سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۵۳) حکم مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قالب شعر و قصیده و تخصیص این کار به شب جمعه و دوشنبه

(۴۵۳) سوال: آیا مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قالب شعر و قصیده و تخصیص این کار به شب جمعه و دوشنبه جایز است؟ اگر این کار جایز است ثوابش چیست؟ اگر این کار، جایز نیست، چه مدحی برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایز است؟  یا این که اصلا به طور مطلق جایز نیست؟

جواب:

مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با صفات ستودنی، اخلاق کامل و مراتب والا که در ایشان بوده است، مشروع و درست است؛ زیرا نوعی دعوت به سوی دين رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و بزرگداشت و محبت ایشان است که تمام این موارد از مقاصد شرعی به شمار می‌رود؛ اما مدیحه‌سرایی که با غلو همراه باشد، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده و به هیچ وجه، جایز نیست، چنان که اگر شخصی ایشان را با این سخن بستاید:

فَإِنَّ مِنْ جُودِكَ الدُّنْيَا وَضَرَّتَهَا                           وَمِنْ عُلُومِكَ عِلْمُ اللَّوْحِ وَالقَلَمِ

همانا دنیا و آخرت از بخشش تو است و علم و آگاهی از لوح محفوظ و قلم از جمله دانش‌های تو است.

چنین غلوّ و زیاده‌روی جایز نیست و حرام است.

تخصیص مدحی که جایز است به روز یا شب معینی، جایز نیست؛ بدین صورت که هرگاه آن شب یا روز فرا رسد آن قصیده‌ها و مدیحه‌سرایی‌ها را بخوانند زیرا تخصيص چیزی به زمان یا مکانی که شرع آن را خاص قرار نداده است از جمله بدعت‌هایی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده است.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز مدح النبي بقصائد؟ وبتخصيص ليلة الجمعة وليلة الاثنين؟ وإن كان هذا يباح فما الثواب؟ وإن كان لا يجوز فما المدح الذي يجوز للنبي ؟ أو لا يجوز إطلاقًا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: مدح النبي صلى الله عليه وسلم بما فيه من الخصال الحميدة، والمناقب العظيمة، والأخلاق الكاملة، هذا أمر مشروع ومحمود؛ لما فيه من الدعوة إلى دين الرسول صلى الله عليه وسلم وإلى تعظيم الرسول -عليه الصلاة والسلام- ومحبته، وكل هذا من الأمور المقصودة شرعًا.

وأما مدحه بالغلو الذي كان ينهى عنه فهذا لا يجوز بكل حال، كما لو مدحه بقول القائل:

فإِنَّ مِنْ جُودِكَ الدنيا وضَرَّتَها                                      وَمِنْ عُلُومِكَ عِلمَ اللَّوْحِ والقَلَمِ

فإن مثل هذا الغلو لا يجوز، وهو محرم. وعلى الوجه الجائز لا يتخذ ذلك في ليلة معينة، أو في يوم معين، بحيث كلما أتت هذه الليلة وهذا اليوم قيلت هذه القصائد والمدائح، فإن تخصيص الشيء بزمن لم يخصصه به الشرع، أو بمكان لم يخصصه به الشرع، هذا من البدع التي نهى عنها رسول الله صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۴۵۷) حکم مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با زدن دف

این عمل، بدعت است و چه بسا مدیحه‌سرایی‌هایشان به حدّ کفر برسد؛ زیرا این مدیحه‌سرایان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را مدح می‌کنند گاهی ایشان را در جایگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و حتی بیشتر قرار می‌دهند.

ادامه مطلب …

(۴۷۱) حكم هدیه دادن به یکدیگر در مناسبت‌هایی مانند روز تولد

هدیه دادن به مناسبت جشن تولد یک فرد به مسلمان و نصرانی جایز نیست زیرا به معنای رضایت از آن اعتقاد و دین شرک‌آلود و کفرآمیز است و مسلمان با ارتکاب آن در معرض خطر بزرگی قرار می‌گیرد.

ادامه مطلب …

(۴۴۱) حکم کسی‌ که از روی ناآگاهی، مرتکب بدعتی شود

به خاطر نیت نیک و خوبش پاداش می‌گیرد اما هرگاه سنت برایش آشکار شد بر وی واجب است از آن پیروی کند....

ادامه مطلب …

(۴۵۹) آیا استفاده از تسبیح (ذکر شمار) بدعت است؟

بهتر است انسان اذکارش را با انگشتان خود شمارش کند زیرا انگشتان طبق فرمایش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رستاخیز به سخن می‌آیند و همچنین شمارش اذکار با تسبیح، موجب غفلت انسان از ذکر می‌شود.

ادامه مطلب …

(۴۷۹) حکم دعا مؤذن مسجد هر پنج‌شنبه پیش از نماز عشاء

این کار بدون شک، بدعتی زشت و نادرست است که واجب است از آن نهی و دوری شود؛ زیرا در كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سنت خلفای راشدين، چنین چیزی وجود ندارد که البته هر چه در این سه مصدر وارد نشود، بدعت است.

ادامه مطلب …

(۴۶۰) ذکر و تسبیح در روز جمعه

نصیحتم برای این برادران چنین است که به آن چه شرع بدان دستور داده است از نظر مقدار، کیفیت، نوع، زمان و مکان، پایبند باشند زیرا شرط صحت و درستی عبادت و قبول شدن آن، رعایت دو امر است: اول: اخلاص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دوم: پیروی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه