دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۴۵۵) حکم مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در شب دوشنبه و شب جمعه

(۴۵۵) سوال: در شهر ما کسانی هستند که نماز، روزه، حج و زکاتشان را ادا می‌کنند اما هر شب دوشنبه و شب جمعه بعد از نماز عشاء ایستاده حلقه می‌زنند که این کار، حضرت نامیده می‌شود و در چهار مرحله دور می‌زنند؛ پس از هر بار دور زدن، مردی می‌ایستد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را مدح می‌کند. در دور اول می‌‌گویند: (لا إله إلا الله محمد رسول الله)، در دور دوم می‌گویند‌: (الله دائم باق حيّ)، در دور سوم می‌گویند: (صلّ وسلّم يا الله على النبیّ ومن والاه) و در دور چهارم می‌گویند: (يا لطيف الطف بنا). حكم اسلام در این باره چیست؟

جواب:

این‌ها به ازای آن چه هر شب جمعه و شب دوشنبه انجام می‌دهند، بدعت‌گزار و گمراه هستند؛ زیرا این کار بسیار زشت و ناپسند است که صحابه و تابعین که از آنان به خوبی پیروی نموده‌اند هرگز چنان نکرده‌اند. اگر معتقد باشند که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نزدشان می‌آید و در مجلس آنان حضور پیدا می‌کند گمراهی‌شان شدیدتر و بدتر است. همچنین اگر معتقد باشند که با دور زدن، کعبه را طواف می‌کنند، گمراهی‌شان بدتر و ناپسندتر است زیرا طواف فقط در بيت الله الحرام در مكه انجام می‌شود.

بر این افراد واجب است به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند، از این کارشان دست بکشند و امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را اجرا نمایند که فرمود: «فعلَيكُم بِسُنَّتِي وَسُنَةِ الخُلَفَاءِ المهدیین الرَّاشِدِينَ، تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيهَا بِالنَّواجِذِ، وَإيَّاكُم وَمُحدَثَاتِ الأمُورِ»: (به روش و سنت من و خلفای راشدین و هدایت‌یافته‌ پایبند باشید؛ به آن چنگ بزنید و آن را با دندان آسیاب به طور محکم بگیرید. شما را از نوآوری‌ها هشدار می‌دهم که از آن دوری کنید) پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نوآوری‌ها برحذر داشته است و منظور: هر عبادتی است که انسان در اعتقاد، قول و عمل، نوآوری کرده و برای تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انجام ‌دهد در حالی ‌که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام نداده است. البته این عمل از جهت شخص بدعت‌گزار، عبادت است زیرا وی چنین گمان می‌گند اما در اصل، عبادت نیست زیرا بدعت، گمراهی است و عبادت نیست.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من جمهورية مصر العربية من محافظة شمال سيناء: يوجد في بلدي أناس يصلون ويصومون ويزكون ويحجون، ولكن في كل ليلة اثنين وليلة جمعة بعد صلاة العشاء يعملون دائرة وهم وقوف، وهي ما تسمى بالحضرة، ويعملون فيها أربعة أشواط، وبين كل شوطين يقوم رجل منهم يمدح الرسول والشوط الأول يقولون فيه: لا إله إلا الله محمد رسول الله. والشوط الثاني يقولون فيه الله دائم باق حي. والثالث يقولون فيه: صل وسلم يا الله على النبي ومن والاه والرابع يقولون فيه: يا لطيف الطف بنا. فما حكم الإسلام في ذلك؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هؤلاء مبتدعون ضالون فيما يحدثونه كل ليلة اثنين وجمعة؛ لأن هذا العمل الذي يقومون به عمل منكر، لم يكن عليه الصحابة رضي الله عنهم ولا التابعون لهم بإحسان، فإذا كانوا يعتقدون أن النبي صلى الله عليه وسلم يأتي إليهم ويحضرهم كان هذا أشد ضلالا، وإن اعتقدوا في طوافهم هذا أنهم يطوفون على كعبة فهذا أشد وأنكر ؛ لأنه لا طواف إلا على بيت الله الحرام في مكة.

والواجب عليهم أن يتوبوا إلى الله تعالى من هذا العمل، وأن يأخذوا بما أمرهم به رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- حيث قال: «فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الْمَهْدِيِّينَ الرَّاشِدِينَ، تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ، وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ». فقد حذر النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- من محدثات الأمور، أي ما يحدثه الإنسان يتعبد به الله ومحدثات الأمور هي: كل عبادة يتقرب بها الإنسان إلى الله -عز وجل – لم يكن عليها رسول الله صلى الله عليه وسلم سواء كان ذلك في العقيدة أم في القول أم في العمل. وقولي: كل عبادة. هذا باعتبار المبتدع؛ حيث يظنها عبادة، وإلا فإنها ليست بعبادة؛ لأن البدعة ضلالة، وليست عبادة.

مطالب مرتبط:

(۴۷۶) حکم قرائت قرآن در قبرستان

قرائت قرآن در قبرستان، بازار، مسجد، کنار زن حائض و... جایز است، اما رفتن به قبرستان به قصد تلاوت قرآن در آن جا، بدعت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نشده است و قرائت قرآن در آن‌جا، خاصیت و فایده‌‌ی ویژه‌ای هم ندارد.

ادامه مطلب …

(۴۳۱) چه زمانی بدعت به وجود آمد؟

بدعت‌ها در اواخر عصر صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم پدیدار گشت اما بدعت‌هایی در چند مسئله‌ی معيّن بود سپس بدعت‌ها منتشر شد تا به بدعت در اعتقاد در مورد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رسید...

ادامه مطلب …

(۴۹۱) توضیح در مورد دیدن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خواب

ز این قضیه، هیچ حكم شرعی گرفته نمی‌شود و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بلکه شریعت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیش از وفات ایشان کامل شده است؛ لذا بعد از وفات رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هیچ تشریعی ممکن نیست.

ادامه مطلب …

(۴۸۸) نهی از انجام بدعت‌ها

بر مؤمن واجب است هرگاه دلیل برایش واضح شد، روش خود را ترک کند اگر دلیل بر آن دلالت نداده است. بنابراین برای هیچ کس جایز نیست بنا بر آداب و رسوم قوم خود با دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مخالفت کند.

ادامه مطلب …

(۴۴۸) حكم غلوّ و زیاده‌روی در محبت به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

غلوّ در محبت به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدین معنا که انسان از مرزها تجاوز کند و پا فراتر بگذارد و بگوید: این از محبت به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است! این کار، حرام است...

ادامه مطلب …

(۴۴۷) حکم شرکت در حلقات علم

تردیدی نیست که جمع شدن برای علم، از جمله با فضیلت‌ترین اعمال است زیرا علم، نوعی از جهاد در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است چون تنها با علم و روشن‌گری است که دین، استوار می‌گردد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه