که کافر باشند. البته اگر کافر باشند، نباید با آنان در کفرشان، دوستی، همراهی و هم‌کاری کند.

ادامه مطلب …

(۵۱۴) حکم زندگی با کسانی ‌که نماز نمی‌خوانند

اگر نماز نمی‌خوانند، بر وی واجب است همواره آنان را نصیحت کند. اگر بر نماز نخواندن اصرار کنند، کافر، مرتد و مستحق جاودانگی در آتش جهنم هستند.

ادامه مطلب …

(۵۲۲) حکم معاشرت با نزدیکان کم نماز

به نظر من به مصلحت بنگرید؛ اگر همراهی شما با او در خوردن، نوشیدن و حضور در مجالس سبب می‌شود که قلبش نرم گردد و به شما گرایش پیدا کند، این کار را انجام دهید.

ادامه مطلب …

(۵۲۶) معاشرت با همکاران نصرانی در محیط کاری

تردیدی نیست که هر کس بیش از مسلمانان به آن‌ها علاقه و محبت داشته باشد، مرتکب حرام بسیار بزرگی شده است؛ زیرا واجب است مؤمنان را دوست داشته باشد و هر آن‌چه برای خود می‌پسندد را برای آنان هم دوست بدارد.

ادامه مطلب …

(۵۲۳) حکم همراه شدن در خوردن و نوشیدن با نصاری

اما معاشرت و خورد و نوش با آنان شایسته نیست؛ بلکه شایسته است دوستان و همراهان مسلمان را برای خود برگزینی تا در طاعت و فرمان‌برداری از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و انجام عبادات به تو کمک کنند و از غیر مسلمانان دوری کنی.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه