سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۴۵۳) حکم مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قالب شعر و قصیده و تخصیص این کار به شب جمعه و دوشنبه

(۴۵۳) سوال: آیا مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قالب شعر و قصیده و تخصیص این کار به شب جمعه و دوشنبه جایز است؟ اگر این کار جایز است ثوابش چیست؟ اگر این کار، جایز نیست، چه مدحی برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایز است؟  یا این که اصلا به طور مطلق جایز نیست؟

جواب:

مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با صفات ستودنی، اخلاق کامل و مراتب والا که در ایشان بوده است، مشروع و درست است؛ زیرا نوعی دعوت به سوی دين رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و بزرگداشت و محبت ایشان است که تمام این موارد از مقاصد شرعی به شمار می‌رود؛ اما مدیحه‌سرایی که با غلو همراه باشد، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده و به هیچ وجه، جایز نیست، چنان که اگر شخصی ایشان را با این سخن بستاید:

فَإِنَّ مِنْ جُودِكَ الدُّنْيَا وَضَرَّتَهَا                           وَمِنْ عُلُومِكَ عِلْمُ اللَّوْحِ وَالقَلَمِ

همانا دنیا و آخرت از بخشش تو است و علم و آگاهی از لوح محفوظ و قلم از جمله دانش‌های تو است.

چنین غلوّ و زیاده‌روی جایز نیست و حرام است.

تخصیص مدحی که جایز است به روز یا شب معینی، جایز نیست؛ بدین صورت که هرگاه آن شب یا روز فرا رسد آن قصیده‌ها و مدیحه‌سرایی‌ها را بخوانند زیرا تخصيص چیزی به زمان یا مکانی که شرع آن را خاص قرار نداده است از جمله بدعت‌هایی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده است.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز مدح النبي بقصائد؟ وبتخصيص ليلة الجمعة وليلة الاثنين؟ وإن كان هذا يباح فما الثواب؟ وإن كان لا يجوز فما المدح الذي يجوز للنبي ؟ أو لا يجوز إطلاقًا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: مدح النبي صلى الله عليه وسلم بما فيه من الخصال الحميدة، والمناقب العظيمة، والأخلاق الكاملة، هذا أمر مشروع ومحمود؛ لما فيه من الدعوة إلى دين الرسول صلى الله عليه وسلم وإلى تعظيم الرسول -عليه الصلاة والسلام- ومحبته، وكل هذا من الأمور المقصودة شرعًا.

وأما مدحه بالغلو الذي كان ينهى عنه فهذا لا يجوز بكل حال، كما لو مدحه بقول القائل:

فإِنَّ مِنْ جُودِكَ الدنيا وضَرَّتَها                                      وَمِنْ عُلُومِكَ عِلمَ اللَّوْحِ والقَلَمِ

فإن مثل هذا الغلو لا يجوز، وهو محرم. وعلى الوجه الجائز لا يتخذ ذلك في ليلة معينة، أو في يوم معين، بحيث كلما أتت هذه الليلة وهذا اليوم قيلت هذه القصائد والمدائح، فإن تخصيص الشيء بزمن لم يخصصه به الشرع، أو بمكان لم يخصصه به الشرع، هذا من البدع التي نهى عنها رسول الله صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۴۶۶) جشن مولودی اگر با ادعای محبت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد، چه حکمی دارد؟

هر کس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  را دوست دارد، باید از سنت وی پیروی نماید و کسی ‌که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را دوست دارد، نباید چیزی در دین وی بدعت‌گزاری و نوآوری کند که از دین وی نیست.

ادامه مطلب …

(۴۴۲) آیا انسان در مقابل انجام بدعت، مجازات می‌‌شود ؟

در هر صورت هر کسی مرتکب بدعت شود گناه‌کار می‌شود و تفاوتی ندارد که وی آن بدعت را از نو ایجاد کرده باشد یا در انجام این بدعت از دیگری پیروی کرده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۸۳) حکم قرار دادن هلال روی مناره‌ها و گلدسته‌ها

صب هلال روی مناره‌ها، در بیشتر مناطق کشور، کاری جدید است. همچنین گفته شده است: برخی مسلمانان که از دیگران در قرار دادن چیزی بر معابد خود، تقلید کرده‌اند، هلال را در مقابل صلیب نصاری قرار داده‌اند؛ بنابراین نصب هلال روی مناره‌ها به خاطر این شبهه و برای جلو گیری از هدر دادن مال و وقت، جایز نیست.

ادامه مطلب …

(۴۵۸) حکم کوبیدن بر طبل و حركاتی مانند رقص برای ذکر الله

عمل باید سبب شرعی داشته باشد که مقتضی انجام آن باشد؛ اگر انسان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بنا بر سببی عبادت کند که در شرع نیامده است، عمل وی پذیرفته نیست زیرا با شرع موافق نیست و متابعت و پیروی در آن صورت نگرفته است.

ادامه مطلب …

(۴۳۹) بدعت‌هایی که موجب خروج از اسلام می‌شود

ضابطه چنین است: هر بدعتی که با اسلام، تناقض داشته باشد یا مستلزم طعنه و ایراد گرفتن از آن باشد، موجب کفر و خروج از اسلام است اما اگر چنین نباشد، بدعتی است که شخص را فاسق می‌گرداند....

ادامه مطلب …

(۴۷۷) حکم تلفظ و به زبان آوردن نیت در روزه‌ی واجب

تلفظ و به زبان آوردن نیت در هیچ عبادتی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نشده است؛ اصلا چرا نیت را به زبان بیاوریم؟ مگر جایگاه نیت، قلب نیست؟!

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه