(۴۱۰) حكم جمع آوری و نگهداری عکس‌های شخصی که از دنیا رفته

(۴۱۰) سوال: آیا مُرده به خاطر گریه‌ی خانواده‌اش به خاطر مرگ وی در قبر عذاب داده می‌شود؟ نظر شما در مورد جمع آوری عکس‌های شخصی که از دنیا رفته و نگهداری آن چیست؟ آیا جایز است؟

جواب:

این دو سؤال است

جواب سؤال اول: گریه به خاطر شخص مرده؛ دو نوع است:

قسمت اول: گریه‌ای که مقتضای سرشت و طبیعت انسان است؛ انسان نمی‌تواند این نوع از گریه را دفع کند و مُرده نیز به خاطر آن، عذاب نمی‌بیند. قسمت دوم: گریه‌ای که همراه با تکلف و فراتر از مقتضای طبیعت باشد؛ بدین صورت که انسان، خود را رها کرده و به گریه کردن ادامه دهد که مُرده به ‌خاطر این گریه در قبرش عذاب می‌بیند؛ زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمود: «إنّ الميّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكاءِ أهلِه عَلَيهِ»^۱ : (همانا مُرده به خاطر گریه‌ی خانواده‌اش بر او، دچار عذاب می‌شود) اما این عذاب، به معنای مجازات و عقوبت نیست بلکه به معنای دردمند شدن و رنج بردن مُرده از این قضیه است زیرا عذاب گاهی به این معنا می‌آید؛ مانند این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرمود: «السَّفرُ قِطعَةٌ مِنَ العَذَابِ»^۲ : (سفر، تکه‌ای از درد و رنج است).

جواب سؤال دوم: نگهداری عکس‌های شخص مُرده؛ این کار، جایز نیست بلکه واجب است بلافاصله بعد از مرگش آن عکس‌ها سوزانده شود زیرا انسان به شخص مرده بیشتر از شخص زنده وابسته می‌شود و بیم آن می‌رود که فرد با نگاه کردن به عکس‌های شخصی که از دنیا رفته است دوباره اندوهگین شود و به خاطر مرگ وی افسوس بخورد. اگر شخص بزرگی باشد، چه بسا عکسش را به دیوار بیاویزند که این کار موجب زیان و فساد می‌شود. بنابراین به نظر من واجب است بلافاصله بعد از مرگ شخص، تمام تصاویر وی سوزانده شود و هیچ چیزی از آن باقی نماند.

***

صحیح بخاری: كتاب الجنائز، باب قول النبي: يعذب الميت ببعض بكاء أهله عليه. إذا كان النوح من سنته، شماره (۱۲۸٦) / صحیح مسلم: كتاب الكسوف، باب الميت يعذب ببكاء أهله عليه، شماره (۹۲۷). ↩︎
صحیح بخاری: كتاب الحج، باب السفر قطعة من العذاب، شماره (١٨٠٤) / صحیح مسلم: كتاب الإمارة، باب السفر قطعة من العذاب، واستحباب تعجيل المسافر إلى أهله بعد قضاء شغله شماره (۱۹۲۷). ↩︎

تعداد بازدید: 175

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندما يموت الإنسان، ويبكي عليه أهله، هل هذا البكاء يعذب الميت في قبره؟ وما رأيكم في جمع صور الميت والاحتفاظ بها؟ هل هذا جائز أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذان سؤالان:

الأول: البكاء على الميت البكاء على الميت ينقسم إلى قسمين:

۱ – قسم بمقتضى الطبيعة: لا يستطيع الإنسان أن يدفعه، فهذا لا يعذب به الميت.

٢ – قسم يكون متكلفا: يرخي الإنسان لنفسه العنان في الاستمرار في البكاء، فهذا يعذب به الميت في قبره؛ لأنه ثبت عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – «إِنَّ المَيْتَ لَيُعَذِّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ». لكن هذا التعذيب ليس عقوبة، وإنما هو بمعنى التألم والتوجع؛ لأن العذاب قد يطلق على هذا، كما في قول الرسول صلى الله عليه وسلم: «السَّفَرُ قِطْعَةٌ مِنَ العَذَابِ».

الثاني: الاحتفاظ بصور الميت: وهذا لا يجوز، بل الواجب إحراقها من حين أن يموت؛ لأن تعلق النفس بالميت أشد من تعلقها بالحي، ويخشى أن يطالع الرجل صورة الميت فيتجدد حزنه وأسفه عليه، وإن كان معظما فربما يعلق صورته في الجدار، فيحصل بذلك ضرر ومفسدة، لهذا أرى أنه من حين أن يموت الميت يجب أن تحرق صوره كلها ولا تبقى.